FAKİRLİKLE MÜCADELEDE ZEKÂT VE NEGATİF GELİR VERGİSİNİN ROLÜ

Modern devlet aylayışında vergi, bireyin devlete olan bağlılığının önemli bir göstergesidir. Devletle birey arasındaki bu bağ sayesinde kamu giderlerinin finansmanı hedeflenmektedir. Bunun yanı sıra devlet, sosyal devlet anlayışı kapsamında bireylerin gelirlerini arttırıcı veya bireyler arasındaki gelir farklılıklarını gidermeye yönelik birtakım önlemler almaktadır. Bu önlemler kapsamında belirlenen seviyesinin altında gelire sahip olan bireylerin mevcut durumlarının iyileştirilmesi amacıyla negatif gelir vergisi uygulanmaktadır. Batılı ülkelerde sıklıkla rastlanılan ve Ülkemizde yeterince bilinmeyen negatif gelir vergisi, gelirin adaletli bir şekilde dağılımında ve yoksullukla mücadelede yardımcı unsurlardan biridir. Bu sistemle belirlenen gelir seviyesinin altında kalan bireylere ek gelir sağlanarak veya devlete ödemeleri gereken vergi sorumluluğundan muaf tutulma şeklinde yardımcı olunmakta ve bütçelerine direkt veya dolaylı yönden katkı sağlanmaktadır. Böylece negatif gelir vergisiyle ülkedeki fakirlik sorunuyla mücadelede etkin rol oynanması ve en azından kişilerin yaşam koşullarının iyileştirilmesine katkı sağlanması amaçlanmaktadır. İslam’da zekâtın amaçlarından birisi de fakirlik problemini azaltmak ve insanların temel gereksinimlerini karşılayarak daha bir hayat sürmesine zemin hazırlamaktır. Fakirlik şerriden Allah’a sığınılması gereken bir sorun olarak görülmekte ve zekât aracılığıyla bu sorunun azaltılması hedeflenmektedir. Bu bakımdan zekât da teşri amacı ve harcama kalemleri açısından bakıldığında fakirlikle mücadelede etkin bir rol oynamaktadır. Dolayısıyla negatif gelir vergisi ile amaç bakımından birbirlerine benzemektedir. Özellikle İslam malî hukukunun temel unsurlarından biri olan zekâtın, ekonomik ve sosyal boyutlu fonksiyonları açısından negatif gelir vergisinin günümüz insanına tanıtılması önem arz etmektedir.

Taxes in the modern state are important indicatior of the individual’s commitment to the state. This link between the state and the individual aims to finance public expenditures. In addition, within the scope of the social state concept, the state takes measures to increase individuals’ income or to eliminate income differences between individuals. Negative income tax is applied in order to improve the current situation of individuals who have income below the level determined within the scope of these measures. Negative income tax, which is frequently encountered in Western countries and is not sufficiently known in our country, is one of the auxiliary elements in the fair distribution of income and in the fight against poverty. Individuals below the income level determined by this system are assisted by providing additional income or exempting the government from the tax liability they have to pay and contributing directly or indirectly to their budgets. Thus, with the negative income tax, it is aimed to play an active role in the fight against poverty problem in the country and at least contribute to the improvement of the people’s living conditions. One of the aims of zakat in Islam is to reduce the problem of poverty and meet the basic needs of people to prepare the ground for a better life. Therefore, they are similar with negative income tax in terms of its purpose. In particular, it is important to introduce negative income tax to today’s people in terms of economic and social dimensions of zakat, which is one of the basic elements of Islamic financial law.