MÜSLÜMAN KELAMCILARIN MECAZ MERKEZLİ KİTAB-I MUKADDES YORUMLAMALARI: BABA-OĞUL METAFORU BAĞLAMINDA BİR İNCELEME

The metaphor (majâz)-centered interpretation (ta’wîl) of the mutakallimūn, determined defenders of monotheism, was a main concern in their understanding of Scripture. Mutakallimun also applied this method to their criticism of Christians. Besides rational inferences, they applied ta’wil when they criticize Christian theology which mainly based on the deity of Jesus Christ. In this article Mutakallimūn allegory-centered interpretations of the Bible, which are related to father-son description the essence of trinity, is examined. First of all, lexical usages of father-son phrases in the old and New Testament is dealt with. In terms of the truth-metaphor distinction, interpretations of these phrases by mutakallimūn have been discussed. Consequently, mutakallimūn criticized the conception of Holy Father-Son via two approaches: making confutation it by reasonable deduction and interpretation on the Biblical texts.

Tenzihe dayalı bir ulûhiyet anlayışında olan kelamcıların mecaz merkezli te’vil yöntemi, dinî metinlere yaklaşımlarının temelini oluşturmaktadır. Kelamcılar bu yöntemi Hıristiyanlara yönelik eleştirilerinde de uygulamışlardır. İsa’nın ulûhiyetine dayalı Hıristiyan teolojisinin reddinde aklî istidlallerin yanı sıra te’vil yöntemi de benimsenmiştir. Bu çalışmada kelamcıların teslisin esasını oluşturan baba-oğul nitelemelerine ilişkin mecaza dayalı Kitab-ı Mukaddes yorumlamaları incelenmiştir. Öncelikle baba-oğul ifadelerinin Eski ve Yeni Ahit’teki kullanımları ele alınmıştır. Ardından kelamcıların bu ifadelere ilişkin hakikat-mecaz ayırımından hareketle yapmış oldukları yorumlar ortaya konmaya çalışılmıştır. Sonuç itibariyle kelamcıların Kitab-ı Mukaddes metinlerinde geçen baba-oğul nitelemesine yönelik iki tutum geliştirdikleri görülür. Bunlardan biri bu düşüncelerin aklî istidlâller yoluyla çürütülmesi, ikincisi de Kitab-ı Mukaddes metinlerinin te’vil edilmesidir.