Diyabet bakım profili ile metabolik kontrol değişkenleri arasındaki ilişki

Öz

Bu çalışma diyabetik hastaların diyabet bakım profilleri ile metabolik kontrol değişkenleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapıldı.Yöntem: Eylül 2008 ve Şubat 2009 tarihleri arası yapılan bu çalışmada hastanede yatan ya da ayaktan takip edilen diabet hastaları yer aldı. Verileri “Diyabet Bakım Profili” ölçeği ve “Metabolik Kontrol Değişkenleri” ile toplandı. İstatistiksel değerlendirme için Spearman Korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan 207 diyabetik hastanın yaş ortalaması 54,5±33,5 yıldır ve %56,5 (n=117)’i kadındır. Diyabetik hastalarda kontrol problemleri arttıkça kan basıncı, total kolesterol, LDL kolesterol ve beden kitle indeksi de artmaktadır.Hastaların pozitif tutumu arttıkça açlık kan şekeri ve diyastolik kan basıncı değerleri azalmakta olup, diyabete karşı negatif tutum arttıkça açlık kan şekeri, diyastolik kan basıncı, HDL kolesterol değerleri artmaktadır.Bakım yeterliliği arttıkça açlık kan şekeri, sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, HDL kolesterol, LDL kolesterol ve beden kitle indeksi değerleri azalmaktadır. Öz-bakımı arttıkça açlık kan şekeri, HbA1c, sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, LDL kolesterol ve beden kitle indeksi değerleri azalmaktadır.Diyete uyum arttıkça sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, total kolesterol, trigliserid ve beden kitle indeksi değerleri azalmaktadır.Tedavi engelleri puanı arttıkça açlık kan şekeri düzeyinin arttığı, sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, beden kitle indeksi düzeyinin ise azaldığı görüldü. Egzersiz engelleri arttıkça LDL kolesterol ve beden kitle indeksi değerleri artarken HDL kolesterol değeri azalmaktadır.Hastaların diyabet bilgi puanı arttıkça sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı ve LDL kolesterol değerleri azalmakta, trigliserid değeri artmaktadır. Sonuç: Diyabetik hastalarda, diyabet bakım profilindeki olumlu tutum, metabolik kontrol değişkenlerini olumlu yönde etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Diabetes mellitus, diyabet bakım profili, metabolik kontrol.

The relation between diabetes care profile and metabolic control variables

Öz

The aim of this study was to investigate the relationship between diabetes care profiles and metabolic control variables in diabetic patients.Methods: Diabetes patients hospitalized or followed in outpatient clinics were included in this study between September 2008 and February 2009. “Diabetes Care Profile” and “Metabolic Control Variables” forms were used to collect the data. Spearman correlation analyses were used for statistical analysis.Results: The mean ages of the 207 diabetic patients who were involved in the study was 54.5 ± 33.5 years and 56.5% (n = 117) of the patients were female.Higher levels control problems were related with the higher levels of blood pressure, total cholesterol, LDL cholesterol and body mass index.Higher levels of patients’ positive attitude were associated with lower diastolic blood pressure and fasting blood sugar levels. In contrast, higher levels of patients’ negative attitudes were associated with higher levels of fasting blood glucose, diastolic blood pressure and HDL cholesterol.Higher levels of patient care proficiency were associated with the lower levels of blood glucose, systolic blood pressure, diastolic blood pressure, HDL cholesterol, LDL cholesterol and body mass index. Higher levels of self-care attitudes of the patients were associated with the lower levels of the fasting blood glucose, HbA1c, systolic blood pressure, diastolic blood pressure, LDL cholesterol and body mass index. Higher levels of strict adherence to diet were associated with lower levels of systolic blood pressure, diastolic blood pressure, total cholesterol, triglycerides and body mass index.Increased levels of barriers to reach the treatment were associated with higher levels of fasting blood glucose, systolic blood pressure, diastolic blood pressure, and the body mass index. The higher levels of barriers against physical exercise were associated with higher levels of body mass index and LDL cholesterol but lower levels of HDL cholesterol.Higher diabetes knowledge scores of patients were associated with lower systolic and diastolic blood pressure, and LDL cholesterol levels but higher triglyceride levels.Conclusion: Positive attitude in diabetes care profile has favorable effects on metabolic control variables.

Anahtar Kelimeler

• Diabetes mellitus, diabetes care profile, metabolic control.