ANLAMSAL VE YAPISAL AÇIDAN İSLAMÎ VE EDEBÎ SÜSLEME SANATLARI

يعرِضُ هذا البحثُ موضوع الزخارف البديعية- الشعرية على وجه الخصوص- في العصرين ( العثماني والمملوكي)، فيذهب إلى أنـَّـــــــــــــــه لا يمكن  فصل المعنى عن المبنى، لأنهما طرفان لثنائية يكمِّل بعضُها الآخر، فلا يمكن أنْ يقتصرَ الفنُّ على أحدهما لكيلا يتَّصِفَ بالعُقم والجمود، ومن ثم الموت.

       ثم يناقش البحث هذه القضية من خلال المقارنة بين فن الزخرفة الإسلامية والشعرية، فيذهب إلى أن فن الزخرفة البديعية اقتصر على المبنى دون المعنى، فغدا شكلاً من غير مضمون، وما ذلك إلا لأن الشاعر راح يلهث وراء كلمات بعينها ولو لم تفِ بالمعنى المنشود في الشعر.

الكلمات المفتاحية: الزخرفة، التلاعب اللفظي، الشكل, المضمون، المعنى. 

Bu çalışma Osmanlı ve Memluk dönemi, anlamsal ve yapısal açıdan süsleme sanatını (özellikle şiirsel süslemeyi) ele almakta, anlam ve yapının birbirinden ayırt edilmesinin mümkün olmadığını ortaya koymaktadır. Nitekim anlam ve yapı bir birlerini tamamlayan bir ikilemin iki yönünü oluştururlar. Sanat da bu ikisinden birine indirgenemez. Aksi takdirde kısır, donuk ve nihayetinde ölü hale gelir.

Araştırma bu sorunu İslami süsleme ve sözsel (şiirsel) süsleme sanatları arasında karşılaştırma yaparak ele almakta, süsleme sanatının yapıyla yetindiğini, anlamsız şekle yöneldiğini ortaya koymaktadır. Bundaki gaye şairin kelimelerin şiirdeki anlamını dikkate almadan sadece yapıdaki konumunu önemsediğini göstermektedir.

This study sheds light on embellishment between form and content that can’t be separated from each other otherwise, art would be sterile stagnant then dead, so art can’t be restricted to one of them. The study discusses through the art of embellishment the relationship between form [represented by poetry and the pronunciational manipulation within] and content, also this study focuses on the art of Islamic embellishment that cares about both structure and meaning unlike the poetic embellishment which ignored the meaning and became only an art without content.