Araştırma Makalesi

FİNANSAL ETKİNLİK ÖLÇÜMÜNDE ESG SKORUNUN ROLÜ: BIO-MCDEA YAKLAŞIMIYLA ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR UYGULAMA

Cilt: 21 Sayı: Special Issue on 24th International Business Congress 27 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

FİNANSAL ETKİNLİK ÖLÇÜMÜNDE ESG SKORUNUN ROLÜ: BIO-MCDEA YAKLAŞIMIYLA ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR UYGULAMA

Öz

Bu çalışmanın amacı, çevresel, sosyal ve kurumsal yönetişim (ESG) skorunun finansal etkinlik analizine dâhil edilmesinin, firmaların etkinlik düzeyleri ve sıralamaları üzerindeki etkilerini çok amaçlı-çok kriterli veri zarflama analizi (BIO-MCDEA) yaklaşımıyla araştırmaktır. Bu amaç çerçevesinde, Borsa İstanbul (BİST)’da işlem gören 14 enerji firması çalışma kapsamına alınmıştır. Karşılaştırmalı analizde, klasik veri zarflama analizi (SDEA) yaklaşımı ile sınırlı sayıda karar birimiyle çalışmaya olanak tanıyan ve daha esnek bir yapıya sahip olan BIO-MCDEA yaklaşımı birlikte değerlendirilmiştir. Bulgular, BIO-MCDEA modelinin, SDEA modeline kıyasla daha yüksek ayırt edicilik sunduğunu, öte yandan firmaların büyük çoğunluğu açısından ESG skorunun analize dâhil edilmesinin, finansal etkinlik skorları üzerinde kayda değer bir etki yaratmadığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Almulhim, T., Almubarak, N., & Aljabr, N. (2024). How to comprehensively evaluate firm performance from operational, financial, and sustainability perspectives? A two-stage data envelopment analysis approach. Emerging Markets Finance and Trade, 60(7), 1447-1467. https://doi.org/10.1080/1540496X.2023.2278651
  2. Andrade, R. M. D., Lee, S., Lee, P. T. W., Kwon, O. K., & Chung, H. M. (2019). Port efficiency incorporating service measurement variables by the BIO-MCDEA: Brazilian case. Sustainability, 11(16), 4340. https://doi.org/10.3390/su11164340
  3. Antunes, J., Wanke, P., Fonseca, T., & Tan, Y. (2023). Do ESG risk scores influence financial distress? Evidence from a dynamic NDEA approach. Sustainability, 15(9), 7560. https://doi.org/10.3390/su15097560
  4. Arunkumar, O. N., Divya, D., & Chandan. (2025). ESG efficiency analysis in the IT industry: A DEA-based approach. Cogent Business & Management, 12(1), 1-15. https://doi.org/10.1080/23311975.2025.2450092
  5. Banker, R. D., Charnes, A., & Cooper, W. W. (1984). Some models for estimating technical and scale inefficiencies in data envelopment analysis. Management Science, 30(9), 1078-1092. https://doi.org/10.1287/mnsc.30.9.1078
  6. Banker, R. D., Charnes, A., Cooper, W. W., Swarts, J., & Thomas, D. (1989). An introduction to data envelopment analysis with some of its models and their uses. Research in Governmental and Nonprofit Accounting, 5(1), 125-163.
  7. Batı, G. B., Usman, Ö., & Ateş, S. (2024). Firmaların sürdürülebilirlik performansları bağlamında etkinliklerinin veri zarflama analizi ile ölçülmesi. Journal of Research in Business, 9(1), 18-38. https://doi.org/10.54452/jrb.1275270
  8. Behl, A., Kumari, P. R., Makhija, H., & Sharma, D. (2022). Exploring the relationship of ESG score and firm value using cross-lagged panel analyses: Case of the Indian energy sector. Annals of Operations Research, 313(1), 231-256. https://doi.org/10.1007/s10479-021-04189-8

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre ve İklim Finansmanı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

3 Eylül 2025

Kabul Tarihi

16 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: Special Issue on 24th International Business Congress

Kaynak Göster

APA
Dirik Ayvaz, C., & Korga, S. (2026). FİNANSAL ETKİNLİK ÖLÇÜMÜNDE ESG SKORUNUN ROLÜ: BIO-MCDEA YAKLAŞIMIYLA ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR UYGULAMA. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 21(Special Issue on 24th International Business Congress), 16-34. https://doi.org/10.19168/jyasar.1777437
AMA
1.Dirik Ayvaz C, Korga S. FİNANSAL ETKİNLİK ÖLÇÜMÜNDE ESG SKORUNUN ROLÜ: BIO-MCDEA YAKLAŞIMIYLA ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR UYGULAMA. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 2026;21(Special Issue on 24th International Business Congress):16-34. doi:10.19168/jyasar.1777437
Chicago
Dirik Ayvaz, Ceren, ve Selda Korga. 2026. “FİNANSAL ETKİNLİK ÖLÇÜMÜNDE ESG SKORUNUN ROLÜ: BIO-MCDEA YAKLAŞIMIYLA ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR UYGULAMA”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 21 (Special Issue on 24th International Business Congress): 16-34. https://doi.org/10.19168/jyasar.1777437.
EndNote
Dirik Ayvaz C, Korga S (01 Mart 2026) FİNANSAL ETKİNLİK ÖLÇÜMÜNDE ESG SKORUNUN ROLÜ: BIO-MCDEA YAKLAŞIMIYLA ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR UYGULAMA. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 21 Special Issue on 24th International Business Congress 16–34.
IEEE
[1]C. Dirik Ayvaz ve S. Korga, “FİNANSAL ETKİNLİK ÖLÇÜMÜNDE ESG SKORUNUN ROLÜ: BIO-MCDEA YAKLAŞIMIYLA ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR UYGULAMA”, Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, c. 21, sy Special Issue on 24th International Business Congress, ss. 16–34, Mar. 2026, doi: 10.19168/jyasar.1777437.
ISNAD
Dirik Ayvaz, Ceren - Korga, Selda. “FİNANSAL ETKİNLİK ÖLÇÜMÜNDE ESG SKORUNUN ROLÜ: BIO-MCDEA YAKLAŞIMIYLA ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR UYGULAMA”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 21/Special Issue on 24th International Business Congress (01 Mart 2026): 16-34. https://doi.org/10.19168/jyasar.1777437.
JAMA
1.Dirik Ayvaz C, Korga S. FİNANSAL ETKİNLİK ÖLÇÜMÜNDE ESG SKORUNUN ROLÜ: BIO-MCDEA YAKLAŞIMIYLA ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR UYGULAMA. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 2026;21:16–34.
MLA
Dirik Ayvaz, Ceren, ve Selda Korga. “FİNANSAL ETKİNLİK ÖLÇÜMÜNDE ESG SKORUNUN ROLÜ: BIO-MCDEA YAKLAŞIMIYLA ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR UYGULAMA”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, c. 21, sy Special Issue on 24th International Business Congress, Mart 2026, ss. 16-34, doi:10.19168/jyasar.1777437.
Vancouver
1.Ceren Dirik Ayvaz, Selda Korga. FİNANSAL ETKİNLİK ÖLÇÜMÜNDE ESG SKORUNUN ROLÜ: BIO-MCDEA YAKLAŞIMIYLA ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR UYGULAMA. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 01 Mart 2026;21(Special Issue on 24th International Business Congress):16-34. doi:10.19168/jyasar.1777437