İLK DÖNEM TEFSİR VE HADİS LİTERATÜRÜNDE İSMET İNANCI
Öz
Kelam ilminde peygamberlerin sıfatları arasında sayılan ismet bütün mezheplere göre vaciptir. Allah’ın peygamberlerine verdiği bu sıfat peygamberliğin eda edilebilmesi için ve peygamber göndermedeki faydanın yok olmaması için gerekli addedilmiştir. Bütün mezheplerce benimsenen bir inanç olmakla beraber ismetin gerçekleştiği alan, niteliği, zamanı, kapsamı gibi hususlarda bir takım tartışmalar mevcuttur. Ayrıca erken dönemde ismetle ilgili detaylı mâlûmâtın bulunmayışı ve bu konuda sonraki dönemde oldukça geniş bir literatürün oluşmuş olması, ismetin İslâm inançları arasına sonradan dâhil edilmiş olduğu şeklinde bir ithama gerekçe olarak gösterilmektedir. Bu makale, ilk dönem tefsir ve hadis kaynaklarında peygamberlerin korunmuşluğu inancına dair verileri ortaya çıkarmayı ve bu iddiayı yanlışlamayı hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- el-Bâcî, Ebü’l-Velid Süleyman b. Halef b. Sa‘d et-Tücibi, el-Müntekā, Kahire:Dârü’l-fikri’l Arabî 1913.
- el-Bağdâdî, Abdülkāhir, Usûlü’d-Dîn, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l- İlmiyye,
- Beyrut 1981.
- el-Basrî, Ebû Saîd Hasan b. Yesar Hasan Hasan, Tefsirü'l-Hasan el-Basri, haz.Muhammed Abdürrahîm, Kahire: Dârü’l-hadîs, 1992.
- Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmail, el-Câmiu’s-Sahîh, İstanbul:Çağrı Yayınları, 1413/1992.
- Bulut, Mehmet, ‚İsmet‛, TDV İslam Ansiklopedisi ( DİA), XXIII, 134-136.
- Cerrahoğlu, İsmail, ‚Süddî‛, TDV İslam Ansiklopedisi ( DİA), XXXIIX, 17-18.
- Claude Gilliot, ‚Mukatil, Grande Exegete Traditionniste et Theologien Maudit‛, Journal Asiatique, CCLXXIX (1991), s. 39-92
- Cüveynî, İmâmü’l-Haremeyn, el-İrşâd ila Kavâtı’ıl-Edilleti fî Usûli’l-İtikad, haz. Esad Temim, Beyrut: Müessesetü’l-Kütübi’s-Sekafiyye, 1985/1405.
- Çınar, Mahmut‚ Peygamberi Diğer İnsanlardan Ayıran Üç Özellik: Vahiy, Mucize ve İsmet‛ , Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 21, ( 2011), s. 95-127