ULUSLARARASI BİLİM FUARLARI (ISEF VE EUCYS) YOLCULUĞUNDA TÜBİTAK 2204 UYGULAMASININ OKULLARA YANSIMALARI

Öz

Bugünün dünyasında proje geliştirme ve süreci etkili bir şekilde yönetme gibi yeterlilikler büyük önem taşır. Okullar, bu becerilerin öğrencilere kazandırılmasında önemli bir rol oynar. Okul yöneticileri, paydaşları hedeflere odaklanmada (proje kültürü geliştirme) rol modeli olmalı ve takımlarını harekete geçirmekte yetkin olmalıdır. ISEF ve EUCYS gibi proje yarışmalarına katılacak lise öğrencileri, ülkelerindeki aşamalardan geçerek katılım hakkı kazanırlar. Türkiye'de bu yarışmaları TÜBİTAK düzenler. Bu araştırma, TÜBİTAK 2204 kodlu proje yarışmalarının Türkiye'deki okul proje kültürüne etkisini ve süreçteki zorlukları belirleyerek uygulayıcılara ve araştırmacılara öneriler sunmayı amaçlar. Araştırma, durum çalışması tasarımıyla yapılmıştır. Örneklem, TÜBİTAK Ortaokul ve Lise Öğrencileri Proje Yarışmalarına katılan öğrenciler, mentor öğretmenler ve okul müdürlerinden oluşur. Veriler açık uçlu görüşme formlarıyla toplanmış ve içerik analiziyle incelenmiştir. Bulgular, okul yöneticilerinin proje kültürünü oluşturmada motivasyon, kolaylaştırma, planlama ve organizasyon rolleri olduğunu göstermektedir. Proje geliştirme ve yarışmalara katılım daha çok büyükşehirlerde ve özel okullarda görülürken, proje fikirleri geliştirmek ve okulu sürece dahil etmek konusunda sınırlı uygulamalar vardır. Katılımcılar, sürecin zorluğunu belirtmiş ancak elde edilen kazanımların derslerin ötesine geçtiğini ve öğrencilerin yaratıcılık, sorun çözme becerileri, takım çalışması ve okula bağlılık gibi yönlerde artış sağladığını belirtmişlerdir. Sorunlar arasında teşvik eksikliği, proje yazımı ve yönetimi yetersizlikleri, proje farkındalığı gibi konular öne çıkar. Araştırma bulgularına dayalı olarak uygulayıcılara ve araştırmacılara çeşitli öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Okul yöneticileri
• Okullarda proje kültürü geliştirme
• Proje fikri oluşturma
• TUBİTAK 2204
• ISEF
• EUCYS yarışmaları ve kazanımlar

INTERNATIONAL SCIENCE FAIRS (ISEF AND EUCYS) AND THEIR IMPACT ON TURKISH SCHOOLS: TÜBİTAK 2204 IMPLEMENTATION

Öz

Competencies like project development and efficient management are crucial for problem-solving in today's world. Schools are pivotal in imparting these skills, with administrators expected to cultivate a project-oriented culture. High school students earn participation in prestigious competitions like ISEF and EUCYS through rigorous national stages. In Turkey, TÜBİTAK organizes such competitions (coded 2204) for middle and high schoolers. This research aims to assess TÜBİTAK 2204's impact on school project culture, identifying challenges and offering recommendations. Employing a case study design, participants include students, mentor teachers, and principals. Data collection involved open-ended interviews and content analysis. Findings underscore administrators' roles in fostering project culture, mainly in urban areas and private schools. Developing projects and participating in competitions are more common in metropolitan areas. Challenges include limited project development routines and school-wide involvement. Despite process difficulties, participants noted gains like increased creativity, problem-solving skills, teamwork, and school attachment. Issues like inadequate incentives, project writing, and management emerged. Recommendations target practitioners and researchers to address these challenges and enhance project awareness and management.

Anahtar Kelimeler

• School administrators
• Developing a project culture in schools
• Creating a project idea
• TUBITAK 2204
• ISEF
• EUCYS competitions and achievements

Kaynakça

1. Akıllı, C. (2017). Proje döngüsü yönetim aşamaları açısından öğretmen ve yöneticilerin hazırladıkları ve yürüttükleri eğitim projelerinde karşılaşılan sorunlar (Elazığ ili örneği). [Yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi].
2. Anfara Jr, V. A., Brown, K. M., & Mangione, T. L. (2002). Qualitative analysis on stage: Making the research process more public. Educational Researcher, 31(7), 28-38.
3. Angen, M. J. (2000). Evaluating interpretive inquiry: Reviewing the validity debate and opening the dialogue. Qualitative Health Research, 10(3), 378-395.
4. Artvinli, E., Çetintaş, H., & Terzi, İ. (2020). TÜBİTAK ortaokul öğrencileri araştırma projelerinin bilimsel danışmanlık süreci yönetimi: fen bilimleri örneği. International Journal of Active Learning, 5(2), 86-126. Avcı, E., Su Özenir, Ö. & Yücel, E. (2016). TÜBİTAK ortaöğretim öğrencileri araştırma projeleri yarışmasına katılan öğrencilerin yarışma sonrası kazanımlarının incelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(27/3), 1-21.
5. Baki, A. ve Bütüner, Ö., (2009). Kırsal kesimdeki bir ilköğretim okulunda proje yürütme sürecinden yansımalar, Elementary Education Online, 8(1), 146-158.
6. Balcı, A., (2013). Etkili okul, okul geliştirme, kuram, uygulama ve araştırma, Pegem Akademi Yayınları. Bell, S. (2010). Project-Based Learning for the 21st Century: Skills for the Future, The Clearing House, 83 (2), 39-43.
7. Bencze, J. L., & Bowen, G. M. (2009). A national science fair: Exhibiting support for the knowledge economy. International Journal of Science Education, 31(18), 245– 248.
8. Blumer, H. (1975). Comments on ‘parsons as a symbolic interactionist. Sociological Inquiry, 45, 59-62.

9. Bradford, M. (2005). Motivating Students Through Project-Based Service Learning, THE Journal (Technological Horizons In Education), 32(6), 29-32.
10. Bunderson, E. D., & Anderson, T. (1996) Preservice elementary teachers’ attitudes toward their past experiences with science fairs. School Science and Mathematics, 96(7),371-377.
11. Connelly, L. M. (2016). Trustworthiness in qualitative research. Medsurg Nursing, 25(6), 435.
12. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: California.
13. Çeken, Ç. (2012). İlköğretim düzeyi öğrenci projelerinin biyoloji ile ilgili program dışı bilgiler yönünden içerik analizi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 6(1), 55-66.
14. Çeken, Ç. (2017). TÜBİTAK ve MEB proje yarışmaları süreçlerinin karşılaştırılması. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(2), 46-52.
15. Daft, R. L., & Lengel, R. H. (1986). Organizational information requirements, media richness and structural design. Management Science, 32, 554-571.
16. De Barros Miller, A. M. (2016). Investigating teachers' beliefs in the implementation of science inquiry and science fair in three Boston High Schools [Doctoral dissertation, Northeastern University].
17. Delchev, K. (2014). Science Fair Evaluation Framework: The importance of high school science initiatives. Bildiri sunulduğu QED’14: Quality of Education and Conference içinde (ss. 106-110). Sofia, Bulgaristan.
18. Deveci, İ., & Daşçı, H. (2020). Ortaokul Seviyesi TÜBİTAK Araştırma Projeleri Yarışmasına Katılan Danışman Öğretmenlerin Proje Deneyimleri. Journal of Individual Differences in Education, 2(2), 75-97.
19. Dionne, L., Reis, G., Trudel, L., Guillet, B., Kleine, L. & Hancianu, C. (2012). Student’ sources of motivation for participating in science fairs: an exploratory study within the Canada-wide science fair 2008. International Journal of Science and Mathematics Education, 10(3), 669-693.
20. Doğan, M., & Altunay, E. (2023). İlkokul ve ortaokullardaki okul geliştirme uygulamalarının incelenmesi: bir durum çalışması. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 56(1), 93-157. EUCYS. (2023). Avrupa birliği genç bilim insanları yarışması. [https://research-and-innovation.ec.europa.eu/funding/funding-opportunities/eucys_en#competitions] (Erişim tarihi: 09 Ağustos 2023).
21. Golafshani, N. (2003). Understanding reliability and validity in qualitative research. The Qualitative Report, 8(4), 597-607.
22. Gomez, K. (2007). Negotiating discourses: Sixth-grade students' use of multiple science discourses during a science fair presentation. Linguistics and Education, 18(1), 41– 64.
23. Gonzales, M. M., & Storti, R. (2019). Fostering a Culture of Innovation: A Case Study of Elementary School Principals in Costa Rica. International Journal of Education Policy and Leadership, 15(6), n6.
24. Gras-Vel´azquez A., Price, Jon K., Dżoga M. & Pastuszyńska I. (2014). The European Science Fairs Evaluation Framework., [https://www.fjuventude.pt/files/files/catalog/Intel-Science-Fairs-Evaluation_Framework_2014_FINAL-20200925-105401.pdf] Erişim tarihi: 09 Ağustos 2023. Grote, M. G. (1995). Science teacher educators’ opinions about science projects and science fairs. Journal of Science Teacher Education, 6(1), 48-52.
25. Guba, E. G. (1981). Criteria for assessing the trustworthiness of naturalistic inquiries. ECTJ (Educational technology research and development), 29(2), 75-91.
26. ISEF. (2023). Uluslararası Bilim ve Mühendislik Fuarı., [https://sspcdn.blob.core.windows.net/files/Documents/SEP/ISEF/2023/Attendees/Programs/Book.pdf ]Erişim tarihi: 31 Temmuz 2023.
27. Johnson-Laird, P. N. (2006). Models and heterogeneous reasoning. Journal of Experimental Theoretical Artificial Intelligence, 18(2), 121–148.
28. Joyce, A. & Dzoga, M. (2012). Intel White Paper: Science, technology, engineering and mathematics education - overcoming challenges in Europe., [https://www.researchgate.net/publication/284023476_Intel_White_Paper_Science_technology_engineering_and_mathematics_education_-_overcoming_challenges_in_Europe] Erişim tarihi: 07 Ekim 2023.
29. Kavak, Z. (2015). Fizik ve fen bilimleri öğretmenlerinin bilimsel proje hazırlama sürecinde karşılaştıkları sorunların tespit edilmesi [Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Ankara].
30. Krajcik, J. S., & Blumenfeld, P. C. (2006). Project-Based Learning. In R. Keith Sawyer (Ed.), The Cambridge Handbook of the Learning Sciences. Cambridge University Press.
31. Krefting, L. (1991). Rigor in qualitative research: The assessment of trustworthiness. The American Journal of Occupational Therapy, 45(3), 214-222.
32. McComas, W. F. (2011). Science fair. The Science Teacher, 78(8), 34-38.
33. MEB. (2019). Pisa 2018 Türkiye ön raporu., [https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_12/03105347_pisa_2018_turkiye_on_raporu.pdf] Erişim tarihi: 11 Temmuz 2023
34. Miles, J. A. (2016). Dinamik yetenekler kuramı. İçinde K. Arda (Çev.) & M. Polat, K. Arun (Çeviri Ed.), Yönetim ve organizasyon kuramları, Nobel Yayıncılık.
35. Ndlovu, M. (2013). Science Fair Learners' Evaluation Of Their Experience Of Scientific Investigations In The Classroom And During Their Project Work. In ICERI2013 Proceedings (ss. 3660-3668). IATED.
36. NGSS Lead States. (2013). Next generation science standards: For states, by states. The National Academies Press.
37. Okuyucu, M. A. (2019). 4006-TÜBİTAK Bilim Fuarına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşü. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 202-218.
38. Özel, Ö., & Akyol, A. (2016). Bu benim eserim projeleri hazırlamada karşılaşılan sorunlar, nedenleri ve çözüm önerileri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(1), 141-173.
39. Palomba, R 2017 How to undo young people’s stereotypes about scientists and science. In: Tintori, A and Palomba, R. Turn on the light on science, 51–63. London: Ubiquity Press. DOI: https://doi.org/10.5334/bba.d. License: CC-BY 4.0.
40. Patton, M. Q. (1999). Enhancing the quality and credibility of qualitative analysis. Health Services Research, 34(5), 1189-1208.
41. Pieri, A. (2020). Talent Valorızatıon: The Italıan Experıence. In От учебного проекта к исследованиям и разработкам-ICRES'2020, 17-23.
42. Rillero, P., & Zambo, R. (2011). Inside the science fair: The judge's perspective. Science Teacher, 78(8), 44-46. Rogers, E.M. (1995). The innovation-decision process (4th edition). The Free Press. New York.
43. Soyuçok, H. (2018). TÜBİTAK 4006 bilim fuarları kapsamında hazırlanan fen projeleri hakkında çalışmalara katılan farklı kesimlerin görüşleri (Ağrı ili örneği). [Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi].
44. Sözer, Y. (2015). Sınıf içi öğrenmeleri destekleyen okul dışı aktif öğrenmeler. [Dicle Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi].
45. Sözer, Y. (2017). TÜBİTAK Ortaöğretim öğrencileri araştırma projesi yarışmasına katılan öğrencilerin edindikleri kazanımların değerlendirilmesi. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(11), 1302-7905.
46. Strode, P. (2020). Science: It’s Not Always Hypothetical. The American Biology Teacher, 82(8), 513-513.
47. Tonbul, Y. (2020). Eğitim kurumlarında yönetimsel sorunların analizi için kuram rehberi. Anı Yayıncılık.
48. Tonbul, Y. ve Ata Çiğdem, F. (2022). TÜBİTAK 2204 A/B Öğrenci projeleri yarışmalarının ön değerlendirme ve bölge sergilerinde karşılaşılan sorunların hakem görüşlerine göre incelenmesi. VI.’th International Educational & Innovative Sciences Congress, Memet Akif Ersoy Üniversitesi, Burdur, 1472-1482.
49. Topçu, İ., & Kumru, T. (2022). TÜBİTAK 4006 bilim fuarlarına katılan öğrencilerin ortaöğretimde düzenlenen bu fuarlara ilişkin görüşleri. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1(2), 208-222.
50. Tortop, H. S. (2013). Bu benim eserim bilim şenliğinin yönetici, öğretmen, öğrenci görüşleri ve fen projelerinin kalitesi odağından görünümü. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (12), 255-308.
51. Turan, Ş. (2011). Küreselleşme sürecinde örgütsel değişimi etkileyen bir unsur olarak örgütsel sinizm ve Karaman İli kamu kurumlarında bir uygulama [Yüksek Lisans Tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü].
52. TÜBİTAK (2022a). 2204-B Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Rehberi. [https://tubitak.gov.tr/sites/default/files/2750/ortaokul_proje_rehberi_2023_14.10.2022.pdf] Erişim tarihi: 14 Ekim 2022.
53. TÜBİTAK (2022b). 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Rehberi. Erişim tarihi: [https://www.tubitak.gov.tr/sites/default/files/2750/lise_proje_rehberi_2023_14.10.2022.pdf] 14 Ekim 2022.
54. TÜBİTAK (2022c). 2204 A/B Araştırma Projeleri Yarışması 2022 Yılı Çağrı Duyurusu., [https://www.tubitak.gov.tr/tr/yarismalar/icerik-lise-ogrencileri-arastirma-projeleri-yarismasi] Erişim tarihi: 14 Ekim 2022.
55. Usluel, Y. K. ve Mazman, S. G. (2010). Eğitimde yeniliklerin yayılımı, kabulü ve benimsenmesi sürecinde yer alan öğeler: Bir içerik analizi. Çukurova Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(39), 60-74.
56. Ünver, A. O., Arabacıoğlu, S. ve Okulu, H. Z. (2015). Öğretmenlerin bu benim eserim proje yarışması rehberlik sürecine ilişkin görüşleri. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 12-35.
57. Vinković, D., & Potočnik, D. (2010). Educational asymmetries in the making: Science Fair Competitions as Proxies of the Economic Development. Sociologija i prostor: časopis za istraživanje prostornoga i sociokulturnog razvoja, 48 (186), 51-75.
58. Weber, M. L. (2015). The role of globalization, science, technology, engineering, and mathematics project-based learning, and the national science and technology fair mandate in creating 21st-century-ready students in schools in Costa Rica [Doctoral dissertation, University of Southern California].
59. Yaşar, M., (2015). Coğrafya öğretmenlerinin proje hazırlama ve yönetme sürecine ilişkin görüşleri, [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü].
60. Yavuz, M. (2016). Yeni Nesil Okul. Eğitim Yayınevi.
61. Yıldırım, A. & Şimşek H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (9. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
62. Yıldız, M., Makinist, İ., & Akıllı, C. (2017). Eğitimcilerin proje hazırlama ve yürütme süreçlerinde karşılaştıkları sorunların araştırılması-Elazığ ili örneği. Milli Eğitim Dergisi, 46 (216), 103-115.
63. Yılmaz R. & Karahan E. (2023). eTwinning okullarında yapılan çalışmaların okul kültürüne katkısı. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 276-293.
64. Yin, R.K. (2014). Case study methods: design and methods (5. Baskı). Thousand Oaks: Sage Pbc.