TÜRKİYE TÜRKÇESİ AĞIZLARI ÜZERİNE
Öz
Belli bir yöre ağzına dayanan yazı dili, tek başına dilin bütün inceliklerini ve zenginliklerini yansıtmaktan yoksundur. Yazı dilimizin temelini oluşturan Türkiye Türkçesi ağızları, barındırdığı hacimli dil malzemesiyle bugün Türkiye Türkçesi gramerinin çözüm bekleyen birçok konusunun aydınlatılmasında temel başvuru kaynaklarındandır. Bu yüzden ağızlar üzerine yapılan çalışmalar büyük önem taşımaktadır. Son yıllarda Türkoloji çalışmalarının yoğunlaştığı alanlardan biri Türkiye Türkçesi ağızlarıdır. Özellikle 1980’li yıllardan sonra ülkemizde artmaya başlayan ağız çalışmaları sonucunda hemen her bölgeyle ilgili yayın yapılmış durumdadır. Çalışmaların önemli bir kısmı bölge ağızlarının özelliklerini tespit etmeye yönelik derleme çalışmalarıdır. Türkiye Türkçesi Ağızlarının ele alındığı bu yazıda ağız terimi, ağız sınıflandırmaları, ağız araştırmalarının bugünkü durumu, ağız araştırmalarında karşılaşılan sorunlar ve yapılan yanlışlar gibi temel konular üzerinde durulacaktır.
Anahtar Kelimeler
ağız, Anadolu ağızları, ağız araştırmaları, ağız sınıflandırmaları
Kaynakça
- Akar, A. (2006). Ağız araştırmalarında yöntem sorunları, Turkish Studies-Türkoloji Dergisi, 1/ 2, 41-53.
- Akca, H. (2012). Ağız çalışmalarında gramatikal dizin hazırlarken karşılaşılan sorunlar, Türkbilig, 2012/24, 121-142.
- Buran, A. (1999). Anadolu ağızlarının karşılaştırmalı incelemesi ve bu konu ile ilgili sorunlar. Ağız Araştırmaları Bilgi Şöleni(9 Mayıs 1997). TDK Yayınları.
- Buran, A. (2010).Türkiye Türkçesi ağız atlasının önündeki sorunlar, Diyalektolog, 1, 15-20.
- Buran, A. (2011). Türkiye Türkçesi ağızlarının tasnifleri üzerine bir değerlendirme, International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 6/1, 41-54.
- Demir, N. ( 1997 )Ağız Araştırmalarında Derleme Teknikleri. Ağız Araştırmaları Bilgi Şöleni ( 9 Mayıs 1997 ) Bildirileri İçinde (s. 78-87). Ankara: TDK Yayınları
- Demir, N. (2002). Ağız terimi üzerine, Türkbilig, 4, 105-116
- Demir, N. ( t.y.), Ağız nerelerde kullanılır, Anadolu ve Rumeli Ağızları Paneli,
- Durmuş, O. (2011). Çuvaş Türkçesinin ağız atlası üzerine, Türkbilig, 21, 113-148.
- Eren, H. (1998). Türklük Bilimi Sözlüğü I. Yabancı Türkologlar. Ankara: TDK Yayınları.