Araştırma Makalesi

Doğu Batı Çekişmesinin Bir Aracı Olarak İslamofobi’nin Pragmatik Nedenleri Üzerine Makāsıdü’ş-Şerîa Bağlamında Bir Tahlil Denemesi

Cilt: 20 Sayı: 2 31 Aralık 2022
PDF İndir
TR EN

Doğu Batı Çekişmesinin Bir Aracı Olarak İslamofobi’nin Pragmatik Nedenleri Üzerine Makāsıdü’ş-Şerîa Bağlamında Bir Tahlil Denemesi

Öz

Batılıların eskiden beri, Müslümanları ve İslam’ı kendi varoluşlarının önünde bir engel olarak gördükleri söylenebilir. Sürekli kendilerini üstün görüp kendileri gibi olmayanları küçümseme yoluna gitmişlerdir. Bu bakış açısının oluşturduğu önyargı, İslam medeniyetini görmelerinin önünde bir engel oluşturmuştur. Her ne kadar birçok bilim insanı ve düşünür, İslam düşüncesinden etkilenerek bu birikimi değerlendirme çabasına girseler de yönetimler ve halklar meseleye karşıtlık olarak bakmışlardır. Müslümanların fetihler yoluyla Batılı (Hristiyan) toplumların ülkelerini fethetmeye başlamalarıyla bu kin daha da artmıştır. Viyana Kilise Konseyi’nin destekleriyle kurulan Oryantalizm Araştırma Merkezleri'nin amacı, Doğuluları/Müslümanları anlama yerine onları tüm yönleriyle tanıyarak bulabildikleri zayıf tarafları üzerinden bu mücadeleyi daha sistematik hale getirmek olmuştur. Böylece Batılılar kendilerinin her alanda üstün olduğunu Müslümanların ise eskiden beri gerici olduğunu ve düzeltilmeleri gerekenler olduğunu Müslüman zihnine yerleştirmek istemişlerdir. Modern dönemde Batı’da dinin bilime ve ilerlemeye aykırı olduğu ve tüm anlaşmazlıkların kaynağı olduğu düşüncesi hâkim olmuştur. Bu nedenle din ve dinî olandan arındırılmış bir insan ve toplum oluşturulması hedeflenmiştir. Seküler bir toplum denemesinin yapıldığı modern dönemde insanlar mutlu edilememişlerdir. Postmodern döneme gelindiğinde manevi ve inanç yönü ihmal edilen insan bunun özlemiyle dine tekrar yönelme eğilimi göstermiştir. Batılı yönetimler, siyasetçiler ve küresel sermayeler bu yönelişin İslam’a olmaması için her türlü çareye başvurmuşlardır. İslamofobi’nin inşası da bu arayışın somut bir kanıtı olmuştur. Özellikle ABD’de gerçekleştirilen 11 Eylül olayları ve takip eden diğer birçok Batılı devletlerde görülen terörist saldırılarının failinin Müslümanlardan olması Batı’da İslamofobi’nin, inşasının payandası olmuştur. Küresel sermayelerin kapital iştahları ve kadim düşmanlıklar İslamofobi ile Müslüman ülkelerine doğrudan müdahalenin kapısını aralamıştır. İslamofobi sayesinde hem Batı toplumlarında hem de birçok Doğu toplumunda bu müdahale meşru olarak kabul görmüştür. Bu çalışmada inşa edilen İslamofobi’nin nasıl bir pragmatik araca dönüştürüldüğü üzerinde durulmuştur. Batı’nın özellikle de ABD’nin iştahını kabartan Ortadoğu’nun enerji ve petrol kaynaklarını kontrol altına almasında İslamofobi’nin bir meşruiyet aracı haline getirildiği irdelenmiştir. Gelinen noktada ise Batı ve ABD’nin hedeflerine büyük oranda ulaştığı görülmüştür. Fakat müdahale edilen toplumlarda yoksulluk, terör olayları, etnik ve mezhepsel bölünmeler, göçe zorlanan kitleler gibi çözümü yakın tarihte mümkün olmayan problemler bıraktığına vurgular yapılmıştır. Bu çalışmada, Batılıların neden böyle davrandığı ve bununla neyi hedefledikleri nitel bir yöntemle ele alınarak bir tahlil denemesi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kelâm , İslamofobi , Müslüman karşıtlığı , Geri kalmış doğu , Modern batı , Dine yönelme , Theology , Islamophobia , Anti-muslimism , The backward east , The modern west , Inclination towards religion

Kaynakça

  1. Ablak, Mustafa. İslam’a Kavuşanlar. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2017.
  2. Aktaş, Murat. “AB Ülkelerinde İslamofobi ve Terörizm”. Ombudsman Akademik 4/7 (2017), 127-155.
  3. Alıcı, Mustafa. “Batı’nın Bitmeyen Sanal Korkusu: İslamofobi”. Diyanet İlmî Dergi 55/2 (2019), 405-434.
  4. Altay, Hüseyin - Nugay, Ulaş. “Orta Doğu Bölgesi Enerji Kaynaklarının 21. Yüzyıl Dünya Ekonomisi İçin Stratejik Önemi”. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 6/3 (Haziran 2013), 1-35. https://doi.org/10.12780/UUSBD246
  5. Ar, Merve. İslamofobinin Dini ve Kültürel Kökenleri. Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Doktora Tezi, 2019.
  6. Aslan, Gamze. “Ortaçağdan Günümüze Modernite: Doğuşu ve Doğası”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4/7 (2011), 10-26.
  7. Conway, Gordon. İslamophobia: A Challenge For Us All. Report of the Runnymede Trust Commission on British Muslims and Islamophobia. London: The Runnymede Trust, 1997.
  8. Demirhan, Ahmet. Modernlik. İstanbul: İnsan Yayınları, 2004.
  9. Gümüşoğlu, Hasan. Türk Modernizmi. İstanbul: Kayıhan Yayınları, 2019.
  10. Hobson, John M. Batı Medeniyetinin Doğulu Kökenleri. çev. Esra Ermert. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2008.

Kaynak Göster

APA
Bozkurt, M. (2022). Doğu Batı Çekişmesinin Bir Aracı Olarak İslamofobi’nin Pragmatik Nedenleri Üzerine Makāsıdü’ş-Şerîa Bağlamında Bir Tahlil Denemesi. Kader, 20(2), 626-643. https://doi.org/10.18317/kaderdergi.1174724
AMA
1.Bozkurt M. Doğu Batı Çekişmesinin Bir Aracı Olarak İslamofobi’nin Pragmatik Nedenleri Üzerine Makāsıdü’ş-Şerîa Bağlamında Bir Tahlil Denemesi. Kader. 2022;20(2):626-643. doi:10.18317/kaderdergi.1174724
Chicago
Bozkurt, Mustafa. 2022. “Doğu Batı Çekişmesinin Bir Aracı Olarak İslamofobi’nin Pragmatik Nedenleri Üzerine Makāsıdü’ş-Şerîa Bağlamında Bir Tahlil Denemesi”. Kader 20 (2): 626-43. https://doi.org/10.18317/kaderdergi.1174724.
EndNote
Bozkurt M (01 Aralık 2022) Doğu Batı Çekişmesinin Bir Aracı Olarak İslamofobi’nin Pragmatik Nedenleri Üzerine Makāsıdü’ş-Şerîa Bağlamında Bir Tahlil Denemesi. Kader 20 2 626–643.
IEEE
[1]M. Bozkurt, “Doğu Batı Çekişmesinin Bir Aracı Olarak İslamofobi’nin Pragmatik Nedenleri Üzerine Makāsıdü’ş-Şerîa Bağlamında Bir Tahlil Denemesi”, Kader, c. 20, sy 2, ss. 626–643, Ara. 2022, doi: 10.18317/kaderdergi.1174724.
ISNAD
Bozkurt, Mustafa. “Doğu Batı Çekişmesinin Bir Aracı Olarak İslamofobi’nin Pragmatik Nedenleri Üzerine Makāsıdü’ş-Şerîa Bağlamında Bir Tahlil Denemesi”. Kader 20/2 (01 Aralık 2022): 626-643. https://doi.org/10.18317/kaderdergi.1174724.
JAMA
1.Bozkurt M. Doğu Batı Çekişmesinin Bir Aracı Olarak İslamofobi’nin Pragmatik Nedenleri Üzerine Makāsıdü’ş-Şerîa Bağlamında Bir Tahlil Denemesi. Kader. 2022;20:626–643.
MLA
Bozkurt, Mustafa. “Doğu Batı Çekişmesinin Bir Aracı Olarak İslamofobi’nin Pragmatik Nedenleri Üzerine Makāsıdü’ş-Şerîa Bağlamında Bir Tahlil Denemesi”. Kader, c. 20, sy 2, Aralık 2022, ss. 626-43, doi:10.18317/kaderdergi.1174724.
Vancouver
1.Mustafa Bozkurt. Doğu Batı Çekişmesinin Bir Aracı Olarak İslamofobi’nin Pragmatik Nedenleri Üzerine Makāsıdü’ş-Şerîa Bağlamında Bir Tahlil Denemesi. Kader. 01 Aralık 2022;20(2):626-43. doi:10.18317/kaderdergi.1174724