Quantum Divine Action in Quantum-Time Perspective

Bu makale, Hakan Turan tarafından yakın zamanda İngilizceye çevrilen ve Kader'de yayınlanan (Kader 22/2, 435-464) bir makaleye cevabımı sunmayı amaçlamaktadır. Tartışma benim İlahi eylem ile ilgili teklifim üzerine odaklanmaktadır. Burada Turan tarafından ortaya atılan bazı güzel soruları yanıtlamaya ve ilahi eylem modelinin dayandığı kuantum durumunun yeniden yaratılmasına ilişkin teorimin daha geniş bir kapsamını sunmaya çalışıyorum. Detaylandırmalar, görüşleri netleştirmek ve modelin temelini sağlamlaştırmak için çok önemli olan kuantum-zaman ölçümü perspektiflerini içermektedir. Bu sunum, yeniden yaratma mekanizmasını kullanan orijinal öneriyle ilgili çeşitli soruları çözüme kavuşturacaktır. Burada bir kuantum saati tarafından ölçülen kuantum zamanını kısa ve öz bir şekilde tanıtacağım. Bu, görelilik kuramı ile kuantum mekaniğini birleştirmeye çalışan fizikçiler tarafından son on yılda gerçekleştirilen yeni bir gelişmedir. Kuantum zaman ölçüsü, kuantum ilahi eylem için bir modelin inşasına hizmet eden yeniden yaratma hipotezi için önemli bir tamamlayıcıdır. Bu ölçümde zaman ayrıktır ve sistemin kuantum durumlarıyla dolaşık olan saatin zamansal durumları üzerinde etkili olan dinamik bir operatör tarafından temsil edilir. Bunun yanı sıra kuantum zaman ölçümü, Kelâmcılar tarafından geliştirilen ve Dakîku'l-Kelâm ilkeleri altında yer alan ayrık zaman kavramıyla mükemmel bir uyum içindedir.

This article is intended to present my response to an article by Hakan Turan recently translated to English and published in Kader (Kader 22/2, 435-464). The discussion is centered on my proposal for Divine action. Here I try to answer some good questions raised by Turan and provide a wider scope of my theory on re-creation of quantum state upon which the model for divine action is based. The elaborations include perspectives of the quantum-time measurement which is very essential for clarifying the views and resting the foundation of the model. This presentation will resolve several questions related to the original proposal which utilizes the re-creation mechanism. Here I introduce quantum time measured by a quantum clock in concise description. This is a recent development taking place during the last ten years by physicists who are seeking merging relativity theory and quantum mechanics. Quantum time measure is an important complement for the re-creation hypothesis serving the construction of a model for quantum divine action. Time in this measure is discrete and is represented by a dynamical operator acting on the temporal states of the clock, which are entangled with the quantum states of the system. Beside this quantum time measurement aligns perfectly with the concept of discrete time devised by the Mutakallimūn which comes under the principles of Daqīq al-Kalām.