ZÜHEYR B. EBÎ SÜLMÂ NIN HAYATI VE DÖNEMİ ÇERÇEVESİNDE MUALLAKASINDA HİKMET
Öz
Bu çalışmada, muallaka şairi Züheyr b. Ebî Sülmâ’nın şiirlerinde hikmet konusu ele alınmıştır. Hayat boyunca biriktirilen tecrübe ve deneyimlerin özünün kelimelerde hayat bulmuş hali olan hikmet, sahibinin dilinden bilgece dökülen özlü sözlerin genel adıdır. Genel olarak câhiliye şairleri şiirlerinde hikmet şiirini müstakil bir tür olarak işlememiş, hikmetlerle dolu beyitlerini klasik Arap kasidesinin bölümleri arasına serpiştirmişlerdir. Toplumun ortak değerlerinin veciz ifadesi olan hikmet dolu beyitler, şair ve dinleyici için bir mola mahiyetinde olup şiire farklı bir renk ve tat katmıştır. Hikmet şiirinin ham maddesi hayattan kazanılan tecrübeler olduğu için, şiirin muhatabı olan dinleyicilerin bu şiirlerde kendilerini ifade eden duygu ve düşünceleri bulmaları, taşıdığı mesajları benimsemeleri doğal bir sonuç olarak ortaya çıkmaktadır. Kaynağının deneyimler olması, vecizliği, analitik düşüncelerden süzülerek gelmesi, büyük ölçüde doğruluğu ve toplumun ortak aklına hitap etmesi gibi özellikleri hikmet kavramının çerçevesini ortaya koyan ana hatlar olarak görmek mümkündür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ABDULBÂKÎ, Muhammed Fuâd, el-Mu'cemu’l-Mufehres li Elfâzi’l-Kurârıi’l-Kerîm, Dâru’l-Marife, Beyrût 1994.
- ABDURRAHMÂN, ‘Afîf, eş-Şi‘ru ve Eyyâmu’l-'Arab fl’l-‘Asri’l-Câhilî, Dâru’l- Endelüs, Beyrut 1984.
- ‘ADÎRA, Eşref Ahmed, Divânu ‘Ubeyd b. el-Abras, Dâru’l-Kitâbi’l-'Arabî, Beyrut 1994. AKSOY, Ömer Asım, Atasözleri ve Deyimleri Sözlüğü, inkılap Kitabevi, İstanbul 1993. ALÎ, Cevâd, el-Mufassal fi Târîhi’l-‘Arab Kable’l-tslâm, I-XX, Dâru’l-îlmi li’l- Melâyîn, Beyrut 2001. el-‘ASKERÎ, Ebû Hilâl, Kitâbu Cemherati’l-Emsâl, (thk.: Ahmed Abdusselâm), Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, I-II, Beyrût 1988. el-BAĞDÂDÎ, Abdulkadir, Hizânetu’l-Edeb, I-XIII, (thk.: Abdusselâm Muham¬med Hârûn), Mektebetu’l-Hancî, Kahire 1997. el-BAYTÂR, Muhammed Şefik, Dîvânu Züheyr b. Cenâbi’l-Kelbî, Dâru Sâdır, Beyrût 1999.