The aim of this study is to examine the effects of consumers' self-efficacy in identifying misinformation about brands spreading on social media and their persuasion knowledge to detect misinformation on the deception they perceive from misinformation and their tendencies to adopt such information. The study also tests the moderating role of consumer cynicism on the relationships between persuasion knowledge, perceived deception, and the adoption of the information. The data used in the analysis were obtained through an online survey from 202 participants who were exposed to misinformation about cola brands. The hypotheses, based on the study's objectives, were tested using mediation and moderation effect analyses. The results of the mediation effect analysis revealed that self-efficacy in identifying misleading information about brands on social media negatively influenced the adoption of the information serially through persuasion knowledge and perceived deception. The moderation analysis showed that consumer cynicism negatively moderated the positive relationship between persuasion knowledge and perceived deception. Accordingly, it was found that as the level of consumer cynicism increased, the effect of persuasion knowledge on perceived deception decreased.
Brand Social Media Misinformation Consumer Cynicism Adoption of Information
Bu çalışmanın amacı tüketicilerin markalar hakkında sosyal medyada yayılan yanıltıcı bilgileri tanımlamadaki öz yeterlilikleri ve yanıltıcı bilgileri tespit etmeye yönelik sahip oldukları ikna bilgilerinin bu bilgilerden algıladıkları aldatma ve söz konusu bilgileri benimseme eğilimleri üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Çalışmada ayrıca tüketici sinizminin ikna bilgisi, algılanan aldatma ve bilginin benimsenmesi arasındaki ilişkiler üzerindeki düzenleyici rolü test edilmektedir. Analizde kullanılan veriler kola markaları ile ilgili yanıltıcı bilgilere maruz bırakılan 202 katılımcıdan çevrimiçi anket yöntemiyle elde edilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda geliştirilen hipotezler aracı etki analizi ve düzenleyici etki analizi kullanılarak test edilmiştir. Aracı etki analizi sonucunda markalar hakkında sosyal medyada yayılan yanıltıcı bilgileri tanımlama konusundaki öz yeterliliğin ikna bilgisi ve algılanan aldatma aracılığıyla serisel olarak bilginin benimsenmesini negatif yönlü bir şekilde etkilediği tespit edilmiştir. Düzenleyici etki analizi sonucunda tüketici sinizminin ikna bilgisi ve algılanan aldatma arasındaki pozitif yönlü ilişkide negatif düzenleyici rol oynadığı belirlenmiştir. Buna göre tüketici sinizmi düzeyi arttıkça ikna bilgisinin algılanan aldatma üzerindeki etkisinin azaldığı tespit edilmiştir.
Bu araştırma bilimsel araştırma ve yayın etiği kurallarına uygun gerçekleştirilmiştir. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma Etik Kurulu’nun 30/01/2025 tarihli toplantısının 2025/2/10 sayılı kararı ile etik ve bilimsel açıdan uygun bulunmuştur.
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | İşletme |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 24 Temmuz 2025 |
| Kabul Tarihi | 6 Ekim 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 27 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.19168/jyasar.1749989 |
| IZ | https://izlik.org/JA74HR26KU |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: Special Issue on 24th International Business Congress |