Araştırma Makalesi
PDF EndNote BibTex RIS Kaynak Göster

Mehmet Ali Efendi’nin Nasturilere Dair Tanzim Ettiği Layihanın Transkripsiyon ve Değerlendirmesi

Yıl 2022, Cilt 6, Sayı 1, 1 - 16, 30.06.2022
https://doi.org/10.55805/kadimsbd.1115648

Öz

19. yüzyılın sonlarında Anadolu Ordusu’nda görevli Erkan-ı Harbiye’den Kolağası (Yüzbaşı) Mehmet Ali Efendi’nin kaleme aldığı ve bu çalışmaya konu olan layihası (raporu) gerek Nasturilerin Hakkâri ve çevresindeki durumları gerekse de bölge tarihi açısından önemli bir arşiv vesikasıdır. Aynı dönemde bölgenin diğer etno-dinî unsurları için de benzer layihalar kaleme alınmıştır. Kendi modern devletini inşa sürecindeki Osmanlı Devleti’nin hâkimiyet sahasındaki unsurları yeniden tanımanın ve tanımlamanın bir tezahürü şeklinde ortaya çıkan söz konusu layihaların sayısı oldukça fazladır. Dolayısıyla Mehmet Ali Efendi’nin layihası benzer nitelikteki layihalara ışık tutması açısından da kayda değer bir arşiv vesikası olarak değerlendirmek mümkündür. Daha çok siyasî kaygılarla hazırlandığı anlaşılan layihanın Berlin süreci ile bağlantılı olarak Ermeni meselesi ile ilişkilendirilmesi dikkat çekicidir.

Kaynakça

  • BOA, Osmanlı Arşivi. Sadaret Mektubî Mühimme Kalemi Evrakı [A.MKT.MHM], Dosya No. 443, Gömlek No. 33.
  • BOA, Osmanlı Arşivi. Yıldız Esas Evrak [Y.EE.] Dosya No: 131, Gömlek No. 32.
  • BOA, Osmanlı Arşivi. Meşihat Şeriyye Sicilleri Defterleri [MŞH.ŞSD.d.], Defter No: 3828.
  • BOA, Osmanlı Arşivi. Yıldız Mütenevvi Maruzat [Y.MTV], Dosya No. 126, Gömlek No. 73.
  • BOA, Osmanlı Arşivi. Yıldız Perakende Dahiliye Nezareti Maruzatı [Y.PRK.DH]. Dosya No. 9, Gömlek No. 26.
  • BOA, Osmanlı Arşivi. Bâb-ı Âlî Evrak Odası [BEO]. Dosya No: 360, Gömlek No: 26954.
  • Salnâme-i Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye, Matbaa-i Amire, Dersaadet, 1313.
  • Abou-El-Haj, R. A., (2018). Modern Devletin Doğası: 16. Yüzyıldan 18. Yüzyıla Osmanlı İmparatorluğu. çev. Oktay Özel ve Canay Şahin. Ankara: İmge Kitabevi.
  • Ahmet Cemal, (1311). Coğrafyayı Osmâni, İstanbul.
  • Albayrak, K., (1997). Keldanîler ve Nasturîler. Konya: Vadi Yayınları.
  • Atiya, A. S., (2005). Doğu Hristiyanlığı Tarihi, çev. Nurettin Hiçyılmaz. İstanbul: Doz Yayınları.
  • Deniz, M. S., (2021). XIX. Yüzyıl Hakkâri ve Çevresinde Kürt-Nasturi İlişkileri. Mardin: Mardin Artuklu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Doktora Tezi.
  • Deringil, S., (2014). İktidarın Sembolleri ve İdeoloji. çev. Gül Çağalı Güven. İstanbul: Doğan Kitap Yayınları.
  • Karpat, K., (2008). Osmanlı Modernleşmesi. çev. Akile Zorlu Durukan ve Kaan Durukan. Ankara: İmge Kitapevi.
  • Kieser, H-L., (2013). Iskalanmış Barış. çev. Atilla Dirim. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Klain, J. (2014). Hamidiye Alayları. çev. Renan Akman. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Matfiyef, K. P., (1996). Asurlar ve Modern Çağda Asur Sorunu, çev. Vahap Kelat. İstanbul: Kaynak Yayınları.
  • Molitor, J., (2004). Kildaniler ve Doğu Süryani Kilisesi, çev. Erol Sever. İstanbul: Yaba Yayınları.
  • Murre-van den Berg, H. L., (1999). “The Patriarchs of the Church of the East from the Fifteenth to Eighteenth Centuries”. Hugoye: Journal of Syriac Studies, 2/2, 236-239.
  • Nikitine, B. (1997). “Nestûrîler”, İslâm Ansiklopedisi, C. 9, Eskişehir: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 207-212.
  • Sarıbal, İ., (2017). Balkan Harbi Üzerine, Ankara: Gece Kitaplığı.
  • Scott, J. C., (2008). Devlet Gibi Görmek. çev. Nil Erdoğan. İstanbul: Versus Yayınları.
  • Vine, A. R., (1937). The Nestorian Churches, London: Indepent Press.
  • Yohannan, A., (2006). Mezopotamya’nın Kayıp Halkı Nasturiler, çev. Meltem Deniz. Ankara: Beybûn Yayınları.
  • Yonan, G., (1999). Asur Soykırımı Unutulan Bir Holocaust, çev. Erol Sever. İstanbul: Pencere Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Sosyal
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Mehmet Sabri DENİZ> (Sorumlu Yazar)
ADIYAMAN MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ
0000-0002-7917-784X
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi 29 Haziran 2022
Yayımlanma Tarihi 30 Haziran 2022
Başvuru Tarihi 12 Mayıs 2022
Kabul Tarihi 13 Haziran 2022
Yayınlandığı Sayı Yıl 2022, Cilt 6, Sayı 1

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { kadimsbd1115648, journal = {Kadim Akademi SBD}, issn = {2564-7229}, eissn = {2630-5941}, address = {kadimakademisbd@gmail.com}, publisher = {Kadim Akademi Derneği}, year = {2022}, volume = {6}, number = {1}, pages = {1 - 16}, doi = {10.55805/kadimsbd.1115648}, title = {Mehmet Ali Efendi’nin Nasturilere Dair Tanzim Ettiği Layihanın Transkripsiyon ve Değerlendirmesi}, key = {cite}, author = {Deniz, Mehmet Sabri} }
APA Deniz, M. S. (2022). Mehmet Ali Efendi’nin Nasturilere Dair Tanzim Ettiği Layihanın Transkripsiyon ve Değerlendirmesi . Kadim Akademi SBD , 6 (1) , 1-16 . DOI: 10.55805/kadimsbd.1115648
MLA Deniz, M. S. "Mehmet Ali Efendi’nin Nasturilere Dair Tanzim Ettiği Layihanın Transkripsiyon ve Değerlendirmesi" . Kadim Akademi SBD 6 (2022 ): 1-16 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/kadimsbd/issue/70229/1115648>
Chicago Deniz, M. S. "Mehmet Ali Efendi’nin Nasturilere Dair Tanzim Ettiği Layihanın Transkripsiyon ve Değerlendirmesi". Kadim Akademi SBD 6 (2022 ): 1-16
RIS TY - JOUR T1 - Mehmet Ali Efendi’nin Nasturilere Dair Tanzim Ettiği Layihanın Transkripsiyon ve Değerlendirmesi AU - Mehmet SabriDeniz Y1 - 2022 PY - 2022 N1 - doi: 10.55805/kadimsbd.1115648 DO - 10.55805/kadimsbd.1115648 T2 - Kadim Akademi SBD JF - Journal JO - JOR SP - 1 EP - 16 VL - 6 IS - 1 SN - 2564-7229-2630-5941 M3 - doi: 10.55805/kadimsbd.1115648 UR - https://doi.org/10.55805/kadimsbd.1115648 Y2 - 2022 ER -
EndNote %0 Kadim Akademi SBD Mehmet Ali Efendi’nin Nasturilere Dair Tanzim Ettiği Layihanın Transkripsiyon ve Değerlendirmesi %A Mehmet Sabri Deniz %T Mehmet Ali Efendi’nin Nasturilere Dair Tanzim Ettiği Layihanın Transkripsiyon ve Değerlendirmesi %D 2022 %J Kadim Akademi SBD %P 2564-7229-2630-5941 %V 6 %N 1 %R doi: 10.55805/kadimsbd.1115648 %U 10.55805/kadimsbd.1115648
ISNAD Deniz, Mehmet Sabri . "Mehmet Ali Efendi’nin Nasturilere Dair Tanzim Ettiği Layihanın Transkripsiyon ve Değerlendirmesi". Kadim Akademi SBD 6 / 1 (Haziran 2022): 1-16 . https://doi.org/10.55805/kadimsbd.1115648
AMA Deniz M. S. Mehmet Ali Efendi’nin Nasturilere Dair Tanzim Ettiği Layihanın Transkripsiyon ve Değerlendirmesi. Kadim Akademi SBD. 2022; 6(1): 1-16.
Vancouver Deniz M. S. Mehmet Ali Efendi’nin Nasturilere Dair Tanzim Ettiği Layihanın Transkripsiyon ve Değerlendirmesi. Kadim Akademi SBD. 2022; 6(1): 1-16.
IEEE M. S. Deniz , "Mehmet Ali Efendi’nin Nasturilere Dair Tanzim Ettiği Layihanın Transkripsiyon ve Değerlendirmesi", Kadim Akademi SBD, c. 6, sayı. 1, ss. 1-16, Haz. 2022, doi:10.55805/kadimsbd.1115648