TÜRKİYE İDMAN CEMİYETLERİ İTTİFAKI RAPORLARINDA KOCAELİ MINTIKASI (1924-1933)

Öz

Ülkemizde spor kulüplerinin teşkilatlanma süreci Cumhuriyet öncesi döneme kadar uzansa da tüm kulüplerin belirli bir esas dâhilinde tek çatı altında toplanması, 22 Mayıs 1922’de kurulan Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı (TİCİ) ile mümkün olmuştur. TİCİ’nin kuruluşuyla birlikte, kabul edilen program çerçevesinde memleket gene-lindeki sportif faaliyetler “İdman Mıntıkalarına” ayrılmıştır. 1935 yılına gelindiğinde ülke hudutları dâhilindeki faaliyet sahası 28 mıntıkaya yükselirken, Kocaeli Mıntıkası bu yapı içerisindeki yerini 6 Ağustos 1924 tarihinde almıştır. Çalışma; TİCİ’nin 1924-1936 yılları arasında gerçekleştirilen genel kongrelerine sunulan resmî raporlar, dönemin basını ve Cumhuriyet Arşivi belgeleri ışığında, Kocaeli’deki sportif faaliyetleri tespit etmeyi amaçlamak-tadır. Bu kapsamda, Cumhuriyet’in ilanını izleyen ilk on yıllık süreçte Kocaeli’de sporun hangi branşlarda icra edildiği, Kocaeli mıntıka heyetini kimler tarafından temsil edildiği, altyapı imkânları ve gelişme düzeyi değerlendi-rilerek; bölge sporunun tarihsel süreç içerisindeki ilerleyişi ortaya konulmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Türk İdman Cemiyetleri İttifakı
• Kocaeli Mıntıkası
• İzmit
• Adapazarı

REPORTS FROM THE UNION OF TURKISH SPORTS ASSOCIATIONS ON THE KOCAELI REGION (1924-1933)

Öz

Although the process of organizing sports clubs in our country dates back to the pre-republican period, it was thanks to the creation of the Turkish Sports Associations Union (TİCİ) on May 22, 1922, that all clubs were able to be grouped under a single banner, according to certain principles. With the creation of the TİCİ, sporting acti-vities throughout the country were divided into "sports zones" within the framework of the adopted program. In 1935, the number of activity zones within the country's borders increased to 28, with the Kocaeli zone having been incorporated into this structure on August 6, 1924. This study aims to determine the sporting activities practiced in Kocaeli in light of the official reports presented at the TİCİ general congresses between 1924 and 1936, the press of the time, and documents from the Republic's archives. Within this framework, the sporting disciplines practiced in Kocaeli during the first decade following the proclamation of the Republic, the people who represented the Kocaeli Regional Commission, the available infrastructure and the level of development will be assessed in order to highlight the evolution of sport in the region throughout history.

Anahtar Kelimeler

• Union of Turkish Sports Associations
• Kocaeli Region
• İzmit
• Adapazarı

Kaynakça

1. ATALI, L. (2007). Kocaeli’nin Spor Tarihi. Kocaeli, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ya-yınları.
2. BAYAZİT A., vd. (2017). Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti Dönemi Yenileşme Hareketlerinin Türk Spor Kültürüne Etkileri “Tanzimattan Cumhuriyete Spor”. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. III/Özel Sayı: 211-228.
3. BOLAT, M. (2025). “Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı’nın Sekizinci ve Son Genel Kongresi ve Teşkilatın Türk Spor Kurumuna Dönüştürülmesi” Cumhuriyet’in Kuruluşundan Türkiye Yüzyılına, Türk Sporu Kongresi (25-27 Nisan 2024). Türk Tarih Kurumu Yayınları: 787-813.
4. DOSTER, B. (2009). “Cumhuriyetin İlk Yıllarında Beden Eğitimi ve Spor”. Beden Kitabı, (ed. Emine Gürsoy Naskali; Aylin Koç). İstanbul: Kitavevi Yayınları
5. FİŞEK, K. (1980). Spor Yönetimi. Ankara: A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları.
6. KETEN, M. (1974). Türkiye’de Spor. Ankara: Ayyıldız Matbaası.
7. Kocaeli il Yıllığı (1967). İstanbul: Doğan Kardeş Matbaası.
8. KOLAY, Arif, Osmanlı İmparatorluğu’nun Son Döneminde İstanbul’da kurulan Sporla İl-gili Kulüp, Cemiyet ve Dernekler, MCBÜ Sosyal Bilimler Dergisi, C. 15, Sayı:3, Eylül 2017, ss. 147-168.

9. KURT T. Vd. (2016). Spor Tarihi. İstanbul: Devlet Kitapları.
10. YÜCE, R. (1945). Kocaeli Tarihi ve Rehberi. İzmit: Türk Yolu Matbaası.
11. YAŞIN, İ. - ŞAMA, E. (2023). “Cumhuriyetten günümüze Türk spor yönetimi”. Spor Pa-radigmaları I (ed. İ. Kirişci, M. Çetin (Ed.). Gaziantep: Özgür Yayınları: 29-30.