Araştırma Makalesi

OECD Ülkelerinde Enerji Kaynakları ve CO2 Emisyonu arasındaki İlişkinin STIRPAT Modeli ile incelenmesi

Cilt: 18 Sayı: 71 31 Temmuz 2023
PDF İndir
TR

OECD Ülkelerinde Enerji Kaynakları ve CO2 Emisyonu arasındaki İlişkinin STIRPAT Modeli ile incelenmesi

Öz

Dünya genelinde gerek nüfus gerekse üretim artışları küresel enerji tüketiminin her geçen yıl artmasına neden olmaktadır. Bu talebi karşılayabilmek için yenilebilir ve yenilenebilir olmayan enerji kaynakları ile enerji üretimi, bu üretimin iktisadi ve çevresel çıktılarının değerlendirilmesi ülkelerin gündemini oluşturmaktadır. Küresel iklim değişikliği ve getirdiği olumsuzluklar karbondioksit (CO2) emisyonu artışını belirleyen temel faktörlerinde irdelenmesini gerektirmektedir. Bu kapsamda çalışmada literatürde geniş yer bulan STIRPAT (Stochastic Impacts by Regression on Population, Affluance and Technology) modeli yenilenebilir ve yenilenebilir olmayan enerji üretim değişkenlerini de dahil ederek 23 OECD ülkesi için 1990-2019 dönemine ait veriler kullanılarak panel zaman serisi yöntemleri ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre uzun dönemde sırasıyla enerji yoğunluğundaki, yenilenebilir olmayan enerji üretimindeki ve yenilenebilir enerji üretimindeki %1’lik artış CO2 emisyonunu sırasıyla %1,129, %1,047 ve %0,032 arttırmaktadır. Ayrıca nedensellik testi bulgularına göre sırasıyla nüfus, enerji yoğunluğu, yenilenebilir ve yenilebilir olmayan enerji üretiminden CO2 emisyonuna doğru istatistiksel açıdan anlamlı bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akay, E. Ç., Abdieva, R., & Oskonbaeva, Z. (2015). Yenilenebilir Enerji Tüketimi, İktisadi Büyüme ve Karbondioksit Emisyonu Arasındaki Nedensel İlişki: Orta Doğu ve Kuzey Afrika Ülkeleri Örneği. International Conference on Eurasian Economies.
  2. Alataş, S., & Akın, T. (2022). The impact of income inequality on environmental quality: a sectoral-level analysis. Journal of Environmental Planning and Management, 1-26.
  3. Ang, B.W., 1999. Is the energy intensity a less useful indicator than thecarbon factor in the study of climate change?. Energy Policy , 27,943:946.
  4. Apergis, N., Payne, J. E., Menyah, K., & Rufael, Y. W. (2010). On the causal dynamics between emissions, nuclear energy, renewable energy, and economic growth. Ecological Economics Journal, 69(11): 2255-2260.
  5. Aydın, C., & Esen, Ö. (2017). The Validity of the Environmental Kuznets Curve Hypothesis for Co2 Emissions in Turkey: New Evidence from Smooth Transition Regression Approach. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(39): 101-116.
  6. Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1980). The Lagrange Multiplier Test and its Applications to Model Specification in Econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239. https://doi.org/10.2307/2297111
  7. Büyükyılmaz, A., & Mert, M. (2015). CO2 Emisyonu, Yenilenebilir Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin MS-VAR Yaklaşımı İle Modellenmesi: Türkiye Örneği. Zeitschrift Für Die Welt Der Türken Journal of World of Turks, 7(3): 103-117.
  8. Chiu, Y. B. (2017). Carbon dioxide, income and energy: Evidence from a non-linear model. Energy Economics, 61, 279-288.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

29 Ağustos 2023

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

15 Aralık 2022

Kabul Tarihi

27 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 18 Sayı: 71

Kaynak Göster

APA
Yıldırım, K., & Akın, T. (2023). OECD Ülkelerinde Enerji Kaynakları ve CO2 Emisyonu arasındaki İlişkinin STIRPAT Modeli ile incelenmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 18(71), 316-341. https://izlik.org/JA86RJ64UL
AMA
1.Yıldırım K, Akın T. OECD Ülkelerinde Enerji Kaynakları ve CO2 Emisyonu arasındaki İlişkinin STIRPAT Modeli ile incelenmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 2023;18(71):316-341. https://izlik.org/JA86RJ64UL
Chicago
Yıldırım, Kaan, ve Tuğba Akın. 2023. “OECD Ülkelerinde Enerji Kaynakları ve CO2 Emisyonu arasındaki İlişkinin STIRPAT Modeli ile incelenmesi”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 18 (71): 316-41. https://izlik.org/JA86RJ64UL.
EndNote
Yıldırım K, Akın T (01 Temmuz 2023) OECD Ülkelerinde Enerji Kaynakları ve CO2 Emisyonu arasındaki İlişkinin STIRPAT Modeli ile incelenmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 18 71 316–341.
IEEE
[1]K. Yıldırım ve T. Akın, “OECD Ülkelerinde Enerji Kaynakları ve CO2 Emisyonu arasındaki İlişkinin STIRPAT Modeli ile incelenmesi”, Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, c. 18, sy 71, ss. 316–341, Tem. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86RJ64UL
ISNAD
Yıldırım, Kaan - Akın, Tuğba. “OECD Ülkelerinde Enerji Kaynakları ve CO2 Emisyonu arasındaki İlişkinin STIRPAT Modeli ile incelenmesi”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 18/71 (01 Temmuz 2023): 316-341. https://izlik.org/JA86RJ64UL.
JAMA
1.Yıldırım K, Akın T. OECD Ülkelerinde Enerji Kaynakları ve CO2 Emisyonu arasındaki İlişkinin STIRPAT Modeli ile incelenmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 2023;18:316–341.
MLA
Yıldırım, Kaan, ve Tuğba Akın. “OECD Ülkelerinde Enerji Kaynakları ve CO2 Emisyonu arasındaki İlişkinin STIRPAT Modeli ile incelenmesi”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, c. 18, sy 71, Temmuz 2023, ss. 316-41, https://izlik.org/JA86RJ64UL.
Vancouver
1.Kaan Yıldırım, Tuğba Akın. OECD Ülkelerinde Enerji Kaynakları ve CO2 Emisyonu arasındaki İlişkinin STIRPAT Modeli ile incelenmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi [Internet]. 01 Temmuz 2023;18(71):316-41. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86RJ64UL