Health Expenditure and Economic Growth Relationship: Panel Data Analysis For OECD Countries

Öz

Sağlık Harcaması ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: OECD Ülkeleri İçin Panel Veri Analizi

Öz

Beşeri sermayenin ekonomik büyüme ile ilişkisi son yıllarda sıklıkla incelenen bir araştırma konusudur. Beşeri sermaye sağlık gibi en temel bir ihtiyaç göstergesini içinde barındırmaktadır. Bir toplumu meydana getiren bireylerin sağlık düzeylerinin yüksek olması, o toplumun ekonomik anlamda gelişme potansiyelini artırmaktadır. Sağlıklı bireyler yetiştirmek ve bireylerin sağlık düzeylerini korumak amacıyla gerçekleştirilen sağlık harcamaları, beşeri sermayenin niteliğini artıran faktörlerin başında gelmektedir. Sağlık harcamalarının beşeri sermayeye sağladığı olumlu katkılar, ekonomik büyüme için ciddi bir kaynak oluşturmaktadır. Bu çalışmayla, seçilmiş 17 OECD ülkeleri için sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki incelenmektedir. Yapılan ampirik analizde söz konusu ülkeler için 1976-2017 yıllarını kapsayan dönemde cari fiyatlarla kişi başı sağlık harcamaları ve kişi başı GSYİH verileri kullanılmıştır. Sağlık harcamaları serisi için veriler OECD resmi veri tabanından derlenmiştir. Ekonomik büyüme verileri ise Dünya Bankası resmi veri tabanından temin edilmiştir. Seriler arasındaki saklı eşbütünleşme ilişkisi Hatemi-J (2018) tarafından önerilen test ile sınanmıştır. Seriler kendi aralarında uzun dönemli ilşkiye sahip değilken, pozitif ve negatif şoklar arasında uzun dönemli ilişki bulunmuştur. Ayrıca serilerin asimetrik nedensellik ilişkisi sınanmış ve serilerin negatif şokları arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Panel Veri
• Saklı Eşbütünleşme
• Asimetrik Nedensellik

Kaynakça

1. Ağır, H., and Tıraş, H. H. (2018). Sağlık Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 17(4), pp.1558-1573.
2. Antonio, J. ve Zamora, C. (2000). Investment in health and economic growth: a perspective from Latin America and the Caribbean. XXXV Meeting of The Advisory Committe on Health Research, Havana, Cuba, 17-19 July, Division of Health and Human Development, Washington, DC.
3. Badri, A. K. and Badri, S. K. (2016). Health spending and economic growth in selected OECD countries. AIS (American Institute of Science), American Journal of Clinical Neurology and Neurosurgery, 2(1), pp. 5-9.
4. Baltagi, H., Badi ve Moscone, F. (2010),’’HealthCareExpenditureandIncomeInThe OECD Reconsidered: EvidenceFrom Panel Data’’, IZA DiscussionPaper.
5. Çetin, M. and Ecevit, E. (2010). Sağlık Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: OECD Ülkeleri Üzerine Bir Panel Regresyon Analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 11(2), pp. 166-182.
6. Dreger, C. and Reimers, H. E. (2005). Health Care Expenditures in OECD Countries: A Panel Unit Root and Cointegration Analysis. IZA Discussion Paper, 1469, pp. 1-20.
7. Elmi, Z. M. & Sadeghi, S. (2012). Health care expenditures and economic growth in developing countries: Panel co-integration and causality. Middle-East Journal of Scientific Research, 12(1), 88-91.
8. Fazaeli, A. A., Ghaderi, H., Salehi, M. & Fazaeli, A. R. (2016). Health care expenditure and GDP in oil exporting countries: evidence from OPEC data, 1995-2012. Global Journal of Health Science, 8(2), 93-98.

9. Gerdtham, U.G. and M. Lothgren. (2000). On Stationary and Cointegration of International Health Care Expenditure and GDP. Journal of Health Economics, 19, pp. 461-475.
10. Gyimah-Brempong, K. and Wilson, M. (2004). Health Human Capital and Economic Growth in SubSaharan African and OECD Countries. The Quarterly Review of Economics and Finance, 44(2), pp. 296-320.
11. Hartwig, J. (2010). Is Health Capital Formation Good for Long-term Economic Growth? Panel Granger Causality Evidence for OECD Countries. Journal of Macroeconomics, 32, pp. 314–325.
12. Hatemi-J, A. (2012). Asymmetric Causality Tests with an Application. Empirical Economics, 43(1), pp. 447-456.
13. Hatemi-J, A., Gupta, R., Kasongo, A., Mboweni, T., and Netshitenzhe, N. (2014). Are There Asymmetric Causal Relationships Between Tourism and Economic Growth in a Panel of G-7 Countries. University of Pretoria, Department of Economics Working Paper, 76, pp. 1-18.
14. Hatemi-J, A. (2018). Hidden panel cointegration. Journal of King Saud University – Science 32 (2020), pp. 507–510.
15. Heshmati, A. (2001). On the Causality between GDP and Health Care Expenditure in Augmented Solow Growth Model. SSE/EFI Working Paper Series in Economics and Finance, 423, pp. 1-19.
16. Im, K. S., Pesaran, M. H. and Shin, Y. (2003). Testing for Unit Roots in Heterogeneous Panels. Journal of Econometrics, 115(1), pp. 53-74.
17. Kao, C., 1999. Spurious regression and residual-based tests for cointegration in panel data. J. Econometrics 90, pp. 1–44.
18. Koying, C. and Young-Hsiang, Y. (2006). Economic Growth, Human Capital İnvestment, and Health Expenditure: A Study of OECD Countries. Hitotsubashi Journal of Economics, 47(1), pp. 1-16.
19. Kumar, S. (2013). Systems GMM estimates of the health care spending and GDP relationship: A note. The European Journal of Health Economics, 14(3), 503-506.
20. Lago-Peñas, S., Cantarero, D. and Blázquez, C. (2012), On the Relationship between GDP and Health Care Expenditure: A New Look, Economic Modelling, pp. 124-129.
21. Levin, A., Lin, C. F., and Chu, C. S. J. (2002). Unit Root Tests in Panel Data: Asymptotic and Finite-Sample Properties. Journal of Econometrics, 108, pp. 1–24.
22. Lustig, N. (2006). Investing in Health for Economic Development: The case of Mexico. UNU-WIDER Research Paper No. 2006/30, pp. 1-19.
23. Maddala, G. S., ve Wu, S. (1999). A Comparative Study of Unit Root Tests with Panel Data and a New Simple Test. Oxford Bulletin of Economics and statistics, 61(S1), pp. 631-652.
24. Mehmood, B., Raza, S. H. ve Mureed, S. (2014). Health expenditure, literacy and economic growth: PMG evidence from Asian countries. Euro-Asian Journal of Economics and Finance, 2(4), 408-417.
25. Narayan, S., Narayan, P. K. ve Mishra, S. (2010). Investigating the relationship between health and economic growth: Empirical evidence from a panel of 5 Asian countries. Journal of Asian Economics, 21(4), 404–411.
26. Öztürk, S. ve Topçu, E. (2014). Health expenditures and economic growth: Evidence from G8 countries. International Journal of Economics and Empirical Research, 2(7), 262- 267.
27. Pradhan, R.P. (2011). Effects of Health Spending on Economic Growth: A Time Series Approach. Decision, 38(2), pp. 68-83.
28. Yardımcıoğlu, F. (2012). OECD Ülkelerinde Sağlık ve Ekonomik Büyüme İlişkisinin Ekonometrik Bir İncelemesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), pp. 27-47.
29. Yerdelen Tatoğlu, F. (2011). The relationships between human capital investment and economic growth: A panel error correction model. Joumal of Economic and Social Research, 13(1), 75-88.
30. Yılmaz, Z. ve Danışoğlu, F. (2017). Ekonomik Kalkınmada Beşerî Sermayenin Rolü ve Türkiye’de Beşerî Kalkınmanın Görünümü Olarak İnsani Gelişim Endeksi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1 (51), 117-147.