ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE DİNDARLIK VE SOSYAL MEDYA BAĞIMLILIĞI İLİŞKİSİ ÜZE-RİNE BİR ARAŞTIRMA: NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ

Bu araştırmanın amacı üniversitede okuyan öğrencilerde sosyal medya bağımlılığı ile dindarlık arasın-daki ilişkiyi tespit etmektir. Çalışmanın örneklemi Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesinin farklı bö-lümlerinde öğrenim görmekte olan toplam 327 gönüllü öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada veri top-lama aracı olarak “Kişisel Bilgi Formu, Kısa Dindarlık Ölçeği ve Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği” tercih edilmiştir. Anketler yüz yüze gerçekleştirilmiştir ve anketleri yanıtlama süresi 15-20 dakikadır. Araş-tırmada ulaşılan verilerin analizinde SPSS (v25) yazılımı tercih edilmiştir. Bu çalışmada öncelikli olarak cinsiyet, öğrenim görülen fakülte, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi ve aile gelir düzeyi değişken-lerine bakılmış ve ardından da sosyal medya ve dindarlığın demografik değişkenlerle korelasyonu üs-tünde durulmuştur. En sonunda dindarlık ile sosyal medya arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Yapılan analizler çerçevesinde korelasyon, “t-testi, tek yönlü ANOVA ve Pearson korelasyon testleri” uygulan-mıştır ve kritik olduğuna inanılan bulgular çalışmada sunulmuştur. Çalışma için Etik onay, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik kurulu’ndan 28.02.2025 tarihinde ve 2025.03.117 sayılı kararla izin alınmıştır. Yapılan araştırmadan özetle şu bilgiler elde edilmiştir: Kore-lasyon analizi sonuçlarına göre dindarlık düzeyi ile sosyal medya bağımlılığı arasında anlamlı ve negatif yönlü ilişkiler tespit edilmiştir. Dindarlık puanının sosyal medya bağımlılığı toplam puanı ve özellikle duygu durum düzenleme ve çatışma alt boyutları ile negatif yönde anlamlı ilişkiler içinde olduğu göz-lemlenmiştir. Genel olarak elde edilen bulgular, bireylerin dindarlık düzeyleri yükseldikçe sosyal medya bağımlılığı düzeylerinin özellikle bazı boyutlarda azalma eğilimi gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu durum, bireylerin manevi yönelimlerinin dijital alışkanlıklarını etkileyebileceği tahmin edilmektedir. Bu veriler ışığında araştırmamızın alanyazınına katkıda bulunacağını düşünmekteyiz. İnternet, bilim ve teknoloji çağının bireye ve topluma katkılarından birisidir. Ancak sosyal medyanın, çağımızın sun-duğu imkânlarla hayatımıza hızlı bir giriş yaptığı ve günden güne de yerini sağlamlaştırdığı bilinen bir gerçektir. Sosyal medyanın çok sık kullanımı sonucu oluşan sosyal medya bağımlılığı bireyleri ve top-lumları etkileme gücünün geniş bir alana yayılmasına bağlı olarak bilimsel çalışmalar için araştırma konusu haline gelmiştir. Sosyal medya hâlihazırdaki toplumun birçoğu tarafından yaygın bir biçimde kullanılsa da sosyal medyanın yaygın olduğu yaş aralıkları çocukluk çağına kadar gitmektedir. Sosyal medyaya bu açıdan bakıldığında onun bağımlılarının da çocuklar ve gençler olduğu bilinmektedir. Konu ile ilgili literatür incelendiğinde yapılan araştırmaların çocuklar ve gençler üzerinde gerçekleştirildiği ve bu kişiler açısından sosyal medyanın aşırı kullanımına yol açacak risk faktörlerinin bulunduğu gö-rülmektedir. Bu sebeple yetersiz uyku, aşırı zihinsel meşguliyet, erişim isteğini engellemede başarısızlık, tekrarlayan düşünceler, kullanımı kontrol edememe gibi sosyal medya kullanımından kaynaklanan problemler hayatı doğrudan engelleyen negatif faktörler arasındadır. Sosyal medya kullanımının yüksek bir artış içerisinde olduğunu gösteren pek çok çalışma sonucunun bulunması bunu kanıtlar niteliktedir. Din de ritüellerle ve öğretilerle insanlara olumlu hisler kazandırmakta ve zamanın nasıl kullanılacağı konusunda ipuçları vermektedir. Bundan dolayı araştırmamız çağımızın en kritik sorunlarından birisi olan sosyal medya bağımlılığına karşı dinin etkisini ortaya koyması bakımından önemlidir. Buna ek olarak; sosyal medya bağımlılığı çağımızda dinî kesimin yaşamında önemli bir faktördür.

This study aims to examine the relationship between social media addiction and religiousness among university students. The study sample consists of a total of 327 volunteer students enrolled in different departments at Nevşehir Hacı Bektaş Veli University. The data collection instruments used in the study were the Personal Information Form, the Brief Religiousness Scale, and the Social Media Addiction Scale. The questionnaires were administered face to face, and the average completion time ranged be-tween 15 and 20 minutes. The data obtained were analyzed using SPSS software (version 25). In this study, primary attention was given to the variables of gender, faculty of study, mother’s education level, father’s education level, and family income level. Subsequently, the correlations between social media use, religiousness, and demographic variables were examined. Finally, the relationships between reli-giousness and social media addiction were analyzed. Within the scope of the analyses, correlation anal-ysis, independent samples t-tests, one-way ANOVA, and Pearson correlation tests were applied, and findings considered to be critical were presented in the study. Ethical approval for the research was obtained from the Social and Human Sciences Ethics Committee of Nevşehir Hacı Bektaş Veli University on 28 February 2025, with decree number 2025.03.117. In summary, the results of the correlation anal-ysis revealed a significant negative relationship between levels of religiousness and social media addic-tion. Specifically, religiousness scores were found to be significantly and negatively associated with the total social media addiction score, as well as with the emotion regulation and conflict subdimensions. Overall, the findings indicate that as individuals’ levels of religiousness increase, their levels of social media addiction, particularly in certain dimensions, tend to decrease. This suggests that individuals’ spiritual orientations may influence their digital habits. In light of these findings, the present study is expected to contribute to the existing literature. The internet is one of the contributions of the age of science and technology to both individuals and society. However, it is a well-known fact that social media has rapidly entered our lives through the opportunities offered by the modern era and has con-tinued to consolidate its place over time. As a result of its frequent use, social media addiction has be-come a topic of scientific inquiry due to its widespread influence on individuals and societies. Although social media is widely used by a large portion of modern society, the age range of its users extends down to childhood. From this perspective, it is well known that children and adolescents constitute a signifi-cant proportion of social media users and are particularly vulnerable to addiction. Reviewing the rele-vant literature, it can be seen that many studies focused on children and young people and have identi-fied various risk factors that may lead to excessive social media use in these populations. Consequently, problems arising from social media use, such as insufficient sleep, excessive cognitive preoccupation, failure to resist the urge to access social media, repetitive thoughts, and an inability to control usage, are among the negative factors that directly interfere with daily life. Many empirical studies demon-strating a substantial increase in social media use further support this observation. Religion, through its rituals and teachings, provides individuals with positive emotional experiences and offers guidance regarding the meaningful use of time. For this reason, the present study is significant in that it seeks to reveal the role of religion as a potential protective factor against social media addiction, one of the most critical problems of the contemporary era. Moreover, social media addiction has become an important factor affecting the lives of religious individuals in today’s society.