Yıl 2020, Cilt 7 , Sayı 1, Sayfalar 52 - 65 2020-04-29

Etkileşimli tahta kullanımına ilişkin fen bilimleri öğretmenlerinin görüşleri
Opinions of science teachers about the use interactive board

Mehmet Ali PINAR [1] , Güldem DÖNEL AKGÜL [2]


Teknolojik gelişmelerin hızla yayıldığı günümüz dünyasında, eğitim ortamlarının bu teknolojik gelişmelerden etkilenmemesi düşünülemez. Ülkemizde FATİH projesi kapsamında okullarda etkileşimli tahtalar kullanılmaya başlanmıştır. Bu bağlamda etkileşimli tahtaların kullanım avantajları veya dezavantajları, maliyeti, öğretmen ve öğrenci boyutunda etkileşimli tahtaların kullanımına ilişkin tutum ve görüşler bir çok çalışmanın konusu olmuştur. Bu çalışmada ise, fen bilimleri öğretmenlerinin etkileşimli tahta kullanımına ilişkin görüşleri değerlendirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nitel araştırma desenlerinden olgu bilim (fenomonolojik) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ise Doğu Anadolu Bölgesinin bir ilinde görev yapan sekiz gönüllü fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmada katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt ve maksimum çeşitlilik örneklemesi yöntemleri dikkkate alınarak seçilmiştir. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırma sürecinde öğretmenler ile yapılan tüm görüşmeler ses kayıt cihazıyla kayıt altına alınmıştır. Çalışma sürecinde tüm görüşmeler 214 dakika sürmüş olup ses kayıtları ham veri olarak Mikrosoft Word programına aktarılmıştır. Görüşme verilerinin yorumlanması sürecinde ise betimsel analiz ve içerik analizi tekniği kullanılmış ve elde edilen veriler sayısallaştırılarak tablo olarak sunulmuştur. Araştırma sonucunda öğretmenler, etkileşimli tahtanın her derste kullanımının uygun olmadığı, etkileşimli tahtanın soyut kavramları somutlaştırdığı, etkileşimli tahta sayesinde öğrencilerinin derse aktif katılım sağladığı, kendilerinin de etkileşimli tahta kullanımı sayesinde sınıf hakimiyetini sağladıkları şeklinde görüşler aktarmışlardır. Bununla birlikte etkileşimli tahtadan internet erişiminde sorunlar yaşadıklarını, öğrencilerin etkileşimli tahta kullanımından kaynaklı olarak yaparak yaşayarak öğrenmeler gerçekleştiremedikleri yönünde olumsuz görüşleri de mevcuttur.

In today's world, where technological developments are rapidly spreading, it is unthinkable that educational environments are not affected by these technological developments. In our country, interactive boards were started to be used in schools within the scope of FATİH project. In this context, the advantages and disadvantages of using interactive boards, their costs, attitudes and opinions regarding the use of interactive boards in teacher and student dimensions have been the subject of many studies. In this study, the views of science teachers regarding the use of interactive boards were evaluated. In line with this purpose, the study was carried out with qualitative research methods, in accordance with the phenomenology design. The study group of the research consists of eight volunteer science teachers working in a province of the Eastern Anatolia Region. In determining the participants, the criteria and maximum diversity sampling methods were selected by considering the purposeful sampling methods. The research data were collected using a semi-structured interview form. During the research process, all interviews with teachers were recorded with a voice recorder. During the study process, all the interviews took 214 minutes and the voice recordings were transferred to Mikrosoft Word program as raw data. In the process of interpretation of the interview data, descriptive analysis and content analysis technique was used and the obtained data was digitized and presented as a table. As a result of the research, the teachers stated that the interactive board is not suitable for use in every lesson, the interactive board embodies the abstract concepts, the students participate actively in the lesson thanks to the interactive board, and they achieve the dominance of the classroom by using the interactive board. However, they also have negative views that they have problems in accessing the internet from the interactive board, and that students cannot make learning by experiencing by using the interactive board.

  • Adıgüzel, T., Gürbulak, N. ve Sarıçayır, H. (2011). Akıllı tahtalar ve öğretim uygulamaları/Smart boards and their ınstructional uses. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 457-472. Adıgüzel, A. ve Yüksel, I. (2012). Evaluation of teachers’ instructional technologies integration skills: a qualitative need analysis for new pedagogical approaches. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education, 6(1), 265-286. Akçay, B. (2017). Fen bilimleri eğitimi alanındaki öğretme ve öğrenme yaklaşımları (1.Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Akdemir, E. (2009). Akıllı tahta uygulamalarının öğrencilerin coğrafya ders başarıları üzerine etkisinin incelenmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Zonguldak: Zonguldak Karaelmas Üniversitesi. Akgül, B. (2013). İlköğretim görsel sanatlar dersinde akıllı tahta kullanımının öğrenci başarısına etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara: Gazi Üniversitesi. Akgün, M., Koru Yücekaya, G. ve Dişbudak, K. (2016). Türkiye'de akıllı tahta kullanımına yönelik araştırmalar: Bir içerik analizi çalışması. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(1), 73-94. Altınçelik, B. (2009). İlköğretim düzeyinde öğrenmede kalıcılığı ve motivasyonu sağlaması yönünden akıllı tahtaya ilişkin öğretmen görüşleri (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya: Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü. Altun, T., Gülay, A. ve Siyambaş Mazlum, P. B. (2018). İlk defa etkileşimli tahta kullanan öğretmenlerin algılarının incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 634-654. Anatürk, C. (2014). High school science teachers ’beliefs and attitudes towards the use of interactive whiteboards in education. Doktora Tezi, Bilkent Üniversitesi, Ankara. Ateş, M. (2010). Ortaöğretim coğrafya derslerinde akıllı tahta kullanımı. Marmara Coğrafya Dergisi, 22, 409-427. Aydın, M. (2017). Matematik dersinde etkileşimli tahta kullanımının öğrenci başarısı, motivasyonu ve tutumları üzerindeki etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Elazığ: Fırat Üniversitesi. Ayvacı, H. Ş., Özbek, D. ve Sevim, S. (2018). Etkileşimli tahtaların öğretime entegrasyonu konusunda öğretmen görüşlerinin belirlenmesi: Trabzon ili örneği. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(1), 1-13. Baki, A. (2001). Bilişim teknolojisi ışığı altında matematik eğitiminin değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 149, 26-31. Baki, A., Yalçınkaya, H., Özpınar, İ. ve Uzun, S. (2009). İlköğretim matematik öğretmenleri ve öğretmen adaylarının öğretim teknolojilerine bakışlarının karşılaştırılması. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education (TURCOMAT), 1(1), 65-83. Banoğlu, K., Madenoğlu, C., Uysal, Ş. ve Dede, A. (2014). FATİH projesine yönelik öğretmen görüşlerinin incelenmesi (Eskişehir ili örneği). Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(1), 39-58. Başıbüyük, K., Erdem, E., Şahin, Ö., Gökkurt, B. ve Soylu, Y. (2014). Opinions of teachers and students about use of smart board in mathematics courses. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(2), 72-97. Beeland, W. D., (2002). Student Engagement, Visual Learning and Technology: Can Interactive Whiteboards Help? Annual Conference of the Association of Information Technology For Teaching Education, Dublin: Trinity College. Birişçi, S. ve Çalık Uzun, S. (2014). Matematik öğretmenlerinin derslerinde etkileşimli tahta kullanımına ilişkin görüşleri: Artvin ili örneği. İlköğretim Online, 13(4), 1278-1295. Birişçi, S. ve Karal, H. (2010). Bilgisayar öğretmeni adaylarının eğitimde bilgisayar animasyonlarının kullanılabilirliği hakkındaki görüşleri. New World Sciences Academy, 5(4), 1613-1627. Bozkuş, K. ve Karacabey, M. (2019). FATİH Projesi ile Eğitimde Bilişim Teknolojilerinin Kullanımı: Ne Kadar Yol Alındı?. Yaşadıkça Eğitim, 33, 17-32. doi:10.33308/26674874.201933191 Brannigan, G. G. (1985). The research interview. In A. Tolor, (Ed.), A Efective interviewing (pp. 196-205). Springfield IL: Charles C. Thomas Pub. Bulut, İ. ve Koçoğlu, E. (2012). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin akıllı tahta kullanımına ilişkin görüşleri (Diyarbakır ili örneği). Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 19, 242-258. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem A Yayınları. Campbell, C. and Kent, P. (2010). Using interactive whiteboards in pre-service teacher education: Examples from two Australian universities. Australasian Journal of Educational Technology, 26(4), 447-463. doi: 10.14742/ajet.1064 Çiçekli, E. (2014). Ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin FATİH projesi kapsamında akıllı tahta kullanımına yönelik görüşleri (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Çoklar, A. N. ve Tercan, İ. (2014). Opinions of teachers toward the use of smart boards. Elementary Education Online, 13(1), 48-61. Demir, S. ve Yorulmaz, E. (2014). Tarih derslerinde akıllı tahta kullanım durumunun incelenmesi (Bir durum çalışması). Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (28), 15-38. Ekiz, D. (2003). Eğitimde araştırma yöntem ve metodlarına giriş. Ankara: Anı Yayıncılık. Elaziz, M. F. (2008). Attitudes of students and teachers towards the use of ınteractive whiteboards in EFL Classrooms (Doktora Tezi), Ankara: Bilkent Üniversitesi. Ermiş, U. F. (2012). Fen ve teknoloji dersinde etkileşimli tahta kullanımının akademik başarıya ve öğrenci motivasyonuna etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara: Gazi Üniversitesi. Ersoy, Y. (2003). Teknoloji destekli matematik öğretimi-II: Hesap makinesinin matematik etkinliklerinde kullanılması. İlköğretim Online, 2(2), 35-60. Genç, M. ve Genç, T. (2013). Öğretmenlerin mesleki gelişmeleri takip etme durumları: Fatih Projesi Örneği. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 14(2), 61-78. Gençoğlu, T. (2013). Geometrik cisimlerin yüzey alanları ve hacmi konularının öğretiminde bilgisayar destekli öğretim ile akıllı tahta destekli öğretimin öğrenci akademik başarısına ve matematiğe ilişkin tutumuna etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara: Gazi Üniversitesi. Gökmen, Ö. F., Akgün, Ö. E. ve Kartal, F. (2014). FATİH projesinde kullanılan etkileşimli tahtalara ve hizmet içi eğitimlere yönelik öğretmen görüşleri. Milli Eğitim Dergisi, 44(204), 42-62. Gülcü, İ. (2014). Etkileşimli tahta kullanımının avantajları ve dezavantajlarına yönelik öğretmen görüşleri. Akademik Bilişim Konferansı, 05-07 Şubat 2014, Mersin. Güven, H. ve Vural, R. A. (2016). İlkokullarda görev yapan İngilizce öğretmenlerinin akıllı tahta kullanımına ilişkin öz değerlendirmeleri. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2), 69-86. Güzeller, C. ve Korkmaz, Ö. (2007). Bilgisayar destekli öğretimde bir ders yazılımı değerlendirmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 15(1), 155-168. Halis, İ. (2002). Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. Hiçyılmaz, Y. (2015). Görsel sanatlar dersinde öğrencilerin akıllı tahtaya yönelik tutumları ve öğretmen görüşlerinin incelenmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Erzurum: Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Karakuş, İ. ve Karakuş, S. (2017). Akıllı tahta kullanımına yönelik ortaöğretim öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi. Turkish Journal of Educational Studies, 4(2). 1-37. Kaya, G. (2013). Matematik derslerinde akıllı tahta kullanımının öğrencilerin dönüşüm geometrisi üzerindeki başarılarına etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara: Gazi Üniversitesi. Kaynak, S. (2017) 7.sınıf insan ve çevre ünitesinde akıllı tahta kullanımının öğrenci başarısına, tutumuna ve hatırlama düzeyine etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Keser, H. ve Çetinkaya, L. (2013). Öğretmen ve öğrencilerin etkileşimli tahta kullanımına yönelik yaşamış oldukları sorunlar ve çözüm önerileri. Electronic Turkish Studies, 8(6), 377-403. Kırındı, T. ve Durmuş, G. (2019). Fen bilimleri öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi. Ahi Evran Universitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 20(3), 1340-1375. Mert, M. K. ve Güneş, P. (2018). Fen bilimleri öğretmenlerinin akıllı tahta kullanımına ilişkin görüşleri, Anadolu Öğretmen Dergisi, 2(1), 35-47. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) (2010). Modül I: FATİH Projesi’nin Tanıtımı. http://mebk12.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/58/10/705224/dosyalar/2012_12/13033521_01_modl1_fathprojesi8217nintantm.pdf adresinden ulaşılmıştır. Miles, M. B. and Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. California: Sage. Northcote, M., Midenhall, P., Marshall, L. and Swan, P. (2010). Interactive whiteboards: interactive or just whiteboards?, Australasian Journal of Educational Technology, 26(4), 494-510. doi: 10.14742/ajet.1067 Okatan, S. (2016). Ortaöğretim 9. Sınıf öğrencilerinin ve İngilizce öğretmenlerinin İngilizce derslerinde etkileşimli tahta kullanımına yönelik tutumları (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kars: Kafkas Üniversitesi. Önder, R. (2015). Biyoloji dersinde akıllı tahta kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına, akıllı tahta kullanımına ve derse yönelik tutumlarına etkisi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Özkan, A. ve Deniz, D. (2014). Orta öğretimde görev yapan öğretmenlerin FATİH projesi’ne ilişkin görüşleri. Ege Eğitim Dergisi, 15(1), 161-175. Pamuk, S., Çakır, R., Ergun, M., Yılmaz, H. B. ve Ayas, C. (2013). Öğretmen ve öğrenci bakış açısıyla tablet pc ve etkileşimli tahta kullanımı: FATİH projesi değerlendirmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(3), 1799-1822. Polat, S. ve Özcan, A. (2014). Akıllı tahta kullanımıyla ilgili sınıf öğretmenlerinin görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 22(2), 439-455. Sakız, G., Özden, B., Aksu, D. ve Şimşek, Ö. (2014). Fen ve teknoloji dersinde akıllı tahta kullanımının öğrenci başarısına ve dersin işlenişine yönelik tutuma etkisi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(3), 257-274. Saruhan, S. (2015). Müzik derslerinde akıllı tahta kullanımına ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Ankara: Gazi Üniversitesi. Shenton, A. and Pagett, L. (2007). From ‘bored’ to screen: The use of the interactive whiteboard for literacy in six primary classrooms in England. Literacy, 41(3), 129–136. Şen, M. (2013). İngilizce öğretiminde akıllı tahta kullanımının ilkokul öğrencilerinin başarısına etkisi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul. Tarman, B ve Baytak, A. (2011). Teknolojinin eğitimdeki yeni rolü: Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bakış açıları. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 891-908. Tataroğlu, B. (2009). Matematik öğretiminde etkileşimli tahta kullanımının 10. Sınıf öğrencilerinin akademik başarıları, matematik dersine karşı tutumları ve özyeterlik düzeylerine etkileri (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi. Tatlı, C. (2014). Akıllı tahtaların etkileşim özelliklerine ilişkin öğretmenlerin görüşleri (Yüksek Lisans Tezi). Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Tatlı, C. ve Kılıç, E. (2013). Etkileşimli tahtaların kullanımına ilişkin alınan hizmetiçi eğitimin öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. Journal of Educational Sciences & Practices, 12(24). Tekin, Y. (2013). Fizik eğitiminde akıllı tahta kullanımının öğrencilerin fizik başarılarına ve fiziğe karşı tutumlarına etkisinin incelenmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi).Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi. Tercan, İ. (2012). Akıllı tahta kullanımının öğrencilerin fen ve teknoloji dersi başarı, tutum ve motivasyonuna etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi. Tiryaki, A. (2014). 6. sınıf kuvvet ve hareket ünitesinde akıllı tahta kullanımının öğrenci başarısına ve tutumuna etkisi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Tuncel, M., Argon,T., Kartallıoğlu, S. ve Kaya, S. (2011). İlköğretim matematik öğretmenlerinin derslerinde araç-gereçleri kullanma sıklığı ve bu sıklığı etkileyen faktörler. 2nd International Conference On New Trends In Education and Their Implications, 27-29 April, 2011 Antalya-Turkey. Siyasal Kitabevi, Ankara, Turkey. Türel, Y. K. (2012). Öğretmenlerin akıllı tahta kullanımına yönelik olumsuz tutumları: Problemler ve ihtiyaçlar. İlköğretim Online, 11(2), 423-439. Uzun, N. (2013). Dinamik geometri yazılımlarının bilgisayar destekli öğretim ve akıllı tahta ile zenginleştirilmiş öğrenme ortamlarında kullanımının öğrencilerin akademik başarısına, uzamsal görselleştirme becerisine ve uzamsal düşünme becerisine ilişkin tutumlarına etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara: Gazi Üniversitesi. Yalın, H. G. (2010). Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme. (22.Baskı.) Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. Yavuz, S. ve Coşkun, A. E. (2008). Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin eğitimde teknoloji kullanımına ilişkin tutum ve düşünceleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal Of Education) 34: 276-286. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. Yıldızhan, Y. H. (2013). Temel eğitimde akıllı tahtanın matematik başarısına etkisi. Middle Eastern & African Journal of Educational Research, 5, 110-121. Yorgancı, S. ve Terzioğlu, Ö. (2013). Matematik öğretiminde akıllı tahta kullanımının başarıya ve matematiğe karşı tutuma etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(3), 919-930.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-7209-1998
Yazar: Mehmet Ali PINAR (Sorumlu Yazar)
Kurum: T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Ülke: Turkey


Yazar: Güldem DÖNEL AKGÜL
Kurum: ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 11 Aralık 2019
Kabul Tarihi : 18 Mart 2020
Yayımlanma Tarihi : 29 Nisan 2020

APA Pınar, M , Dönel Akgül, G . (2020). Etkileşimli tahta kullanımına ilişkin fen bilimleri öğretmenlerinin görüşleri . e-Kafkas Journal of Educational Research , 7 (1) , 52-65 . DOI: 10.30900/kafkasegt.658312