Fatalism Scale for Occupational Accidents and Diseases: A Scale Development Study
Abstract
It is important to determine the attitudes of employees towards occupational accidents and diseases and whether these events are perceived as inevitable or out of control. Inaccurate interpretation of the perception of fatalism towards occupational accidents and diseases may lead to more occupational accidents and diseases. The use of scales to determine the perception of fatalism in the context of occupational accidents and diseases allows for a quantitative assessment of these issues. This approach makes it possible to objectively measure and analyze the perception of fatalism, thus paving the way for a more in-depth examination of related phenomena. This study is a scale development study to determine the level of fatalism towards occupational accidents and diseases.
This methodological study was conducted between October 2021 and June 2023. The scale was shaped by taking expert opinions for the scale items prepared by making use of the literature, pre-applied and pilot applied with 75 people; Exploratory Factor Analysis and Confirmatory Factor Analysis were conducted with 242 people; and all evaluated with validity and reliability analyzes.
In the exploratory factor analysis for the developed scale of fatalism towards occupational accidents and diseases, it was seen that the scale items were gathered under 4 factors and the explanatory coefficient was 53.68%. In order to measure the applicability of exploratory factor analysis for the scale, KMO value was 0.854 and Bartlett's Test of Sphericity value was χ2=1996.527; df=153, p<.05. Confirmatory Factor Analysis of the scale was also significant (X²/df= 2.044, RMSEA=.066, AGFI=.858, IFI=.931, TLI=.916, GFI=.894, and CFI=.930). Considering the fit indices, it was concluded that the fit indices of the scale were between good fit and acceptable fit index values. According to Cranbach Alpha value, the internal consistency coefficient of the scale was 0.81.
The scale developed to determine the level of fatalism towards occupational accidents and diseases has a high validity and reliability. Consisting of 18 items, the scale is a 5-point Likert-type scale and consists of 4 sub-dimensions. The highest score that the respondent can get is 90 and the lowest score is 18. This scale will contribute to the determination of fatalistic perceptions about sudden occupational accidents in the workplace or work-related diseases caused by the nature of the work or its environment risk factor.
Keywords
Sociology
,
Sociology of Health
,
Fatalism
,
Work accidents
,
Occupational diseases
İş Kazası ve Meslek Hastalıklarına Yönelik Kadercilik Ölçeği: Ölçek Geliştirme Çalışması
Öz
İşyerlerinde çalışanların iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı tutumlarını ve bu olayların kaçınılmaz veya kontrol dışı olarak algılanıp algılanmadığının belirlenmesi önem arz etmektedir. İş kazaları ve meslek hastalıklarına yönelik kadercilik algısının doğru yorumlanmaması daha fazla iş kazası ve meslek hastalığı görülmesine neden olabilmektedir. İş kazaları ve meslek hastalıkları bağlamında kadercilik algısının belirlenmesi için ölçeklerin kullanımı, bu konuların nicel olarak değerlendirilmesine olanak sağlamaktadır. Bu yaklaşım, kadercilik algısının objektif bir biçimde ölçülmesini ve analiz edilmesini mümkün kılmakta olup, böylece ilgili fenomenlerin daha derinlemesine incelenmesine zemin hazırlamaktadır. Bu çalışma iş kazası ve meslek hastalıklarına yönelik kadercilik düzeyini belirlemek amacıyla yapılmış bir ölçek geliştirme çalışmasıdır.
Metodolojik türde yapılan bu çalışma, Ekim 2021-Haziran 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Literatürden yararlanarak hazırlanan ölçek maddeleri için uzman görüşü alınarak şekillendirilmiş, ön uygulaması yapılmış ve pilot uygulaması 75 kişiyle, Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi 242 kişiyle yapılmış, geçerlilik ve güvenilirlik analizleri ile değerlendirilmiştir.
Geliştirilen iş kazası ve meslek hastalıklarına yönelik kadercilik ölçeği için açımlayıcı faktör analizinde ölçek maddelerinin 4 faktör altında toplandığı ve açıklayıcılık katsayısının %53.68 olduğu görülmüştür. Ölçeğe yönelik açımlayıcı faktör analizinin uygulanabilirliğinin ölçümü için KMO değeri 0.854; Bartlett’s Küresellik Testi değeri ise χ2=1996.527; df=153, p<.05 bulunmuştur. Ölçeğin Doğrulayıcı Faktör Analizinde anlamlı bulunmuştur (X²/df= 2.044 RMSEA=.066, AGFI=.858, IFI=.931, TLI=.916, GFI=.894, ve CFI=.930). Uyum indekslerine bakıldığında, ölçeğe ait uyum indekslerinin iyi uyum ve kabul edilebilir uyum indeksi değerleri arasında olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cranbach Alpha değerine göre ölçeğin iç tutarlık katsayısının 0.81 olduğu görülmüştür.
İş kazası ve meslek hastalıklarına yönelik kadercilik düzeyini belirlemek amacıyla geliştirilen ölçek, geçerlilik ve güvenilirliği yüksek bir ölçektir. 18 maddeden oluşan ölçek 5'li Likert tipi bir ölçektir ve 4 alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçeği yanıtlayan kişinin alabileceği en yüksek puan 90, en düşük puan ise 18'dir. Bu ölçek, özellikle işyerinde anlık gelişen iş kazaları veya işin yürütümü sırasında ve işin yürütümüne bağlı olarak ortaya çıkan meslek hastalıklarına ilişkin kaderci algıların belirlenmesine katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler
Sosyoloji
,
Sağlık Sosyolojisi
,
Kadercilik
,
İş kazaları
,
Meslek hastalıkları
