Amasya'da Eğitim Turizminin Gelişmesinin Sosyo-Kültürel Etkileri ve Destinasyon Markalaşmasına İlişkin Bölge Sakinlerinin Algılarına Yönelik Bir Ön Araştırma: Cinsiyet Fark Yaratıyor mu?

Yıl 2025, Cilt: 20 Sayı: 79, 340 - 353, 31.07.2025

Engin Yavuz

https://doi.org/10.19168/jyasar.1625432

Öz

Son zamanlarda birçok ülke, bölge ve şehir özellikle ekonomik nedenlerden dolayı eğitim turizminin potansiyelini artırmaya çalışmaktadır. Eğitim turizmiyle birlikte konaklama, yemek, ulaşım vb. sektörler de turist hareketlerinden etkilenmektedir. Ancak eğitim turizmi, sadece ekonomik yönden değil aynı zamanda sosyo-kültürel olarak da bulundukları bölgeleri etkileyebilmektedir. Amasya Üniversitesi de kurulduğu 2006 yılından itibaren hem nitelik hem de nicelik yönünden sürekli gelişim göstermektedir. Amasya gibi görece büyük olmayan şehirlerde de üniversitelerin hem ekonomik hem de sosyo-kültürel etkisi, büyük şehirlere göre daha fazla olabilmektedir. Yerel halkla, öğrenciler arasındaki etkileşimin daha yoğun olduğu Amasya gibi şehirlerde bu etkileşimin, yerel halk açısından bazı olumlu ve olumsuz sonuçları olabilir. Bu çalışmanın amacı da eğitim turizminin, Amasya’nın algılanan destinasyon markalaşmasına olumlu ve olumsuz etkilerini ortaya çıkarmaktır. Çalışmada elde edilen veriler, Amasya şehrinde ikamet eden 101 kişiden, Google formlar aracılığıyla toplanmıştır. Analiz için SPSS 23 programı kullanılmış olup, tanımlayıcı ve psikometrik özelliklerin analizi gerçekleştirilmiş ve korelasyon analizi ile regresyon analizi uygulanmıştır. Ayrıca cinsiyet grubu arasındaki farklılığı ölçmek için de t-testi yapılmıştır. Sonuçlara bakıldığında katılımcılar, eğitim turizminin sosyo-kültürel etkisini olumlu algılıyorsa, bunun Amasya’nın markalaşmasına ve sosyo-kültürel olarak gelişmesine olumlu yönde katkı sağladığını belirtmişlerdir. Algılanan destinasyon markalaşmasında ise cinsiyet grupları arasında anlamlı şekilde fark vardır. Kadın katılımcılar, erkek katılımcılara kıyasla daha güçlü şekilde eğitim turizminin, algılanan destinasyon markalaşmasını olumlu şekilde etkilediğini belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

Destinasyon Markalaşması , Eğitim Turizmi , Sosyo-Kültürel Etki

A Preliminary Research for Residents’ Perceptions of Socio-Cultural Impacts and Destination Branding of Education Tourism Development in Amasya: Does Gender Make a Difference?

Öz

Recently, many countries, regions and cities have been trying to increase the potential of educational tourism, especially for economic reasons. Along with educational tourism, sectors such as accommodation, food, transportation etc. are also affected by tourist movements. However, educational tourism can affect the regions where it is located not only economically but also socio-culturally. Amasya University has also been continuously developing in terms of both quality and quantity since it was founded in 2006. In relatively small cities like Amasya, the economic and socio-cultural impact of universities can be greater than in large cities. In cities like Amasya, where the interaction between local people and students is more intense, this interaction can have some positive and negative results for the local people. The aim of this study is to reveal the positive and negative effects of educational tourism on the perceived destination branding of Amasya. The data obtained in the study were collected from 101 people residing in the city of Amasya via Google forms. SPSS 23 program was used for the analysis, descriptive and psychometric properties were analyzed, and correlation analysis and regression analysis were applied. In addition, a t-test was conducted to measure the difference between gender groups. When the results are examined, it is stated that if the participants perceive the socio-cultural impact of educational tourism positively, this contributes positively to the branding and socio-cultural development of Amasya. There is a significant difference between gender groups in perceived destination branding. Female participants stated more strongly than male participants that educational tourism positively affects perceived destination branding.

Anahtar Kelimeler

Destination Branding , Educational Tourism , Socio-Cultural Impact

Kaynakça

• Amasya Provincial Directorate of Culture and Tourism. (2022). Amasya Tourism. https://amasya.ktb.gov.tr/.
• Aydın, E. (2015). Gastronomi turizminin şehir markalaşmasına etkisi: Afyonkarahisar ili örneği, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar.
• Aymankuy, Y. & İpar, M. S. (2011, 29 Eylül-1 Ekim). Turizmde Destinasyon Markalaşması ve İstanbul Üzerine Bir Uygulama, 1. Uluslararası Turizm ve Otelcilik Sempozyumu, Konya, Türkiye.
• Bostrom, C.A. (2010). Diffusion of internationalization in Turkish higher education. Journal of Studies in International Education, 14(2), 143-160.
• Börühan, G. (2008). Dünya Markası Geliştirme ve Türk Firmaları İçin Uygulamalar: (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
• Brumen, M., Branka, C. & Matjaž, M. (2014). Education for responsible persons, tourists and hosts through knowledge of neighbouring countries’ languages in cross-border areas, Kybernetes, 43(3), 614-628.
• Çiçek, E. & Pala, U. (2017). Destinasyon markalaşması üzerine bir araştırma: Tarsus örneği, Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 25-47.
• Çoban, M. & Süer, S. (2018). Destinasyon markalaşmasında festival turizminin rolü: Alaçatı ot festivali üzerine bir çalışma, International Journal of Contemporary Tourism Research 1, 58– 67.
• Daşkın, M., Pala, K., Avşar, M., & Dönek, E. (2023). The relationship between the festival attributes and perceived destination branding: A case study from Amasya Turkish cuisine festival. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 11(1), 210–226. https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1188
• Erçek, M.K. (2017). Yeni bir kavram olarak eğitim turizminde küresel anlamda Türkiye’nin durumunun değerlendirilmesi, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(47), 668-677.
• Eroğlu, S. (2018). Turizmde Destinasyon Markalaşması: Niğde Üzerine Bir Uygulama. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nevşehir.
• Field, A. (2000). Discovering statistics using SPSS for windows. London – Thousand Oaks – New Delhi: Sage publications.
• Gutkevych, S., Sydorenko, P. & Pasternak, I. (2024). Theoretical basis of educational tourism: international aspect. Baltic Journal of Economic Studies. doi:10.30525/2256-0742/2024, 10(3), 137-147.
• Günlü, E. & İçöz, O. (2004). Turizmde bölgesel marka imajı yaratılması ve turizm istasyonları için markanın önemi, (Turizm İlkeler ve Yönetim). Ankara: Turhan Kitapevi.
• Hair, J. F., Anderson, R. E., Tatham, R. L., & Black, W. C. (1998). Multivariate data analysis. Upper Saddle River, NJ: Prentice-Hall.
• Hair, J., Black, W., Babin, B., & Anderson, R. (2010). Multivariate data analysis, 7th ed., Prentice-Hall Inc., Upper Saddle River, NJ.
• Hair, J., Black, W., Babin, B., & Anderson, R. (2014). Multivariate data analysis (7th ed.). Upper Saddle. River, NJ: Prentice-Hall, Inc.
• Hamdy, A., Zhang, J., & Eid, R. (2023). Does destination gender matter for destination brand attachment and brand love? The moderating role of destination involvement. https://doi.org/10.1108/mip-05-2023-0211
• Heydarov, M.S. & Gülmez, M. (2021). Alternatif turizm kapsamında eğitim turizmi: Akdeniz üniversitesinde bir uygulama, Verimlilik Dergisi, 3, 263-275.
• İlban, M.O. (2008). Seyahat acente yöneticilerinin destinasyon marka imajı algıları, Ege Akademik Bakış, 8(1), 121–152.
• İlgüner, M. (2006). Türkiye’de Marka Yaratma ve Yaratmanın Altın Kuralları, Rota Yayınları, İstanbul.
• Kılıçhan, R. & Köşker, H. (2015). Destinasyon markalaşmasında gastronominin önemi: Van kahvaltısı örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(3), 102-115.
• Kim, K. (2002). The effects of tourism impacts upon quality of life of residents in the community, (Yayımlanmış Doktora Tezi), Erişim adresi: https://vtechworks.lib.vt.edu/items/5981f952-92c1-457e-a10e-25f3f863c0f8, Erişim tarihi: 10.10.2024.
• Kuvvetli, M. (2014). Turizmde Destinasyon Markalaşması: Şanlıurfa Üzerine Bir Uygulama, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde.
• Özdemir, G. (2008). Destinasyon Pazarlaması, Ankara: Detay Yayıncılık.
• Öztürk, Y. (2012). Turizmde destinasyon markalaşması üzerine bir araştırma: Beypazarı örneği, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Üniversitesi, Ankara.
• Pradhan, D., Moharana, T. R., & Malik, G. (2023). Influence of celebrity, destination and tourist personality on destination attachment and revisit intention: Moderating roles of endorsement embeddedness, destination crowding and gender. 27, 100754. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2022.100754
• Serçek, S. & Hassan, A. (2016). Turizmde destinasyon markalaşması ve Diyarbakır örneği, Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 13(1), 6-27.
• Seyfi, S., Rasoolimanesh, S. M., Sthapit, E., & Hall, C. M. (2024). Antecedents of domestic visitor’s memorable experiences and gender difference: a heritage tourism context. Tourism Recreation Research. https://doi.org/10.1080/02508281.2024.2309761
• Son, C. M., Soon, C. S. & Sok-Yong, K. K. (2023). Exploring the impact of cultural heritage on destination branding and tourist experiences: Perspective from South Korea, Journal of Hospitality and Tourism Management, 6(1), 1–10. https://doi.org/10.53819/81018102t4138
• Surata, I. K., Sumartana, I. M., & Utama, I. G. B. (2024). The impact of cultural tourism on local traditions. JPPI Jurnal Penelitian Pendidikan Indonesia, 10(4), 672. https://doi.org/10.29210/020244780
• Tabachnick, B.G., & Fidell, L.S. (2007). Using multivariate statistics. Allyn & Bacon/Pearson Education: Boston, MA, USA.
• Tichaawa, T. M., & Hemmonsbey, J. D. (2022). Destination branding though major sporting events: The case of the 2021 Africa Cup of Nations in Cameroon. GeoSport for Society, 17(2), 142–156. https://doi.org/10.30892/gss.1707-090
• Uygur, S.M. & Baykan, E. (2007). Kültür turizmi ve turizmin kültürel varlıklar üzerindeki etkileri, Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 30-49.
• Yuan, F., & Vui, C. N. (2023). The influence of destination image on tourists’ behavioural intentions: explore how tourists’ perceptions of a destination affect their intentions to visit, revisit, or recommend it to others. Journal of Advanced Zoology. https://doi.org/10.17762/jaz.v44is6.2471
• Xu, Y. (2022). Impact of cultural proximity on destination image and tourists’ perceptions: The case of the Portuguese cultural festival Lusofonia in Macao. Journal of Vacation Marketing, 135676672211173. https://doi.org/10.1177/13567667221117302