Araştırma Makalesi

Gazzâlî’de Akıl ve Nakil İlişkisi Kuramı

Cilt: 5 Sayı: 10 23 Aralık 2020
PDF İndir
TR AR DE EN

Gazzâlî’de Akıl ve Nakil İlişkisi Kuramı

Öz

Öz: Bu çalışma Ebu Hamid el- Gazzâlî ’nin (505/1111) akıl-nakil ilişkisine dair görüşlerini içeren bir değerlendirme yapmayı amaçlar. İslam ekollerinin akıl-nakil temelli bu çatışması, İslam âkaid mezheplerinin çift kutuplu bir görünüm almasındaki en önemli sebeplerden biri olduğu varsayılır. Gazzâlî, İslami ilimlerin hemen her alanında eser veren oldukça üretken bir XII. Yüzyıl âlimi olarak, akıl-nakil konusunda bir tutum takınmış ve bu tavrı sebebiyle de sonraki kuşaklara tesir etmiştir. O, konuya ilişkin bu tutumu sebebiyle sonraki dönemler üzerinde önemli etkilerde bulunmuş bir bilim insanı olmuştur. Bu yüzden onun konuya yaklaşımını ve bu yaklaşımın gerekçelerini ortaya koymak gerekmiştir. Çünkü Gazzâlî, bir yönüyle kendinden önceki geleneğin bir temsilcisidir, diğer yandan ise yenilenmeyi temsil eden bir âlimdir. Bu yüzden onun konuya ilişkin yaklaşımı geleneğin şekillenmesi anlamında daha fazla önemlidir. Bu çalışmada kısmen karşılaştırmalı bir dil kullanılacak; yeri geldikçe başka İslam ekol ve âlimlerinin akıl-nakil ilişkisine ilişkin görüşleri de metne yansıyacaktır. Karşılaştırmadaki amacımız onun alana getirdiği yeniliklerin daha belirgin biçimde ortaya çıkmasını sağlamaya dönük olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kelam,, Gazzâlî,, Akıl,, Nakil,, Tanrı-Âlem,

Kaynakça

  1. Arpaguş, Hatice. "İman Bağlamında Kelamda Taklid ve Mukallid (Gazzâlî Örneği)". KADER Kelam Araştırmaları Dergisi 3/1 (2005), 117-140 .
  2. Bozyiğit, Ahmet. "Gazâlî’nin Te’vil Anlayışının Neresindeyiz? (Eleştirel Bir Yaklaşım)". Journal of Islamic Research 30/1 (2019), 132-146.
  3. Cüveynî, İmâmu'l-Haremeyn Ebu’l-Me’âlî Abdülmelik. Kitâbü’l-İrşâd. çev. A. Bülent Baloğlu vd.. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2012.
  4. Eşit, Yusuf. "Kelamcı Usulcülerin Usûl Düşüncesinde Akıl-Nakil İlişkisi: Gazzâlî Örneği". Usûl İslâm Araştırmaları 31/31 (2019), 59-76.
  5. Fârâbî, Ebu Nasr. İlimlerin Sayımı: İhsa’u'l-Ulum. çev. Ahmet Ateş. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınevi, 1990.
  6. Frank, Richard M. "Knowledge and Taqlîd: The Foundations of Religious Belief in Classical Ashʿarism". Journal of the American Oriental Society 109/1 (1989), 37-62.
  7. Gazzalî, Ebu Hamid. el-Munkiz mine'd-Dalal. çev. Hilmi Güngör. Ankara: Mearif Basınevi, 1960.
  8. Gazzalî, Ebu Hamid. el-Mustasfa min İlmi’l-Usul. thk. Ahmed Zeki Hamnmad. Riyad: Daru' Miman-Sidretu'l Munteha, tsa.
  9. Gazzalî, Ebu Hamid. "Mişkâtu'l- Envar". Mecmuatu Resail. thk. İbrahim Emin Muhammed içinde, yazan Ebu Hamid Gazzalî. Kahire: Mektebetu't -Tevfikiyye, tsb.
  10. Gazzalî, Ebu Hamid. "Ravdatu't-Tâlibîn ve Umdetü's-Sâlikîn". Mecmuatu Resail. thk. İbrahim Emin Muhammed içinde, yazan Ebu Hamid Gazzalî. Kahire: Mektebetu't-Tevfikiyye, tsc.

Kaynak Göster

APA
Çınar, B. (2020). Gazzâlî’de Akıl ve Nakil İlişkisi Kuramı. Kalemname, 5(10), 363-386. https://izlik.org/JA53FT23MR
AMA
1.Çınar B. Gazzâlî’de Akıl ve Nakil İlişkisi Kuramı. Kalemname. 2020;5(10):363-386. https://izlik.org/JA53FT23MR
Chicago
Çınar, Bayram. 2020. “Gazzâlî’de Akıl ve Nakil İlişkisi Kuramı”. Kalemname 5 (10): 363-86. https://izlik.org/JA53FT23MR.
EndNote
Çınar B (01 Aralık 2020) Gazzâlî’de Akıl ve Nakil İlişkisi Kuramı. Kalemname 5 10 363–386.
IEEE
[1]B. Çınar, “Gazzâlî’de Akıl ve Nakil İlişkisi Kuramı”, Kalemname, c. 5, sy 10, ss. 363–386, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53FT23MR
ISNAD
Çınar, Bayram. “Gazzâlî’de Akıl ve Nakil İlişkisi Kuramı”. Kalemname 5/10 (01 Aralık 2020): 363-386. https://izlik.org/JA53FT23MR.
JAMA
1.Çınar B. Gazzâlî’de Akıl ve Nakil İlişkisi Kuramı. Kalemname. 2020;5:363–386.
MLA
Çınar, Bayram. “Gazzâlî’de Akıl ve Nakil İlişkisi Kuramı”. Kalemname, c. 5, sy 10, Aralık 2020, ss. 363-86, https://izlik.org/JA53FT23MR.
Vancouver
1.Bayram Çınar. Gazzâlî’de Akıl ve Nakil İlişkisi Kuramı. Kalemname [Internet]. 01 Aralık 2020;5(10):363-86. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53FT23MR