İslâm Bilimini Kurumsallaştıran Bir Akademi: “Beytülhikme” (Kuruluşu, Misyonu ve Etkileri)
Öz
Bilim tarihinin gelişim duraklarından biri olan Beytülhikme akademisi uzun yıllar boyunca bilimsel faaliyetlerin merkezi konumunda olmuştur. Bağdat’ta kurulmuş olan Beytülhikme’de özellikle Hint, Helen ve Yunan bilimine ait eserler tercüme edilerek kadim bilgiler geliştirilmiş, bilimsel çalışmalar daha ileriye taşınmıştır. Farklı etnik ve dini kökenlere ait düşüncelerin de kayda değer görülerek, zamanın şartları çerçevesinde bilimsel bilgi üretebilme gayesiyle çalışılan Beytülhikme’de dünyanın değişik coğrafyalarından bilginler buluşmuşlardır. Beytülhikme’de toplanan bilginler matematikten felsefeye, tıptan ilâhiyata, geometriden şiire, hayatın tüm alanlarındaki konular ile ilgili bilimsel çalışmalar yapmışlardır. Günümüz bilimlerinin temeli bu çalışmalar ile atılmıştır. Bu makalede, bilimsel mirasın gelişme ve ilerleme sürecinde farklı yerlerden gelerek Beytülhikme’de çalışan değişik inançlara sahip bilginler, yapılan tercümeler ile ortaya konan belli başlı eserlere değinilecektir.
Anahtar Kelimeler
Beytülhikme, Me’mûn, Abbâsî Halifeleri, Tercüme Faaliyetleri, Müslüman Filozoflar, Süryani Mütercimler.
Kaynakça
- Alper, Mahir ve Mustakim, Arıcı. İslâm Felsefesi, İlahiyat Lisans Programı, (İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları, 2010).
- Apak, Adem. “Şuûbiye Hareketinin Tarihî Arka Planı ve Tezâhürleri: Asabiyeden Şuûbiye’ye, ”İstem 6,(2008),17- 51.
- Biçer, Şükran Erden. Beytü’l-Hikme Ve Tercümeler Dönemindeki Önemi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, 2020.
- Bingöl, Yılmaz ve Süleyman, Taşkın. “İslâm Bilim Tarihinde Temel Bir Eser: Fahreddin Er-Râzî’ nin Câmi’u’l-’Ulûm’ u,” Keşfi Kadimden Vazı Cedide, Editörler:
- İbrahim Özcoşar vd., 259- 271, İstanbul: Divan, 2019.
- Bozkurt, Nahide. “Hârûnürreşîd,” TDV İslâm Ansiklopedisi16 içinde, (İstanbul: TDV Yayınları, 1997), 258-261.
- Bozkurt, Nahide. “Mansur,” TDV İslâm Ansiklopedisi 28 içinde, (Ankara: TDV Yayınları, 2003), 5-6.
- Bozkurt, Nahide. “Mehdi Billah,” TDV İslâm Ansiklopedisi 28 içinde, (Ankara: TDV Yayınları, 2003), 377-379.
- Bozkurt, Nahide. “Me’mûn,” TDV İslâm Ansiklopedisi 29 içinde, (Ankara: TDV Yayınları, 2004), 101-104.
- Çeçen, Kazım ve Atilla, Bir. “Benî Mûsâ,” TDV İslâm Ansiklopedisi 5 içinde, (İstanbul: TDV Yayınları, 1992), 450-451.