Araştırma Makalesi

1848 İhtilâllerinin Osmanlı Devleti Üzerine Etkileri: Bosna Örneği

Sayı: 6 15 Ekim 2023
PDF İndir
TR EN

1848 İhtilâllerinin Osmanlı Devleti Üzerine Etkileri: Bosna Örneği

Öz

Osmanlı Balkanlarının önemli eyaletlerinden biri olan Bosna’da, 1848 İhtilâlleri esnasında ihtilâl cemiyetleri ve ayrılıkçı düşünceye sahip kişilerin etkisiyle huzursuzluk başlamış; Saraybosna ve Travnik gibi merkezlerde asayiş bozulmuş, ayaklanmalar patlak vermiş ve mali sıkıntılar yaşanmıştır. Bosna’daki bu olayların arkasındaki ihtilâl yanlılarının girişimlerine hem Hırvatlar ve Sırplar hem de Müslüman tebaadan kimseler destek vermiştir. Bahsi geçen unsurların temelde ortak bir hedefleri olmasa dahi çıkarları doğrultusunda iş birliği yapmış ve Bosna halkını Osmanlı yönetimine karşı kışkırtmışlardır. İhtilâlci cemiyetlerin ve Slavların ayrılıkçı faaliyetleri bölgede huzursuzluklara yol açmış olsa da daha ziyade Müslüman erkân Bâbıâli için sorun teşkil etmiştir. Nitekim Bosna Valisi Tahir Paşa idaresindeki yerel yönetime de ihtilâl sırasında en çok bu kesime karşı nasıl bir siyaset izleneceği konusu sıkıntı yaratmıştır. Bu bağlamda ihtilâlleri önlemek amacıyla askerî tedbirlere ağırlık verilirken, gizli soruşturmalar yapılarak bölgedeki olaylara hâkim olunmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

1848 İhtilâlleri, Osmanlı Devleti, Bosna Eyaleti, Hırvatlar, Sırplar, Boşnaklar

Kaynakça

  1. Başkanlık Osmanlı Arşivi (BOA) Ali Fuat Türkgeldi Evrakı (HSD. AFT). BOA. Hariciye Nezareti Mektubî Kalemi Evrakı (HR. MKT). BOA. İrade Eyalet-i Mümtaze Bulgaristan Evrakı (I. MTZ). BOA. İrade-i Hâriciye (İ. HR). BOA. İrade- Mesail-i Mühimme (İ. MSM). BOA. Mabeyni Hümayun Evrakı (MB. İ). BOA. Sadaret Âmedî Kalemi Defterleri (A. AMD). BOA. Sadâret Mektûbi Kalemi (A. MKT). BOA. Sadaret Mektubî Kalemi Meclis-i Vâlâ Evrakı (A. MKT. MVL). BOA. Sadâret Mektubî Kalemi Mühimme Evrakı (A. MKT. MHM).
  2. Ahmed Lütfi Efendi. Vak’anüvis Ahmed Lütfi Efendi Tarihi. c. VII. çev. Yücel Demirel. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1999.
  3. Ateş, Toktamış. Siyasi Tarih. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2018. Berger, Helge - Spoerer, Mark. “Economic Crises and the European Revolutions of 1848”. The Journal of Economic History 61/2 (2001), 293-326.
  4. Berindei, Dan. “Osmanlı Devleti ve Eflâk’taki 1848 İhtilali”. XIII. Türk Tarih Kongresi, 04-08 Ekim 1999, 3/1, 133-138. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1999.
  5. Düzcü, Levent. “Korku ile Tedbir Arasında Bir İhtilâli İzlemek: 1848 İhtilâli ve Osmanlı Hükümeti”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 38 (Ağustos 2016), 51-78.
  6. Feyzioğlu, Hamiyet Sezer. “1848 İhtilâlleri Sırasında Osmanlı Devleti’nin Balkanlar ve Adalar’da Aldığı Önlemler”. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırmaları Dergisi 25/39 (2006), 49-64.
  7. Glenny, Micha. The Balkans Nationalism, War, and the Great Powers 1804–2012. Canada: House of Anansi Press, 2012.
  8. Gölen, Zafer. Tanzimat Dönemi Bosna İsyanları (1839-1878). Ankara: Alter Yayıncılık, 2009.
  9. Hill, J.R. The Revolutions of 1848 in Germany Revolutions of 1848 in Germany, Italy and France.
  10. Ypsilanty-Michigan: Eastern Michigan University History and Philosophy, Michigan, Senior Honors Theses & Projects, 2005.

Kaynak Göster

APA
Işın, S. (2023). 1848 İhtilâllerinin Osmanlı Devleti Üzerine Etkileri: Bosna Örneği. Kadim, 6, 175-189. https://doi.org/10.54462/kadim.1262209
AMA
1.Işın S. 1848 İhtilâllerinin Osmanlı Devleti Üzerine Etkileri: Bosna Örneği. Kadim. 2023;(6):175-189. doi:10.54462/kadim.1262209
Chicago
Işın, Semra. 2023. “1848 İhtilâllerinin Osmanlı Devleti Üzerine Etkileri: Bosna Örneği”. Kadim, sy 6: 175-89. https://doi.org/10.54462/kadim.1262209.
EndNote
Işın S (01 Ekim 2023) 1848 İhtilâllerinin Osmanlı Devleti Üzerine Etkileri: Bosna Örneği. Kadim 6 175–189.
IEEE
[1]S. Işın, “1848 İhtilâllerinin Osmanlı Devleti Üzerine Etkileri: Bosna Örneği”, Kadim, sy 6, ss. 175–189, Eki. 2023, doi: 10.54462/kadim.1262209.
ISNAD
Işın, Semra. “1848 İhtilâllerinin Osmanlı Devleti Üzerine Etkileri: Bosna Örneği”. Kadim. 6 (01 Ekim 2023): 175-189. https://doi.org/10.54462/kadim.1262209.
JAMA
1.Işın S. 1848 İhtilâllerinin Osmanlı Devleti Üzerine Etkileri: Bosna Örneği. Kadim. 2023;:175–189.
MLA
Işın, Semra. “1848 İhtilâllerinin Osmanlı Devleti Üzerine Etkileri: Bosna Örneği”. Kadim, sy 6, Ekim 2023, ss. 175-89, doi:10.54462/kadim.1262209.
Vancouver
1.Semra Işın. 1848 İhtilâllerinin Osmanlı Devleti Üzerine Etkileri: Bosna Örneği. Kadim. 01 Ekim 2023;(6):175-89. doi:10.54462/kadim.1262209