Araştırma Makalesi

16. Yüzyıl Şairlerinden Vahdetî’nin Manzum Kırk Hadis Tercümesi

Cilt: 4 Sayı: 8 28 Aralık 2019
PDF İndir
TR EN

16. Yüzyıl Şairlerinden Vahdetî’nin Manzum Kırk Hadis Tercümesi

Öz

Türk-İslam edebiyatında Hz. Peygamber’e duyulan sevginin neticesinde geçmişten günümüze esmâ-ı nebî, yüz hadis ve şefaatname tarzında mensur veya manzum tarzda yüzlerce eser ortaya konmuştur. Hz. Peygamber’den rivayet edilen “Ümmetim için din işlerine dair kırk hadis rivayet eden kimseyi Allah fakihler ve âlimler topluluğuna dâhil eder.” hadisinden hareketle XIV. yüzyıldan bugüne hadis kaynaklarından seçilen hadislerden kırk tanesi bir araya getirilerek kırk hadis eserleri vücuda getirilmiştir. İslam edebiyatı sahasında yazılan bu kabil eserlerin iki büyük temsilcisinden biri Arap edebiyatı sahasında eserler veren ve mensur kırk hadis yazımının öncüsü kabul edilen İmam Nevevî (öl.1277) diğeri ise İran edebiyatı sahasında eserler veren ve manzum kırk hadis yazımının öncüsü olarak kabul edilen Câmî (öl.1492)’dir. Türk-İslam edebiyatı sahasında ortaya konan kırk hadis eserlerinin büyük bir kısmı hadis seçimi ve metin kurulumunda bu iki eserin etkisinde kalarak oluşturulmuştur. Telif, tercüme ve şerh kabilinde ortaya konan bu eserlerde şüphesiz ki istenen temel şey, İslam dinini öğrenmek isteyen çoğunluğun İslam dinine ait önemli kaynaklardan biri olan Hz. Peygamber’e ait olan hadislere rahat ulaşmalarını ve dinlerini yine aynı rahatlıkla öğrenmelerini sağlamaktır. Türk –İslam edebiyatı sahasında âlimler ve edipler çeşitli meselelerle alakalı bir araya topladıkları hadisleri dilin imkânları dâhilinde manzum şekilde telif veya tercüme olarak kaleme almışlardır. Bu yolla yüzyıllardır devam edegelen bir geleneğe katkıda bulunmuşlardır. Bu çalışmamızda XVI. asır şairlerinden olan Vahdetî’ye ait olan Manzum Hadis-i Erba’în adlı eserin Türk-İslam edebiyatında manzum kırk hadis geleneğindeki yerini belirlemeye çalıştık. Eserde evvela hadislerin Arapçası ve günümüz Türkçesiyle tercümesine, akabinde eserin kıt’a nazım şekliyle yapılan manzum çevirisine yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Türk-İslam edebiyatı,Hadis,Kırk Hadis,Vahdetî,Manzum

Kaynakça

  1. 1. Aksoy, Hasan. Mustafa Ali’nin Manzûm Kırk Hadîs Tercümeleri. İstanbul: Marmara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 1991.
  2. 2. el-Aclûnî. Keşfu’l-Hafâ. Halep: Mektebetü’t-Türâsu’l-İslamî, Tarihsiz.
  3. 3. Gülsevin, Gürer. Usûlî’nin 120 Hadis Tercümesi. Afyonkarahisar: Afyon Kocatepe Üniversitesi Yayınları, 1995.
  4. 4. Kaçar, Mücahit. “Klasik Türk Edebiyatında Kafiye”. Osmanlı Edebi Metinlerini Anlama Kılavuzu. İstanbul: Kesit, 2015.
  5. 5. Kandemir, M. Yaşar - Karahan, Abdülkadir. “Kırk Hadis”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi 25 (2002): 467–470.
  6. 6. Karahan, Abdulkadir. İslâm Türk Edebiyatında Kırk Hadis (Toplama, Tercüme ve Şerhleri). İstanbul: İbrahim Horoz Yayınları, 1954.
  7. 7. Karataş, Ahmet. “Harput Ulemâsından Müderris-Müftü Mehmed Kemâleddin Efendi’nin Rekāik: Hadîs-i Erbaîn Risâlesi”. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 48/48 (13 Ağustos 2015): 57-94. https://doi.org/10.15370/muifd.88501.
  8. 8. Kayabaşı, Bekir. Kafzade Faizî’nin Zübdetü’l-eşârı. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İnönü, 1996.
  9. 9. Keleş, Reyhan. Divan Şiirinde Ayet ve Hadis İktibasları. İstanbul: Kitabevi, 2016.
  10. 10. Kılıç, Müzahir. “Hâkânî: Hayatı, Edebî Şahsiyeti, Eserleri ve Hadîs-i Erba’în’in Tenkitli Metni”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erzurum, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. 1993.

Kaynak Göster

ISNAD
Gümüş, Mustafa Yunus - Söylemez, İdris. “16. Yüzyıl Şairlerinden Vahdetî’nin Manzum Kırk Hadis Tercümesi”. Kalemname 4/8 (01 Aralık 2019): 332-358. https://izlik.org/JA74YW38SS.