MAAS – HİZMET OLARAK HAREKETLİLİK DÜNYA KENTLERİ VE İSTANBUL ÖRNEKLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI İNCELEMESİ
Öz
Bir hizmet olarak hareketlilik kavramı / MaaS (Mobilty as a Service), sürdürülebilir ulaşım planları (SUMP-sustainable
urban mobility plans) kapsamında alınan stratejik kararların uygulanmasında akıllı ulaşım sistemlerinden yararlanarak
tek bir hareketlilik servisi oluşturarak ulaşım faaliyetlerinin düzenlenmesini konu alır. MaaS kent içi toplu taşımanın
artması ve özel araç kullanımının azaltılmasına yönelik çeşitli entegrasyon seviyelerine odaklanmaktadır. İlk olarak
MaaS Global’in Helsinki Merkezli bir operatör kurulması ile birlikte ‘whim’ dijital uygulaması kent kullanıcılarına
sunulmuştur. MaaS operatörü toplu ulaşım, araç, bisiklet paylaşımı, araç kiralama ve benzeri ulaşım opsiyonlarını ya
da bunların bir kombinasyonunu, kentlilere kolayca ulaşabilecekleri dijital platformu sunmaktadır. Günümüzde dünya
genelinde birçok şehirde farklı uygulamalar MaaS alanında hizmet sunmaktadır. Türkiye’de ise; İstanbul, Ankara ve
İzmir gibi büyük şehirlerde parçacıl şekilde uygulama alanları oluşturulmaya başlanmıştır. Bu çalışmada kentsel
hareketlilikte verimliliği ve hizmet kullanımını arttırmak için güçlü toplu taşıma sistemlerinin MaaS sistemiyle
entegrasyonu; öncü dünya kentleri uygulamaları ve İstanbul’dan uygulamalar incelenerek değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Sürdürülebilir kent içi ulaşım planlaması (SUMP), akıllı ulaşım sistemleri, entegre ulaşım sistemleri, hizmet olarak hareketlilik, MaaS
Kaynakça
- Cambridge Dictionary, https://dictionary.cambridge.org/tr/translate/ (Erişim Tarihi: 12.06.2021)
- Coşkun, D. (2020). ‘Mobility As A Service (MaaS) nedir?’, Cıo Update Dergisi. https://www.cioupdate.com.tr/nedir/mobility-as-a-service-maas-nedir/ (Erişim Tarihi: 15.04.2021)
- Department of Transport, Directorate for Mobility Planning. (2017). 2.0 Sustainable Mobility Strategy. https://transports.public.lu/dam-assets/publications/contexte/strategie/modu2-enbrochure. pdf (Erişim Tarihi: 05.02.2021)
- Goodall, W., Fishman, T., Bornstein, J., Bonthron, B. (2017). The Rise Of Mobility As A Service: Reshaping How Urbanities Get Around. Deloitte University Press. https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/nl/Documents/consumer-business/deloittenl- cb-ths-rise-of-mobility-as-a-service.pdf (Erişim Tarihi: 02.05.2021)
- Government Of The Grand Duchy Of Luxembourg, Department Of Transport. Mobilty As A Service. https://transports.public.lu/fr/mobilite/maas.html (Erişim Tarihi: 20.06.2021)
- Gülhan, G vd. (2013). TMMOB İMO 10. Ulaştırma Kongresi, Ulaşım Talebinin Belirlenmesinde Erişebilirlik ve Arazi Kullanım Modellerinden Yararlanılması. https://hatay.imo.org.tr/resimler/ekutuphane/pdf/16367_56_23.pdf (Erişim Tarihi: 21.02.2021)
- Gür, A. (2019). Integration of public transport services: the case of Istanbul (Master's thesis). https://open.metu.edu.tr/bitstream/handle/11511/45060/index.pdf (Erişim Tarihi: 18.07.2021) Innovative mobility services in Finland. IPAC ınternational Pragramme For Action On Climate, OECD Publishing. https://www.oecd.org/climate-action/ipac/practices/innovative-mobility-servicesin- finland-bc4ce864/ (Erişim Tarihi: 03.06.2021)
- Kamargianni, M.,Matyas, M., Li, W., Schäfer, A. (Mayıs, 2015). Feasibility Study for “Mobility as a Service” concept in London. UCL Energy Institute. https://www.ucl.ac.uk/bartlett/energy/sites/bartlett/files/fs-maas-compress-final.pdf (Erişim Tarihi: 20.06.2021)
- Korkmazyürek, B., & Polat, E. Kentsel Ulaşımda Esnek, Akıllı ve Yeni Bir Planlama Yaklaşımı: Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik Planları. Kent Akademisi, 12(2), 225-240. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kent/issue/46948/537224 (Erişim Tarihi: 12.06.2021)
- Kömürcü ve diğerleri, Türkiye Belediyeler Birliği - Sürdürülebilir Kent İçi Hareketlilik Planları, 2019. https://www.tbb.gov.tr/basin-ve-yayin/haberler/20191121-surdurulebilir-kent-ici-hareketlilikplanlari (Erişim Tarihi: 12.06.2021)