YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİLER İLE İLGİLİ YAŞANILAN SORUNLARIN OKUL YÖNETİCİLERİNİN GÖRÜŞLERİNE GÖRE İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, Çorum ilinin Alaca ilçesindeki ilkokullarda görev yapan okul yöneticilerinin bakış açısından yabancı uyruklu öğrencilerle yaşanan sorunları ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerini araştırmaktır. Çalışmanın katılımcı grubunu 10 ilkokul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi ve durum çalışması modeli kullanılmıştır. Veriler görüşme tekniğiyle toplanmış ve betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Yabancı uyruklu öğrencilerle ilgili analizler neticesinde dil kaynaklı iletişim sorununun en büyük problem olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, okul kurallarına uymama, sosyalleşme zorlukları, devamsızlık, veli ilgisizliği, öğrencilerin öğrenmeye kapalı olması, okula ve sınıfa uyum güçlükleri ile öğrenciler arasında etnik gruplaşmalar da yaşanan diğer önemli sorunlar arasında belirtilmiştir. Bu sorunların sonucunda eğitim-öğretim sürecinde aksamalar, iş yükünde artış ve zaman kaybı yaşandığı ifade edilmiştir. Okul ortamında bu sorunların önlenmesi için uyum sınıfları oluşturulduğu, öğretmen desteğinin sağlandığı ve oryantasyon çalışmaları düzenlendiği belirtilmiştir. Sorunların çözümüne yönelik olarak ise uyum sınıflarının sayısının artırılması, Türkçe dil kurslarının zorunlu hale getirilmesi, öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitim faaliyetlerinin düzenlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca, öğrenciler arası sorunların çözümünde öğretmen yaklaşımının önemi, grup çalışmaları ve rehberlik çalışmalarına ağırlık verilmesi gerektiği önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İlkokul
• Okul Yöneticisi
• Yabancı Uyruklu Öğrenci
• Sorunlar
• Çözümler

INVESTIGATING THE PROBLEMS WITH FOREIGN STUDENTS ACCORDING TO THE OPINIONS OF SCHOOL ADMINISTRATORS

Öz

The aim of this study is to investigate the problems experienced with foreign students and solutions to these problems from the perspective of school administrators working in primary schools in Alaca district of Çorum province. The study group consists of 10 primary school administrators. Qualitative research method and case study model were used in the research. Data were collected using the interview technique and analyzed using the descriptive analysis method. As a result of the analysis of the study data, it was determined that language-related communication problems were the biggest problem. In addition, non-compliance with school rules, socialization difficulties, absenteeism, parental indifference, students' reluctance to learn, difficulties in adapting to school and class, and ethnic groupings among students were stated as other important problems. It was stated that as a result of these problems, there were disruptions in the education process, an increase in workload and loss of time. It was stated that in order to prevent these problems in the school environment, adaptation classes were created, teacher support was provided and orientation studies were organized. In order to solve the problems, it was emphasized that the number of adaptation classes should be increased, Turkish language courses should be made compulsory, and in-service training activities should be organized for teachers. In addition, it has been suggested that the importance of the teacher's approach in solving problems between students and that group work and guidance should be emphasized.

Anahtar Kelimeler

• Primary school
• School administrator
• Foreign student
• Problems
• Solutions

Kaynakça

1. Abacı Yıldız, C. (2024). Eğitim ve göç politikalarının ortak yüzü: Çok kültürlülük ekseninde göçmen çocukların okul ve toplumla uyumu [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, İstanbul.
2. Ak, N. (2020). Yabancı uyruklu öğrencilerin okula uyumda karşılaştığı sorunlar [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Antalya.
3. Akgün, A. (2023). Türkiye’deki göçmen çocukların eğitim sorunları konusunda tarihsel bir çerçeve. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 27(2), 395-406.
4. Akıncı, B., Nergiz, A. & Gedik, E. (2015). Uyum süreci üzerine bir değerlendirme: Göç ve toplumsal kabul. Göç Araştırmaları Dergisi, 2 (1), 58-83.
5. Akyokuş, M. (2019). Türkiye’de okul çağındaki Suriyeli çocukların eğitim ve uyum sorunları: Okul sosyal hizmeti model önerisi [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
6. Alan, S. (2024). Okul yöneticileri ve öğretmenlerin yabancı uyruklu öğrencilerin eğitiminde karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Mardin Artuklu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Mardin.
7. Alan, Y. (2021). İlgili çalışmalardan hareketle Suriyelilere Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (52), 119-146.
8. Arslan Ü., & Ergul, M. (2022). Mülteci öğrencilerin eğitimlerinde yaşadıkları sorunlar: öğretmenlerin perspektifinden bir delphi çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (54), 1-31.

9. Aydeniz, S., & Sarıkaya, B. (2021). Göçmen çocukların eğitiminde yaşanan sorunlar ve çözüm önerilerine ilişkin öğretmen görüşleri. Milli Eğitim Dergisi, 50(1), 385-404.
10. Aykut, S. (2019). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitim sorunları: Farklılıklara saygı eğitimi odağında okul sosyal hizmeti önerisi [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
11. Biasutti, M., & Concina, E. (2021). Including migrant students in the primary school: perspectives of Italian principals. International Journal of Educational Management, 35(5), 984-999.
12. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu [UNICEF]. (2007). Çocuk hakları ve gazetecilik uygulamaları hak temelli perspektif. UNICEF Dublin Teknoloji Enstitüsü.
13. Bulut, S., Soysal, Ö. K., & Gülçiçek, D. (2018). Suriyeli öğrencilerin Türkçe öğretmeni olmak: Suriyeli öğrencilerin eğitiminde karşılaşılan sorunlar. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi. 7(2), 1210-1238.
14. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Yayıncılık.
15. Chavkin, N. F. (1996). Involving migrant families in their children's education: Challenges and opportunities for schools. In S. L. Christenson, & J. C. Conoley (Eds.), Home-school collaboration: Enhancing children's academic and social competence (pp. 105-129). Silver Spring, MD: National Association of School Psychologists.
16. Çakır, S. (2011). Geleneksel Türk kültüründe göç ve toplumsal değişme. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1) 129-142.
17. Delen A., & Ercoşkun M. H. (2019). Yabancı uyruklu öğrencilerin bulunduğu ilkokullarda istenmeyen öğrenci davranışlarının nitel açıdan incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 48(223), 299-322.
18. Demir, M. (2020). Milli eğitime bağlı devlet okullarında yabancı uyruklu öğrencilerin sorunlarına ilişkin öğretmen görüşleri [Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi]. Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
19. Dinler, C., & Hacıfazlıoğlu, Ö. (2020). Mülteci çocukların ilköğretime uyum süreçleri: Tekirdağ ilinin bir okulundaki öğretmenlerin ve yöneticilerin deneyimleri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(6), 1717-1728.
20. Dönmez Kara, C.Ö. (2015). Göç bağlamında uluslararası işbirliği ve Türkiye’nin politikaları [Yayımlanmamış doktora tezi]. Çanakkale On sekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale.
21. Durmuş, M. (2013). Türkçenin yabancılara öğretimi: sorunlar, çözüm önerileri ve yabancılara Türkçe öğretiminin geleceğiyle ilgili görüşler. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (11), 207-228.
22. Gencer, T.E. (2017). Göç ve eğitim ilişkisi üzerine bir değerlendirme: Suriyeli çocukların eğitim gereksinimi ve okullaşma süreçlerinde karşılaştıkları güçlükler. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10 (54), 838-851. GİGM (2013). Türkiye ve göç yönetimi. Ankara: Pozitif Matbaa.
23. Güngör, F., & Şenel, E. A. (2018). Yabancı uyruklu ilkokul öğrencilerinin eğitim-öğretiminde yaşanan sorunlara ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 8(2), 124-173. İçöz, H. (2019). İlkokullarda yabancı uyruklu öğrenciler ile ilgili karşılaşılan sorunlar [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Antalya.
24. İmamoğlu, H. V., & Çalışkan, E. (2017). Yabancı uyruklu öğrencilerin devlet okullarında ilkokul eğitimine dair öğretmen görüşleri: Sinop ili örneği. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 529-546. Kaştan, Y. (2015). Türkiye’de göç yaşamış çocukların eğitim sürecinde karşılaşılan problemler. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi. 2 (4), 2015-229.
25. Kesten, A., Kıröğlu, K. & Elma, C. (2010). Language and education problems of ınternational students in Turkey. Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24, 65-85.
26. Malkoç, E. (2024). Örgün eğitimde yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe öğrenme süreçleri: Bir durum çalışması [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Mersin Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
27. MEB. (2013). Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği. Resmî Gazete, (28758). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/09/20130907-4.htm
28. Muğlu, T. (2022). Erzurum ilinde ikamet eden zorunlu eğitime tabi yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim sorunları [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
29. Otman, M. & Aydoğan, İ. (2024). Göçmenlerin örgülerinin eğitime dahil edilme sürecinin ayrıntıları problemler. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi, 6(10), 205-234.
30. Öner, G., & Dur, H. (2023). Yabancı uyruklu öğrencilerin okula uyum süreçlerine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 285-307.
31. Özer, Y. Y., Komsuoglu, A. & Ateşok Z. Ö. (2016). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitimi: Sorunlar ve çözüm önerileri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(37), 711-747.
32. Portes, A., & Hao, L. (2002). The price of uniformity: Language, family and personality adjustment in the immigrant second generation. Ethnic and racial studies, 25(6), 889-912.
33. Sağlam, S. (2016). Türkiye 'de iç göç olgusu ve kentleşme. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, 1(5), 33-44.
34. Sarıahmetoğlu, H. (2019). Yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim sistemine uyumunda karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Kastamonu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kastamonu.
35. Sarıtaş, E., Şahin, Ü., & Çatalbaş, G. (2016). İlkokullarda yabancı uyruklu öğrencilerle karşılaşılan sorunlar. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (Ek1), 208-229.
36. Sayın, Y., Usanmaz A. & Aslangiri, F. (2016). Uluslararası göç olgusu ve yol açtığı etkiler: Suriye göçü örneği. Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 18 (31), 1-13.
37. Schotte, K., Stanat, P., & Edele, A. (2018). Is integration always most adaptive? The role of cultural identity in academic achievement and in psychological adaptation of immigrant students in Germany. Journal of youth and adolescence, 47, 16-37.
38. Sevinç, E. (2021). Okul yöneticileri ve öğretmenlerin mülteci veliler ile karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
39. Şimşir, Z., & Dilmaç, B. (2018). Yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim gördüğü okullarda öğretmenlerin karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri. İlköğretim Online, 17(2), 1116-1134.
40. Şişman, M. (2017). Eğitim bilimine giriş. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
41. Takır, A., & Özerem, A . (2019). Göçle gelen yabancı uyruklu öğrencilerin okul ortamında karşılaştıkları sorunlar. Folklor/Edebiyat, 25(97), 659-978.
42. Toktay, G. (2023). Okul yöneticilerinin göçmen öğrencilere ilişkin görüşlerinin kapsayıcı eğitim bağlamında değerlendirilmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Bursa Uludağ Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa. Toros, A. (2008). Sorunlu bölgelerde göç, Global Strateji Enstitüsü, Ankara.
43. Ünsal, Y. & Baskan, G. (2021). The problems of teachers who have immigrant students in their classes and solutions. Journal of Computer and Education Research, 9(17), 199-224.
44. Üstün, A., & Gökçe, E. (2024). Mülteci öğrencilerin okullardaki sosyal uyumları ile ilgili problemleri konusundaki yönetici ve öğretmen görüşleri. Academıc Social Resources Journal, 7(40), 836-841.
45. Yalçın, F. (2017). İstanbul’da yaşayan suriyeli çocukların eğitime katılımları bağlamında uyum ve kültürleşme süreçleri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
46. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.