Hükümlülerde Kader ve Kadercilik
Öz
Kader günümüzde merak edilen konuların başında gelmektedir. Yaşanan bilimsel ilerlemelere rağmen bireyler kaderden soyutlanmış bir yaşam sürdüremediğinin farkındadır. Sosyal bilimciler tarafından kader farklı perspektiflerle açıklanmaktadır. Çalışmamız farklı suçlardan hüküm alan kişilerin kader bilgisi ve fatalizm eğilimlerini konu edinmiştir. Araştırma Bursa Denetimli Serbestlik Müdürlüğü’ndeki farklı suçlardan hükümlü bulunan 114 kişi üzerinden yürütülmüştür. Mahkûm bireylerin kader bilgisi ve fatalizm eğilimleri sosyo-demografik değişkenlerle birlikte survey yöntemiyle incelenmiştir. Hükümlülerin eğitim düzeyi, ekonomik düzey, dünyaya gelmekten memnun olma durumu ve gelecek hakkındaki ümit düzeyi ile kader bilgisi arasında aynı yönde, yaş ile kader bilgisi arasında ters yönde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Araştırmamızda şiddet görme durumuna göre fatalizm arasında anlamlı bir farklılık bulgulanmıştır. İslamiyette “kader” vardır ama “kadercilik” yoktur. Kader inancı insandaki sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Zorluklarla dolu bir dünyada yaşam mücadelesi veren insana kader inancı ruhsal açıdan iyi olma hali sunar. Araştırmamız nicel değerlendirme ve nitel analizler sonucu kader ve suç ilişkisine katkı sunmayı hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- *Akbulut, Ahmet. Sahabe Devri Siyasi Hadiselerinin Kelami Problemlere Etkileri. İstanbul: Birleşik Yayınları, 1992.*Albayrak, Ahmet. Gençlerde Dua Psikolojisi. İstanbul: Düşünce Kitabevi Yayınları, 2013.*Altıntaş, Ramazan.‘‘Kelami Epistemolojide Aklın Değeri’’. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5/2 (2001): 97-129. *Batman, Elif. Yaşamın Zorluklarıyla Başa Çıkmada Kader İnancının Rolü. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, 2008.*Bayraktar, Fatma. Dua-Kader İlişkisi. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 2007.*Cevizci, Ahmet. ‘’Kader’’, Felsefe Sözlüğü, 1:1234. İstanbul: Paradigma Yayınları, 2010.*Coşkun, Seyfullah. Kader Anlayışının 15-18 Yaşlar Arasındaki Gençlerin Tutum ve Davranışlarına Etkisi (Karabük Örneği). Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, 2002.*Dönmezer, Sulhi. Kriminoloji, 8. Baskı, İstanbul: Beta Yayınları, 1994.*Draz, Muhammed. Kuran Ahlakı, Trc. Emrullah Yüksel - Ünver Günay. 4. Baskı. İstanbul: İz Yayıncılık, 2009.*Ebu Zehra, Muhammed. İslamda Siyasi ve İtikadi Mezhepler Tarihi. Trc. Sıbğatullah Kaya. İstanbul: Harf Yayınları, 2004.*Foucault, Michel. Hapishanenin Doğuşu. Trc. Mehmet Ali Kılıçbay. 7. Baskı. Ankara: İmge Kitabevi, 2017*Giddens, Anthony. Sosyoloji. Trc. Cemal Güzel. Ankara: Ayraç Yayınevi, 2005.*Gurvitch, Georges. Sosyal Determinizmin Çeşitleri ve İnsan Hürlüğü Üzerine Altı Konferans. Trc. Nurettin Şazi Kösemihal. İstanbul, 1958.*İçli, Tülin Gülşen. Türkiye’de Suçlular. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, 1994.*İçli, Tülin - Öğün, Aslıhan. ‘’Sosyal Değişme Sürecinde Kadın Suçluluğu’’. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 5/2 (1988): 17-32.*Kahveci, Harun. Yardım Arama Davranışları ile Fatalistik Düşünce ve Beş Faktör Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişkinin Araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, 2001.*Kandemir, Yusuf. Kader İnancının Psikoterapik Açıdan Fonksiyonu. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, 2006.*Kartopu, Saffet. Kaygının Kader Algıları ile İlişkisi/Kahramanmaraş Örneği. Doktora Tezi, Erciyes Üniversitesi, 2012.*Kasapoğlu, Abdurrahman. ’’Kur’an Açısından Fatalizm’’. Hikmet Yurdu Düşünce-Yorum Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi 1/1 (2008): 87-107.*Kızmaz, Zahir. Cezaevi Müdavimleri İnatçı Suçlular. Ankara: Orion Yayınları, 2006.*Kurt, Abdurrahman. ‘’Dindarlığı Etkileyen Faktörler’’. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18/2 (2009): 1-26.*Kutluay, Yaşar. İslam ve Yahudi Mezhepleri. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, 1965.*Küçük, Abdurrahman - Tümer, Günay - Küçük, Alparslan. Dinler Tarihi, 6. Baskı. Ankara: Berikan Yayınevi, 2015.*Öner, Necati. İnsan Hürriyeti, 2. Baskı. Ankara: Vadi Yayınları, 2005.*Özbek, Belgizar. Cinayet İşleyen Kadınlarda Din Algısı Ankara Kadın Kapalı Cezaevi Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, 2011.*Özdemir, Metin. İslâm Düşüncesinde Kötülük Problemi. İstanbul: Furkan Yayınları, 2001.*Peck, Scott. Kötülüğün Psikolojisi. Trc. Göker Talay. İstanbul: Kuraldışı Yayınları, 2003.*Sabri, Mustafa. İnsan ve Kader. Trc. İsa Doğan. İstanbul: Bayrak Yayınları, 1989.*Taftazânî, Ebul Vefa. Kelam İlminin Belli Başlı Meseleleri. Trc. Şerafeddin Gölcük. İstanbul: Kayıhan Yayınları, 1980.*Topaloğlu, Bekir. Kelam İlmi. İzmir: Damla Yayınevi, 1988.*Yavuz, Yusuf Şevki. ‘’Kader’’, İslam Ansiklopedisi, 4:58-63. İstanbul: Diyanet Yayınları, 2003.*Yavuzer, Haluk. Çocuk ve Suç, 10. Baskı. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2001.