Silahdar Kara Mustafa Paşa’nın Basra Seferleri ve Basra Eyaletinin İntizamı (1667-1671)

Bu makalenin ilk iki bölümünde, Basra’nın bir Osmanlı eyaleti olarak idari yapısının özellikleri açıklanacaktır. Osmanlılar fetihten sonra Basra’yı iyi yönetebilmek için belirli idari ve ekonomik kural ve düzenlemeler uygulamıştır. Ancak, çeşitli sıkıntılar nedeniyle Osmanlı valileri Basra’yı hakkıyla idare edememişti. Bunun üzerine, Osmanlılar Basra’nın idaresini bölgenin önde gelen ailelerinden Afrâsiyâblara tevdi etmişti. Fakat Afrâsiyâbların Basra’da muhtariyet kazanma girişimleri üzerine, Osmanlılar eyalette yeniden hakimiyet sağlamaya karar vermiş ve bu maksatla Bağdat valilerinin komutasında bölgeye birden fazla kez sefer düzenlenmişti. Makalenin üçüncü bölümünde, Silahdar Kara Mustafa Paşa’nın 1667 ve 1671 yıllarında yönettiği iki sefer incelenecektir. Onun, Afrâsiyâbların hakimiyetine son vermesi ve Basra’yı devlet kontrolünde idare edilen bir eyalet haline getirmesi, Osmanlı arşivinde bulunan belgeler ışığında değerlendirilecektir.

This article deals with the particularities of the administration of Basra as one of the Ottoman provinces in its first two parts. After the conquest of Basra, Ottoman State introduced specific administrative and economic rules and regulations to govern the province better. However, several factors have prevented Ottoman governors from governing Basra effectively. Therefore, the Ottomans preferred turning over the management of Basra province to Afrasiyabs, a local noble family of the region, at the beginning of the seventeenth century. After the Afrasiyabs attempted to gain autonomy in Basra, the Ottomans decided to exercise direct control over the province for this purpose again. Accordingly, they organized several military campaigns under the command of the Baghdad governors. The third part of this article focuses on two Basra campaigns launched by Silahdar Kara Mustafa Pasha between 1667 and 1671. It evaluates his success in ending the Afrasiyab rule and making Basra one of the state-controlled provinces in the light of archival documents from the state archives.