SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SAĞLANMASINDA YENİLENEBİLİR ENERJİ VE MALİYE POLİTİKASI İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA

Şeyma Elmastaş; Murat Aydın

doi:10.19168/jyasar.1697484

SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SAĞLANMASINDA YENİLENEBİLİR ENERJİ VE MALİYE POLİTİKASI İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA

Öz

Maliye politikasının amaçlarından birisi sürdürülebilir kalkınmayı sağlamaktır. Sürdürülebilir kalkınmanın gerçekleştirilmesinde ise yenilenebilir enerji önemli bir rol oynamaktadır. Bu öneminden dolayı da çeşitli ülkeler tarafından yenilenebilir enerji teknolojileri çeşitli sübvansiyonlar, vergi teşvikleri ve yeşil finansman mekanizmaları kullanılarak desteklenmektedir. Bu desteklere rağmen yenilenebilir enerjinin sürdürülebilir kalkınmaya ne ölçüde katkıda bulunduğu noktasında belirsizlikler vardır. Bu çalışmada amaç, hem literatür hem de ekonometrik analizi yoluyla, yenilenebilir enerji kapasitesi ile Birleşmiş Milletler’in Sürdürülebilir Kalınma Hedefleri arasındaki ilişkiyi maliye politikası bağlamında ortaya koymak olmuştur. Bunun için ise seçilmiş bazı Avrupa Birliği ülkeleri ile Türkiye ele alınarak incelenmiştir. Çalışmada ülkelerin yenilenebilir enerji ile üretilen elektrik kapasitesi ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri indeksindeki puanlar kullanılmıştır. Ülkelerin sürdürülebilir kalkınma hedefleri puanları Sürdürülebilir Kalkınma Çözümleri Ağı ve Bertelsmann Stiftung tarafında oluşturulan endeksten alınmıştır. Yenilenebilir enerji ile üretilen elektrik kapasitesi verileri EUROSTAT veri tabanından alınmıştır. 2000-2021 periyodundaki 22 adet yıllık verilerle 28 ülke değerlendirmeye alınmıştır. Veriler Microsoft Excel programına aktarılmış ve Eviews, STATA ve Gauss programları için uygun hale getirilmiştir. Çalışma kapsamında yapılan ekonometrik analiz sonrasında ulaşılan bulgulara göre; yenilenebilir enerji yatırımları ile belirli sürdürülebilir kalkınma hedefleri; 8, 10, 15 ve 17 arasında eşbütünleşme eksikliği olduğu görülmüştür. Bunun anlamı yenilenebilir enerji genişlemesinin tek başına otomatik olarak ekonomik büyümeye, sosyal eşitliğe veya kurumsal iş birliğine yol açmadığı yönündedir. Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinden 5, 6, 11 ve 12 arasında ise istatistiksel olarak anlamlı olmasa da potansiyel ilişkiler tespit edilmiştir. Bu ilişki ise yenilenebilir enerji yatırımlarının sosyo-ekonomik faydalarını tam olarak gerçekleştirmek için tamamlayıcı politikaların gerekli olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abbas, S., Ahmed, Z., Sinha, A., Mariev, O., & Mahmood, F. (2024). Toward fostering environmental innovation in OECD countries: do fiscal decentralization, carbon pricing, and renewable energy investments matter? Gondwana Research, 127, 88-99.
Agbakwuru V. Obidi P. O., Salihu O. S. & MaryJane O. C. (2024). The role of renewable energy in achieving sustainable development goals. International Journal of Engineering Research Updates, (2024), 07(02), 13–27. https://doi.org/10.53430/ijeru.2024.7.2.0046
Apergis, N., Payne, J. E. (2010). Renewable energy consumption and economic growth: evidence from a panel of OECD countries. Energy policy, 38(1), 656-660.
Binsaeed R. H., Khan Z., Dogan E., Rahim S. (2025). The role of energy efficiency, renewable resources, green innovation, and fiscal decentralization in sustainable development: Evidence from OECD countries. Utilities Policy, Volume 95, August, Article: 101915, https://doi.org/10.1016/j.jup.2025.101915
Bozkurt, C. ve Göğül, P. K. (2010). Para ve Maliye Politikalarinin Koordinasyonu. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 2(2), 27-44.
Breusch, T. S., Pagan, A. R. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The Review of Economic Studies, 47, 239–253.
Chen, J. M., Umair, M., & Hu, J. (2024). Green finance and renewable energy growth in developing nations: A GMM analysis. Heliyon, 10(13), e33879. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e33879
Chen, W., Alharthi, M., Zhang, J., Khan, I. (2024). The need for energy efficiency and economic prosperity in a sustainable environment. Gondwana Research, 127, 22-35.

Costanza, R., Daly, L., Fioramonti, L., Giovannini, E., Kubiszewski, I., Mortensen, L. F., Wilkinson, R. (2016). Modelling and measuring sustainable wellbeing in connection with the UN Sustainable Development Goals. Ecological Economics, 130, 350-355.
Doğan, E. ve Şeker, F. (2016). An investigation on the determinants of carbon emissions for OECD countries: empirical evidence from panel models robust to heterogeneity and cross-sectional dependence. Environmental Science and Pollution Research, 23, 14646-14655.
Dold, M. (2017). Erneuerbare Energien in Entwicklungsländern: Renewable energies in developing countries (dok-line GLOBAL, 2017/2). GIGA Informationszentrum.
Du, M., Zhang, J., Hou, X. (2025). Decarbonization like China: How does green finance reform and innovation enhance carbon emission efficiency? Journal of Environmental Management, Volume 376, March, 124331.
Gupta, S., Keen, M., Clements, B., Fletcher, K., de Mello, L., & Mani, M. (2002). Fiscal dimensions of sustainable development (Pamphlet Series No. 54). International Monetary Fund, Fiscal Affairs Department. ISBN 1-58906-159-4. ISSN 0538-8759.
Hiremath, D. V., Tadepalli, A. K., & Nalina, R. (2024). Sustainable human resource practices: Leveraging green technologies to enhance work–life balance for women in IT post-COVID-19. In N. Mansour & L. M. Bujosa Vadell (Eds.), Green Finance and Energy Transition: Innovation, Legal Frameworks and Regulation (pp. 569–579). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-75960-4_51
Khan, M. A., Shahbaz, P., Minh, U. P. T., Nguyen, N. H., & Mai, T. H. (2026). Driving the green shift: How energy transition and environmental policy stringency shape environmental quality. Polish Journal of Environmental Studies, 35(2), 1643–1656. https://doi.org/10.15244/pjoes/200221
Le, T. H., Le, Q. V., Nguyen, T. P. T., Schnitzer, H., Braunegg, G. (2016). An integrated ecosystem incorporating renewable energy leading to pollution reduction for sustainable development of craft villages in rural area: a case study at sedge mats village in Mekong Delta, Vietnam. Energy, Sustainability and Society, 6(1), 21-25.
Li, J., Li, X., Liu, H., Gao, L., Wang, W., Wang, Z., Zhou, T., & Wang, Q. (2023). Climate change impacts on wastewater infrastructure: A systematic review and typological adaptation strategy. Water Research, 242, Article 120282. https://doi.org/10.1016/j.watres.2023.120282
Neverauskienė, L. O., Dirma, V., Tvaronavičienė, M., & Danilevičienė, I. (2025). Assessing the role of renewable energy in the sustainable economic growth of the European Union. Energies, 18(4), Article 760. https://doi.org/10.3390/en18040760
Noureen, S., Iqbal, J., Chishti, M. Z. (2022). Exploring the dynamic effects of shocks in monetary and fiscal policies on the environment of developing economies: evidence from the CS-ARDL approach. Environmental Science and Pollution Research, 29(30), 45665-45682.
Pesaran, M. H., Ullah, A., & Yamagata, T. (2008). A bias-adjusted LM test of error cross-section independence. The Econometrics Journal, 11(1), 105–127. https://doi.org/10.1111/j.1368-423X.2007.00227.x
Pesaran, M. H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of cross-section dependence. Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265–312. https://doi.org/10.1002/jae.951
Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289–326. https://doi.org/10.1002/jae.616
Ramos Pires Manso, J., & Behmiri, N. B. (2013). Renewable energy and sustainable development. Estudios de Economía Aplicada, 31(1), 7–34. https://doi.org/10.25115/eea.v31i1.3259
Razmi, S. F., Moghadam, M. H., & Behname, M. (2021). Time-varying effects of monetary policy on Iranian renewable energy generation. Renewable Energy, 177, 1161–1169. https://doi.org/10.1016/j.renene.2021.06.020
Sathaye, J., Lucon, O., Rahman, A., Christensen, J., Denton, F., Fujino, J., Heath, G., Kadner, S., Mirza, M., Rudnick, H., Schlaepfer, A., & Shmakin, A. (2011). Renewable energy in the context of sustainable development. In O. Edenhofer, R. Pichs-Madruga, Y. Sokona, K. Seyboth, P. Matschoss, S. Kadner, T. Zwickel, P. Eickemeier, G. Hansen, S. Schlömer, & C. von Stechow (Eds.), IPCC Special Report on Renewable Energy Sources and Climate Change Mitigation. Cambridge University Press. https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2018/03/Chapter-9-Renewable-Energy-in-the-Context-of-Sustainable-Development-1.pdf
Sawin, J. L., et al. (2016). Renewable energy and sustainable development—Accounting for impacts on the path to 100% RE. Voice of Future Generations. World Future Council. https://www.worldfuturecouncil.org/wp-content/uploads/2016/08/WFC_2016_Renewable-Energy-and-Sustainable-Development.pdf
Shankar. S. (202). The impact of fiscal policy on economic growth: A macroeconomic perspective. Journal of Economics and Economic Education Research, 25(3), 1-3.
Şakar, A. Y., & Aydın, E. (2023). Türkiye’nin program bütçesinin sürdürülebilir kalkınma amaçlarına uyumu. Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty, 10(2), 1581–1607. https://doi.org/10.30798/makuiibf.1282094
Turan, O., Durusu, A., & Yumurtacı, R. (2023). Kentsel enerji sürdürülebilirliğini sürmek: Nanogrid çözümlerine yönelik tekno-ekonomik bir bakış açısı. Energies, 16(24), 8084, 1–28. https://doi.org/10.3390/en16248084
Ulucak, Z. Ş. (2024). Sürdürülebilir kalkınma perspektifinde yeşil bütçeleme ve vergi politikaları. Journal of Emerging Economies and Policy, 9(2), 478–493. https://izlik.org/JA85UF39UG
Worldwatch Institute. (2008). Green jobs: Towards decent work in a sustainable, low-carbon world. United Nations Environment Programme. https://wedocs.unep.org/bitstream/handle/20.500.11822/8825/UNEPGreenJobs_report08.pdf
Wuebben, D., Romero-Luis, J., & Gertrudix, M. (2020). Citizen science and citizen energy communities: A systematic review and potential alliances for SDGs. Sustainability, 12(23), 10096. https://doi.org/10.3390/su122310096
Xue, C., Shahbaz, M., Ahmed, Z., Ahmad, M., & Sinha, A. (2022). Clean energy consumption, economic growth, and environmental sustainability: What is the role of economic policy uncertainty? Renewable Energy, 184, 899–907. https://doi.org/10.1016/j.renene.2021.11.103
Yıldırım O. ve Nuri F. İ. (2018). Yenilenebilir enerji ve sürdürülebilir kalkınma ilişkisi. Uluslararası Bankacılık, Ekonomi ve Yönetim Araştırmalar Dergisi, Cilt:1 Sayı:1, 105-143.
Zaka, R., Dhayal, K. S., Ying, T. Y., Giri, A. K., Mukherjee, T. C., & Khan, M. K. (2025). Green finance, financial inclusion, and trade-adjusted carbon emissions: Unravelling the path to sustainable development in the BRICST region. Energy & Environment. https://doi.org/10.1177/0958305X251322895
Zhu, S., Zafar, M. W., Usman, M., Kalugina, O. A., & Khan, I. (2024). Internalizing negative environmental externalities through environmental technologies: The contribution of renewable energy in OECD countries. Sustainable Energy Technologies and Assessments, 64, 103726. https://doi.org/10.1016/j.seta.2024.103726

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Maliye Politikası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Şeyma Elmastaş ^*
0009-0001-0772-4568
Türkiye

Murat Aydın
0000-0002-4868-1429
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

12 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

7 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: 82

DOI

https://doi.org/10.19168/jyasar.1697484

IZ

https://izlik.org/JA22KG58WR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Elmastaş, Ş., & Aydın, M. (2026). SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SAĞLANMASINDA YENİLENEBİLİR ENERJİ VE MALİYE POLİTİKASI İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 21(82), 312-331. https://doi.org/10.19168/jyasar.1697484

AMA

1.Elmastaş Ş, Aydın M. SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SAĞLANMASINDA YENİLENEBİLİR ENERJİ VE MALİYE POLİTİKASI İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 2026;21(82):312-331. doi:10.19168/jyasar.1697484

Chicago

Elmastaş, Şeyma, ve Murat Aydın. 2026. “SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SAĞLANMASINDA YENİLENEBİLİR ENERJİ VE MALİYE POLİTİKASI İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 21 (82): 312-31. https://doi.org/10.19168/jyasar.1697484.

EndNote

Elmastaş Ş, Aydın M (01 Nisan 2026) SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SAĞLANMASINDA YENİLENEBİLİR ENERJİ VE MALİYE POLİTİKASI İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 21 82 312–331.

IEEE

[1]Ş. Elmastaş ve M. Aydın, “SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SAĞLANMASINDA YENİLENEBİLİR ENERJİ VE MALİYE POLİTİKASI İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA”, Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, c. 21, sy 82, ss. 312–331, Nis. 2026, doi: 10.19168/jyasar.1697484.

ISNAD

Elmastaş, Şeyma - Aydın, Murat. “SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SAĞLANMASINDA YENİLENEBİLİR ENERJİ VE MALİYE POLİTİKASI İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 21/82 (01 Nisan 2026): 312-331. https://doi.org/10.19168/jyasar.1697484.

JAMA

1.Elmastaş Ş, Aydın M. SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SAĞLANMASINDA YENİLENEBİLİR ENERJİ VE MALİYE POLİTİKASI İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 2026;21:312–331.

MLA

Elmastaş, Şeyma, ve Murat Aydın. “SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SAĞLANMASINDA YENİLENEBİLİR ENERJİ VE MALİYE POLİTİKASI İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, c. 21, sy 82, Nisan 2026, ss. 312-31, doi:10.19168/jyasar.1697484.

Vancouver

1.Şeyma Elmastaş, Murat Aydın. SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMANIN SAĞLANMASINDA YENİLENEBİLİR ENERJİ VE MALİYE POLİTİKASI İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 01 Nisan 2026;21(82):312-31. doi:10.19168/jyasar.1697484