.İRAN KÜTÜPHANELERİNDEKİ BAZI KÜRTÇE DİNÎ VE LİRİK EL YAZMASI MANZUMELERİN AÇIKLAMALI FİHRİSTİ
Öz
Kadim İranî dillerden olan Kürt Dili ve bu dilin edebiyatı pek çok şair ve yazar yetiştirmiştir. Bu şair ve yazarlar da kendilerinden geriye çeşitli edebi metinler miras bırakmışlardır. Bu metinlerin bazıları hala birer yazma eser olarak mevcudiyetini korumakta ve zengin Fars dili yazma eserleri arasında tanıtılmayı ve gün yüzüne çıkarılmayı beklemektedir. Bu makale, yüzyıllar boyunca Kürtçe dilinde söylenerek el-yazması şeklinde İran kütüphanelerinde kataloglanmış olan dini ve lirik manzumeleri tanıtmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda 80 el-yazması eser içerisindeki toplam 33 Kürtçe manzume-eser tanıtılacaktır ki bu 80 nüshanın 58’ni dini içerikli yazmalar oluştururken geri kalanı ise lirik manzumelerden müteşekkildir. İnceleyeceğimiz bu manzumeler ve yazma kataloğlar; “Perişan-nâme, Rule Bezanî, Akide-i Merziye, Dekayık-i Ahbar, Vefatnâme, Mevlütnâme, Risale der Namaz, Mahşernâme, Miraçnâme, Şeyh Sen’an, Hûrşid û Xaraman, Leyla û Mecnun, Hosrû û Şirin, Ferhat û Şirin, Bedi’ül-Cemal, Şeyf’ul-Mûluk ve Hace Eşref” hikâyesi gibi dini ve lirik manzume-eserlerden oluşacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Edevayi, Müzehher, “Nüshe-ye Gorbe ve Muş Horami/Orami”, Peyam Baharistan, sal-e dovvum, şomareye: 18, 1391/1971.
- Edevayi, Müzehher, “Nüshe-ye Manzume-ye Şeyh Sen’an ve Dohter Tersa be Zeban-e Horami”, Peyam Baharistan, s. 2, şomare. 22, 1392/1972.
- Belu, Cevyes, “Kurdi”, Rahnema-ye Zeban-e İrani, Be Kuşiş-e Rudeger Eşmit, Tercüme-i Arman Bahtiyari ve Digeran, c. 2, Tahran: Kaknevis, 1387/1968.
- Behrami, İrec, “Çeşmendazi-ye ber Çıgunegi Manzumesera-yi der Ferheng ve Edeb-e Kurdi”, Guheran: s. 15, 1386/1967.
- Bina, “Manzumesera-yi Der-Ferheng ve Edeb-e Kurd”, Cihan Endişe: s. 4, 1380/1961.
- Cihan Dide, Abdülgafur, “Dastan-e Manzum-e Heyder ve Semen Ber Be Rivayet-e Merdum Beluç”, Ferheng ve Edebiyat-e ‘Amme: Sal-e Çarom, s. 7, 1395/1975.
- Hafıziyan Babli, Ebu Fezl, Fihrist-i Nüsheha-yi Hahti-ye Kütüphane-yi Meclis-i Şura-yı İslami, cilt 31, Tahran: Kütüphane-yi Meclis, 1388/1969.
- Hayri, Abdülhüseyin, Fihrist-i Kütüphane-yi Meclis-i Şura-yı Milli, cilt 10, Tahran: Kütüphane-yi Meclis, 1347/1929.
- Hayri, Abdülhüseyin, Fihrist-i Kütüphane-yi Meclis-i Şura-yı Milli, cilt 3, Çap-e dovvom, Tahran: Kütüphane-yi Meclis, 1353/1935.
- Hayri, Abdülhüseyin, Fihrist-i Kütüphane-yi Meclis, cilt 21, Tahran: Kütüphane-yi Meclis, 1357/1938.