Araştırma Makalesi

Tanrısız Yahudiliğe Doğru: Hümanist Yahudilik ve Temel Değerleri

Cilt: 4 Sayı: 8 28 Aralık 2019
PDF İndir
TR EN

Tanrısız Yahudiliğe Doğru: Hümanist Yahudilik ve Temel Değerleri

Öz

Reformist Yahudilik içinden çıkan Hümanist Yahudilik hareketi, Rabbi Sherwin Theodore Wine (1928–2007) tarafından ABD’nin Detroit kentinde 1963’te kuruldu. Özellikle Amerikan Yahudileri arasında Ortodoks, Reformist, Muhafazakâr ve Yeniden Yapılanmacı hareketler karşısında “beşinci mezhep” olarak tanındı. Çağdaş Yahudi mezheplerin en yenisi olan Hümanist Yahudiliğin en dikkat çekici yönü, Yahudiliğin teolojik öğretilerini tartışmaya açmak suretiyle evrensel değerlere dayanan tanrısız bir Yahudilik anlayışını savunmasıdır. Bu özelliğinden dolayı, daha çok agnostik ya da ateistik görüşleri benimseyen seküler Yahudiler arasında kabul görmektedir. Geleneksel Yahudilik anlayışına karşı en radikal duruşu sergiler. Yahudiliği, Yahudi halkın tarihsel ve kültürel bir tecrübesi olarak görür; din bu tecrübenin sadece bir parçasıdır. İnsanların doğaüstü bir otoriteden bağımsız olduklarını kabul edip, kendilerinden ve davranışlarından yine kendilerine karşı sorumlu olduklarına, böyle bir güç olmaksızın kendi hayatlarını şekillendirebilecek yeteneğe sahip olduklarına inanır. Yahudilerin tarihinin de tıpkı diğer ulusların tarihi gibi sadece insan ve doğa olaylarından ibaret olduğunu düşünür. Tevrat ve diğer dinî metinlerin insan ürünü olduğuna ve bilimsel araştırmaların bunu açık bir şekilde ortaya koyduğunu savunur. Bu araştırmanın temel amacı, Hümanist Yahudiliğin Rabbi Sherwin Theodore Wine tarafından kuruluşu, temel öğreti ve uygulamaları hakkında bilgi vermek suretiyle günümüz Yahudi dünyasındaki yeri üzerinde durmaktır. Hümanist Yahudiler hakkındaki bilgiler, mümkün olduğunca mensuplarınca yapılan yayınlardan tasviri metotla alınacaktır. Bunlar, özellikle geleneksel Yahudilik anlayışıyla karşılaştırma yapılarak ortaya konulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Hümanist Yahudilik,Geleneksel Yahudilik,Sherwin Theodore Wine,Reformist Yahudilik,Amerika Yahudileri

Kaynakça

  1. 1. AHR, Association of Humanistic Rabbis. “Intermarriage”. Erişim 12 Kasım 2019. https://www.humanisticrabbis.org/intermarriage/
  2. 2. Alalu, Suzan vd.. Yahudilikte Kavram ve Değerler, Dinsel Bayramlar-Dinsel Kavramlar-Dinsel Gereçler. İstanbul: Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş., 1996.
  3. 3. Besalel, Yusuf. Yahudilik Ansiklopedisi. 3 Cilt. İstanbul: Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş., 2001.
  4. 4. Brody, Ed. What is Ignostic Judaism?: Thoughts of a Secular, Humanistic, Cultural, “Ignostic” Jew Regarding Science, Religion and Faith. Bloomigton: Author House, 2011.
  5. 5. Cohn-Sherbok, Dan vd. (ed.). A Life of Courage: Sherwin Wine and Humanistic Judaism. Farmington Hills: Milan Press, 2003.
  6. 6. Cohn-Sherbok, Dan. Fifty Key Jewish Thinkers. London: Routledge, 1997.
  7. 7. Cohn-Sherbok, Dan. Modern Judaism. London: MacMillan Press Ltd., 1996.
  8. 8. Güre, Mustafa. Dinlerde Geçiş Dönemleriyle İlgili İnanç ve Uygulamalar. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2015.
  9. 9. IFSHJ, The International Federation for Secular and Humanistic Judaism. “Who is a Jew, Second Biennial Conference Brussells October 1988”. Erişim 15 Ekim 2019. https://www.ifshj.net/1988-position-statements-full
  10. 10. IFSHJ, The International Federation for Secular and Humanistic Judaism. “The Commitments of Secular Humanistic Jews, First Biennial Conference Detroit, Michigan October 1986. Erişim 9 Ekim 2019. https://www.ifshj.net/1986-position-statements-full

Kaynak Göster

ISNAD
Bağır, Muhammed Ali. “Tanrısız Yahudiliğe Doğru: Hümanist Yahudilik ve Temel Değerleri”. Kalemname 4/8 (01 Aralık 2019): 177-209. https://izlik.org/JA67CC77SJ.