Sudan Menşeli İki Mekkî-Medenî Yaklaşımı: Mahmûd Muhammed Tâhâ (ö.1985)-İslam’ın İkinci Mesajı Abdülkadir Hamîd-Kur’ân ve Siyaset: Siyâsî Düşüncenin Mekkî Ayetlerdeki Temelleri
Öz
Kur’ân vahyinin nüzul süreci Mekke ve Medine olmak üzere iki zeminde gerçekleştiğinden tarihi süreçte ayetlerin doğru anlamının tespitinde bu zeminler müfessirlerin değişmez gündemi olmuştur. Bu ortak gündem farklı kalemlerin elinde farklı şekillerde kendini göstermiş, bu durum da çeşitli vahiy tasavvurları ortaya çıkarmıştır. Bu çalışma aynı topraklardan doğan iki ayrı Mekkî-Medenî teorisini birinin diğerinden etkilenip etkilenmediği sorusu üzerinden kritik etmiştir. Çalışma, Abdülkadir Hamîd’in teorisinin bazen aşikar fakat çoğu zaman örtük olarak Mahmut Muhammed Tâhâ’nın (ö.1985) teorisine cevap ürettiği varsayımına dayanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Fidan, Ayşenur. “Klasik Mekkî-Medenî Yaklaşımına İhyâcı Bir Tenkit Örneği:Mahmûd Muhammed Tâhâ (1910-1985) ve “İslâm’ın İkinci Mesajı””. İslam ve Medeniyet Serisi: 2, İhya. ed. Veysel Özdemir v.dğr. İstanbul: Kitap Dünyası Yay., 2022.
- Hamîd, Abdülkadir. Kur’an ve Siyaset: Siyasi Düşüncenin Mekki Ayetlerdeki Temelleri, çev. Enise Anaş. İstanbul: İnkılab Yay., 2008.
- Hamîd, Abdülkadir. Mekke Döneminde Siyasi Düşünce Metodolojisi. çev. Vahdettin İnce. İstanbul: Ekin Yay., 2001.
- Karaca, Abdullah. “Abdülkadir Hamîd et-Tîcânî, Usûlü’l-fikri’s-siyâsî fi’l-Kur’ânî’lMekkî”. TADER, 4/2 (2020), 675-686.
- Kıranşal, Abdülaziz. İslâmî Solun Müfessiri, Mahmut Muhammet Tâhâ Ve İslam’ın İkinci Mesajı. İstanbul: Tezkire Yayınları, 2015.
- Şâtıbî, Ebû İshak İbrahim b. Musa. el-Muvâfakât fî usûli’ş-şeria. Beyrut: Dâru İbn Hazm, 2014.
- Şınkîtî, Muhammed el-Emin el-Muhtar. Advâu’l-beyân fî îdâhi’l-Kur’ân bi’l-Kur’ân. Kahire: Dâru’l-hadis, 2006.
- Tâhâ, Mahmûd Muhammed. er-Risâletü’s-sâniye mine’l-İslâm. y.y., 3.basım, 1969.
- Tîcânî, Abdülkadir Hamîd. Usûlü’l-fikri’s-siyâsî fi’l-Kur’ânî’l-Mekkî. Amman: elMa’hedü’l-A’lemi li’l-fikri’l-islâmî, Dâru’l-Beşîr, 1995.
- Zürkânî, Muhammed Abdülazîm. Menâhilu’l-irfân fî ulûmi’l-Kur’ân. Beyrut: Dâru İbn Hazm, 2017.