Financial Performance Evaluation Of Cement Firms Traded In Istanbul Stock Exchange By Integrated Entropy And Eatwios Approach

Öz

Borsa İstanbul’da İşlem Gören Çimento Firmalarının Entropi-Eatwios Bütünleşik Yaklaşımı İle Finansal Performanslarının Değerlendirmesi

Öz

Gelişmekte olan ülkelerde inşaat, altyapı ve üstyapı projelerinin gerçekleştirilebilmesi büyük oranda çimento sektörü ile ilişkilidir. Bu nedenle ülkelerin çimento sektörlerine ilişkin performans ve etkinliklerinin ölçülmesi gelecekte büyüme ve gelişme perspektifine ilişkin bir takım göstergeler ortaya koyabilmektedir. Türkiye’nin bu perspektifte ilgili sektörlerinin analizi gelecek projeksiyonu için hayati düzeyde öneme sahiptir. Bu kapsamda, Borsa İstanbul Taş, Toprak Endeksinde yer alan çimento işletmelerin finansal performanslarını incelemesi bu çalışmanın temel amacıdır. Bu çalışmada BİST’de işlem gören çimento firmalarının performanslarını analiz etmek üzere çok kriterli karar verme teknikleri olarak kullanılan Entropi ve EATWIOS (Efficiency Analysis Technique with Input Output Satisficing)  yöntemlerinden oluşan hibrid bir modelin kullanılması önerilmektedir. Araştırma örneklemi, Borsa İstanbul’da işlem gören 15 çimento üretimi yapan işletmeden oluşmaktadır. Analiz sonucunda en iyi finansal performansa sahip olan çimento işletmesinin Adana Çimento olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Çimento Sektörü,, Entropi

Kaynakça

1. Akçakanat, Ö., Eren, H. Aksoy, E. ve Ömürbek, V. 2017. “Bankacılık Sektöründe Entropi ve WASPAS Yöntemleri İle Performans Değerlendirmesi”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(2): 285-300.
2. Alimohammadlou, M. ve Mohammadi, S. 2016. “Evaluating the Productivity using Malmquist Index Based on Double Frontiers Data”, Social and Behavioral Sciences, 230: 58-66.
3. Alp, İ., Öztel, A. ve Köse, M.S. 2015. “Entropi Tabanlı MAUT Yöntemi ile Kurumsal Sürdürülebilirlik Performansı Ölçümü: Bir Vaka Çalışması”, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2): 65-81.
4. Ayçin, E. 2018. “BIST Menkul Kıymet Yatırım Ortaklıkları Endeksinde Yer Alan İşletmelerin Finansal Performanslarının Entropi ve Gri İlişkisel Analiz Bütünleşik Yaklaşımı İle Değerlendirilmesi”, Dokuz Eylül Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 33(2): 595-622.
5. Ayçin, E. ve Aşan, H. 2018. “BIST’te İşlem Gören Bilişim Sektöründeki Firmaların Finansal Performanslarının Entropi ve Topsis Yöntemleri İle Değerlendirilmesi”, İzmir Uluslararası İktisadi İdari Bilimler Kongresi IZCEAS-18: 1-20.
6. Bansal, A., Singh, R.K. Issar, S. ve Varkey, J. 2014. “Evaluation of Vendors Ranking by EATWOS Approach”, Journal of Advances in Management Research, 11 (3): 290-311.
7. Bulğurcu, B. 2017. “Girdi ve Çıktı Tatmin Düzeyi İle Etkinlik Analizi Üzerine Bir Değerlendirme”, Uluslararası Yönetim, Ekonomi ve Politika Kongresi Özet Bildiriler Kitabı, Kasım 17-18, 2017, Istanbul-Turkey: 276.
8. Cenger, H. 2011. “İMKB’de İşlem Gören Çimento Şirketlerinin Performanslarının Ölçülmesinde Veri Zarflama Analizi Yaklaşımı”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(3-4): 31- 44.

9. Dumanoğlu, S. 2010. “İMKB’de İşlem Gören Çimento Şirketlerinin Mali Performansının TOPSIS Yöntemi İle Değerlendirilmesi”, Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 29(2): 323-339.
10. Ege, İ. ve Yaman, S. 2018. “TOPSIS Ve MOORA Yöntemleri İle Ölçülen Finansal Performansın Pay Getirilerine Etkisi: BİST Çimento-Beton İşletmeleri Üzerine Bir Panel Veri Uygulaması”, Al-Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1): 75-96.
11. Erdil, O. ve Kalkan, A. 2005. “Kobilere Sağlanan Desteklerin Kobilerin Performanslarına Etkisi”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(7): 103-122.
12. Görçün, Ö. F. 2019. “Kentsel Lojistikte Kullanılan Hafif Raylı Sistem Hatlarının Entegre Entropi ve Eatwos Yöntemleri Kullanılarak Analizi”, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 10(1): 254-267
13. Gülcü, A. ve Coşkun, A. 2004. “Cumhuriyet Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nin Veri Zarflama Analizi Yöntemiyle Göreceli Etkinlik Analizi”, C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 5(2): 87- 104.
14. Kaplanoğlu, E. 2018. “ARAS ve COPRAS Yöntemleriyle Nakit Akışına Dayalı Performans Ölçümü: BİST Kimya, Petrol, Kauçuk ve Plastik Ürünler Sektöründe Bir Uygulama”, Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 11(2): 153-184.
15. Karami, A. ve Johansson, R. 2014 “Utilization of Multi Attribute Decision Making Techniques to Integrate Automatic and Manual Ranking of Options”, Journal of Information Science and Engineering, 30: 519- 534.
16. Karğın, M. 2010. “Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemleri ile Tekstil Sektöründe Finansal Performans Ölçümü”, Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1): 195-216.
17. Kayalıdere, K. ve Kargın, S. 2004. “Çimento ve Tekstil Sektöründe Etkinlik Çalışması ve Veri Zarflama Analizi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1): 196-219.
18. Kula, V., Kandemir, T. ve Özdemir, L. 2009. “VZA Malmquist Toplam Faktör Verimlilik Ölçüsü İMKB ye Koteli Çimento Şirketleri Üzerine Bir Araştırma”, Selçuk Üniversitesi İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 9: 187-202.
19. Kumar, N., Singh, A. Verma, A. ve Sonal, T. 2016. “Measuring Efficiency of IPL Players Using EATWOS”, International Journal of Advanced Production and Industrial Engineering, 1(2): 13-16.
20. Ömürbek, N., Karaatlı, M. ve Balcı, H. F. 2016. “Entropi Temelli MAUT ve SAW Yöntemleri ile Otomotiv Firmalarının Performans Değerlemesi”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 31(1): 227- 255.
21. Özbek, A. 2015a. “Efficiency Analysis of the Turkish Red Crescent between 2012 and 2014”, International Journal of Economics and Finance, 7(9): 322-334.
22. Özbek, A. 2015b. “Analysis of Private Pension Companies in Turkey by EATWOS”, European Journal of Business and Management. 7 (26): 31-44.
23. Özbek, A. 2016. “Efficiency Analysis of Gold Mining Companies through Financial Statements”, International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 6(10): 273-290.
24. Özbek, A. 2017. “Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemleriyle Hayırsever Kuruluşlarında Verimlilik Analizi Efficiency Analysis in Charity Organizations by Multiple Criteria Decision”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2): 99-114.
25. Özdağoğlu, A., Yakut, E. ve Bahar, S. 2017. “Machine Selection in a Dairy Product Company with Entropy and SAW Method Integration”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32(1): 341-359.
26. Özdağoğlu, A. 2018 “BİST Sınai İşletmelerinin GRİ ENTROPİ-EATWIOS Bütünleşik Yaklaşımı İle Performans Değerlendirmesi”, Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 19 (2): 271-299.
27. Özden, Ü. H., Deniz Başar, Ö. ve Bağdatlı Kalkan, S. 2012. “IMKB’de İşlem Gören Çimento Sektöründeki Şirketlerin Finansal Performanslarının VIKOR Yöntemi ile Sıralanması”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri ve İstatistik Dergisi, 17: 23-44.
28. Öztürk, E. 2016. “Maliyet Performansının Ölçümü İçin Göreli Etkinlik Analizi: BIST Çimento Sektöründe Veri Zarflama Analizi Uygulaması”, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1): 1-16.
29. Peters, M. L. ve Zelewski, S. 2006. “Efficiency Analysis under Consideration of Satisficing Levels for Output Quantities”, 17th Annual Conference of the Production and Operations Management Society, Operations Management in the New World Uncertainties, Boston (Mass.), USA, April 28-May 1: 1-18.
30. Peters, M. L. ve Zelewski, S. 2016. “Benefits and Risks of Satisficing Levels for Input And Output Quantities in Efficiency Analyses From A Corporate Social Responsibility Perspective”, International Journal of Management and Sustainability, 5(12): 94-101.
31. Uygurtürk, H. 2015. “Bankaların Internet Şubelerinin Bulanık MOORA Yöntemi İle Değerlendirilmesi”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 11(25): 115-128.
32. Yıldırım, M., Altan, İ. M. ve Gemici, R. 2018. “Kurumsal Yönetim İle Finansal Performans Arasındaki İlişkinin Entropi Ağırlıklandırmalı TOPSIS Yöntemi İle Değerlendirilmesi: BIST’te İşlem Gören Gıda ve İçecek Şirketlerinde Bir Araştırma”, Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 11(2):130-152.
33. Wang T.C. ve Lee H.D. 2009. “Developing a Fuzzy TOPSIS Approach Based on Subjective Weights and Objective Weights”, Expert Systems with Applications, 36(5): 8980-8985.
34. Wu, J., Sun, J. Lıang, L. ve Zha Y. 2011. “Determination Of Weights For Ultimate Cross Efficiency Using Shannon Entropy”, Expert Systems With Applications, 38(5): 5162-5165.