MARKA AKTİVİZMİ ARAŞTIRMALARINDA EĞİLİMLER: AKADEMİK ÇALIŞMALARDA KULLANILAN YÖNTEMLER VE TEMALAR

Sinem Küçükyılmaz; Nihan Özgüven Tayfun

doi:10.19168/jyasar.1761835

MARKA AKTİVİZMİ ARAŞTIRMALARINDA EĞİLİMLER: AKADEMİK ÇALIŞMALARDA KULLANILAN YÖNTEMLER VE TEMALAR

Öz

Bu çalışma, 2015–2023 yılları arasında yayımlanmış 126 akademik makaleyi inceleyen betimsel bir içerik analizi çalışmasıdır. Araştırmanın amacı, marka aktivizmi literatüründe ele alınan başlıca temaları, yıllara göre yayın eğilimlerini ve geleceğe yönelik araştırma boşluklarını ortaya koymaktır. Makaleler, Web of Science, Scopus ve Google Akademik veri tabanlarında “marka aktivizmi (brand activism)” anahtar kelimesiyle taranmış; başlık, özet ve anahtar kelimelerinde bu ifadeyi içeren, hakemli dergilerde yayımlanmış çalışmalar örnekleme dâhil edilmiştir. Veri seti, içerik analizine uygun olarak MAXQDA yazılımına aktarılmış; anahtar kavramların kodlanması ve tematik filtreleme işlemleriyle çalışmaların öne çıkan yönleri sistematik biçimde incelenmiştir. Bulgular, literatürdeki çalışmaların büyük oranda kavramsallaştırma ve kuramsal temeller, tüketici tepkileri ve davranışsal etkiler ile stratejik sonuçlar ve şirket performansı olmak üzere üç ana tema altında toplandığını göstermektedir. Ayrıca yayınların 2020 sonrası dönemde belirgin bir artış gösterdiği ve marka aktivizmi konusunun özellikle son yıllarda pazarlama literatüründe yerleşik bir araştırma alanı haline geldiği saptanmıştır. Bu analiz, marka aktivizmi araştırmalarının mevcut durumunu anlamak ve alanyazındaki boşluklara ışık tutmak açısından katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Antonetti, P., Maklan, S., and Smith, A. 2025. “Brand Activism in the Era of Permacrisis: A Systematic Literature Review.” Journal of Marketing Management 41 (3–4): 300–332.
Bhagwat, Y., Warren, N. L., Beck, J. T., and Watson, G. F. 2020. “Corporate Sociopolitical Activism and Firm Value.” Journal of Marketing 84 (5): 1–21.
Bhattacharya, C. B., Korschun, D., and Sen, S. 2009. “Strengthening Stakeholder–Company Relationships Through Mutually Beneficial Corporate Social Responsibility Initiatives.” Journal of Business Ethics 85 (Suppl. 2): 257–72. https://doi.org/10.1007/s10551-008-9730-3.
Burbano, V. C. 2021. “The Effects of Corporate Sociopolitical Activism on Employee Attitudes.” Organization Science 32 (1): 220–41.
Cammarota, A., D’Arco, M., Marino, V., and Resciniti, R. 2023. “Brand Activism: A Literature Review and Future Research Agenda.” International Journal of Consumer Studies 47 (3): 1669–91.
Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., and Lim, W. M. 2021. “How to Conduct a Bibliometric Analysis: An Overview and Guidelines.” Journal of Business Research 133: 285–96.
Edelman. 2018. Earned Brand 2018: Brands Take a Stand. Edelman Research Report. https://www.edelman.com/research/earned-brand-2018.
Erdem, T., and Swait, J. 2004. “Brand Credibility, Brand Consideration, and Choice.” Journal of Consumer Research 31 (1): 191–98.

Freeman, R. E. 1984. Strategic Management: A Stakeholder Approach. Boston: Pitman.
Grappi, S., Romani, S., and Bagozzi, R. P. 2023. “Is Brand Activism an Emotional Affair? The Role of Moral Emotions in Consumer Responses.” Journal of Marketing Management 39 (1–2): 1–25.
Herzberg, M., and Rudeloff, C. 2023. “Should Your Brand Take a Stand? Comparing the Impact of Brand Activism and CSR on Brand Equity.” Journal of Brand Strategy 11 (3): 248–62.
Holt, D. B. 2022. “Brand Activism: How Companies Can Take a Stand on Social Issues and Drive Change.” Journal of Consumer Psychology 32 (1): 172–80.
Hydock, C., Paharia, N., and Weber, T. J. 2020. “The Consumer Response to Corporate Political Activism: A Review and Future Directions.” Journal of Consumer Psychology 30 (4): 688–706.
Ji, H., and Hong, H. 2022. “CEO Activism and Employee Motivation: The Mediating Role of Psychological Needs Satisfaction.” Journal of Business Research 144: 488–98.
Jungblut, M., and Johnen, M. 2021. “Brand Activism: How Strategic Communication Works When Companies Take a Stand.” International Journal of Strategic Communication 15 (4): 287–309.
Kim, S., and Ferguson, M. A. T. 2022. “Crisis Communication and Brand Activism.” International Journal of Strategic Communication 16 (1): 56–75.
Korschun, D., and Martin, K. D. 2018. “How Corporate Political Activity Affects Consumer Perceptions: The Role of Moral Intuitions.” Journal of Consumer Research 45 (2): 303–328.
Kotler, P., and Lee, N. 2005. Corporate Social Responsibility: Doing the Most Good for Your Company and Your Cause. Hoboken, NJ: Wiley.
Kotler, P., and Sarkar, C. 2018. Brand Activism: From Purpose to Action. Idea Bite Press.
Kozinets, R. V., and Handelman, J. 2004. “Adversaries of Consumption: Consumer Movements, Activism, and Ideology.” Journal of Consumer Research 31 (3): 691–704.
Li, J., Montgomery, N. V., and Mousavi, R. 2022. “How a Brand’s Social Activism Impacts Consumers’ Brand Evaluations: The Role of Brand Relationship Norms.” Journal of Consumer Research 49 (3): 456–72.
Lou, C., Goh, E. Y. S., Chang, D., Tan, H. L., Yap, X. Y., and Zhang, X. 2024. “What Is Brand Activism? Explicating Consumers’ Perceptions of Its Characteristics, Authenticity, and Effectiveness.” Journal of Interactive Advertising 24 (4): 289–302.
Manfredi-Sánchez, J. L. 2019. “Brand Activism.” Communication & Society 32 (4): 343–59.
Miguel, A., and Miranda, S. 2024. “The Brand as an Example for Sustainability: The Impact of Brand Activism on Employee Pro-Environmental Attitudes.” Sustainability 16 (15): 6270. https://doi.org/10.3390/su16156270.
Moorman, C. 2020. “Commentary: Brand Activism in a Political World.” Journal of Public Policy & Marketing 39 (4): 388–92.
Mukherjee, S., and Althuizen, N. 2020. “Brand Activism: Does Courting Controversy Help or Hurt a Brand?” International Journal of Research in Marketing 37 (4): 772–88.
Neuendorf, K. A. 2017. The Content Analysis Guidebook. 2nd ed. Thousand Oaks, CA: Sage.
Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., et al. 2021. “The PRISMA 2020 Statement: An Updated Guideline for Reporting Systematic Reviews.” BMJ 372: n71. https://doi.org/10.1136/bmj.n71
Pimentel, P. C., Bassi-Suter, M., and Didonet, S. R. 2024. “Brand Activism as a Marketing Strategy: An Integrative Framework and Research Agenda.” Journal of Brand Management 31 (2): 212–34.
Podnar, K., and Golob, U. 2024. “Brands and Activism: Ecosystem and Paradoxes.” Journal of Brand Management 31: 95–107.
Schultz, M., and Wehmeier, S. 2010. “Branding in the Age of Corporate Social Responsibility: The Role of CSR Messages in Brand Communication.” Corporate Communications: An International Journal 15 (2): 152–72.
Seuring, S., and Gold, S. 2012. “Conducting Content-Analysis-Based Literature Reviews in Supply Chain Management.” Supply Chain Management: An International Journal 17 (5): 544–55.
Şahin, A. 2024. “Marka Aktivizminin Tüketici Satın Alma Davranışına Etkisi: Türk ve Global Markalar Üzerine Bir Değerlendirme.” Social Sciences Studies Journal (SSSJournal) 10 (10): 1712–20.
Şen, A. F., and Taşdelen, H. 2022. “Türkiye’de Marka Aktivizmi: Sosyo-Politik Mesajlar İçeren Aktivist Reklamların Göstergebilimsel Analizi.” Global Media Journal TR Edition 12 (24): 74–87.
Tajfel, H., and Turner, J. C. 1979. “An Integrative Theory of Intergroup Conflict.” In The Social Psychology of Intergroup Relations, edited by W. G. Austin and S. Worchel, 33–47. Monterey, CA: Brooks/Cole.
Torelli, C. J., Monga, A. B., and Kaikati, A. M. 2012. “Doing Poorly by Doing Good: Corporate Social Responsibility and Brand Concepts.” Journal of Consumer Research 38 (5): 948–63.
Tranfield, D., Denyer, D., and Smart, P. 2003. “Towards a Methodology for Developing Evidence‐Informed Management Knowledge by Means of Systematic Review.” British Journal of Management 14 (3): 207–22.
Vo, L. C., Xiao, Q., and Ho, S. Y. 2019. “Consumer Responses to Corporate Social Activism: An Empirical Investigation.” Journal of Business Research 101: 268–76.
Vredenburg, J., Kapitan, S., Spry, A., and Kemper, J. A. 2020. “Brands Taking a Stand: Authentic Brand Activism or Woke Washing?” Journal of Public Policy & Marketing 39 (4): 444–60.
Vredenburg, J., and Kapitan, S. 2021. “Purpose-Driven Brands and Stakeholder Engagement.” Journal of Brand Strategy 9 (4): 358–73.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sinem Küçükyılmaz ^*
0000-0003-0805-0611
Türkiye

Nihan Özgüven Tayfun
0000-0003-0118-2945
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

10 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

17 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: Special Issue on 24th International Business Congress

DOI

https://doi.org/10.19168/jyasar.1761835

IZ

https://izlik.org/JA45XJ99LC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Küçükyılmaz, S., & Özgüven Tayfun, N. (2026). MARKA AKTİVİZMİ ARAŞTIRMALARINDA EĞİLİMLER: AKADEMİK ÇALIŞMALARDA KULLANILAN YÖNTEMLER VE TEMALAR. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 21(Special Issue on 24th International Business Congress), 265-285. https://doi.org/10.19168/jyasar.1761835

AMA

1.Küçükyılmaz S, Özgüven Tayfun N. MARKA AKTİVİZMİ ARAŞTIRMALARINDA EĞİLİMLER: AKADEMİK ÇALIŞMALARDA KULLANILAN YÖNTEMLER VE TEMALAR. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 2026;21(Special Issue on 24th International Business Congress):265-285. doi:10.19168/jyasar.1761835

Chicago

Küçükyılmaz, Sinem, ve Nihan Özgüven Tayfun. 2026. “MARKA AKTİVİZMİ ARAŞTIRMALARINDA EĞİLİMLER: AKADEMİK ÇALIŞMALARDA KULLANILAN YÖNTEMLER VE TEMALAR”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 21 (Special Issue on 24th International Business Congress): 265-85. https://doi.org/10.19168/jyasar.1761835.

EndNote

Küçükyılmaz S, Özgüven Tayfun N (01 Mart 2026) MARKA AKTİVİZMİ ARAŞTIRMALARINDA EĞİLİMLER: AKADEMİK ÇALIŞMALARDA KULLANILAN YÖNTEMLER VE TEMALAR. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 21 Special Issue on 24th International Business Congress 265–285.

IEEE

[1]S. Küçükyılmaz ve N. Özgüven Tayfun, “MARKA AKTİVİZMİ ARAŞTIRMALARINDA EĞİLİMLER: AKADEMİK ÇALIŞMALARDA KULLANILAN YÖNTEMLER VE TEMALAR”, Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, c. 21, sy Special Issue on 24th International Business Congress, ss. 265–285, Mar. 2026, doi: 10.19168/jyasar.1761835.

ISNAD

Küçükyılmaz, Sinem - Özgüven Tayfun, Nihan. “MARKA AKTİVİZMİ ARAŞTIRMALARINDA EĞİLİMLER: AKADEMİK ÇALIŞMALARDA KULLANILAN YÖNTEMLER VE TEMALAR”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 21/Special Issue on 24th International Business Congress (01 Mart 2026): 265-285. https://doi.org/10.19168/jyasar.1761835.

JAMA

1.Küçükyılmaz S, Özgüven Tayfun N. MARKA AKTİVİZMİ ARAŞTIRMALARINDA EĞİLİMLER: AKADEMİK ÇALIŞMALARDA KULLANILAN YÖNTEMLER VE TEMALAR. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 2026;21:265–285.

MLA

Küçükyılmaz, Sinem, ve Nihan Özgüven Tayfun. “MARKA AKTİVİZMİ ARAŞTIRMALARINDA EĞİLİMLER: AKADEMİK ÇALIŞMALARDA KULLANILAN YÖNTEMLER VE TEMALAR”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, c. 21, sy Special Issue on 24th International Business Congress, Mart 2026, ss. 265-8, doi:10.19168/jyasar.1761835.

Vancouver

1.Sinem Küçükyılmaz, Nihan Özgüven Tayfun. MARKA AKTİVİZMİ ARAŞTIRMALARINDA EĞİLİMLER: AKADEMİK ÇALIŞMALARDA KULLANILAN YÖNTEMLER VE TEMALAR. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 01 Mart 2026;21(Special Issue on 24th International Business Congress):265-8. doi:10.19168/jyasar.1761835