The Confined Soul: Faith, Society and Moral Conflict in Doctor Zhivago

Yıl 2025, Sayı: 20, 24 - 43, 31.12.2025

Hüsnü Gerelegiz

https://doi.org/10.38060/kare.1677712

Öz

This study explores Doctor Zhivago through the themes of faith, society, and moral conflict. Pasternak examines the relationship between personal belief and societal transformation, emphasizing the revolutionary era’s impact on characters’ spiritual and ethical struggles. The concept of the ‘trapped soul’ highlights their internal conflicts as they navigate political and social upheaval. Christian motifs and themes of spiritual rebirth further illustrate Pasternak’s nuanced portrayal of the individual’s place within a rapidly changing society. The study analyzes how Doctor Zhivago addresses these themes by focusing on the tension between faith and ideology, the characters’ moral dilemmas, and Pasternak’s use of the ‘trapped soul’ as a narrative device. More than a historical novel, Doctor Zhivago serves as a universal literary exploration of humanity, faith, and resilience. Pasternak’s social critique and spiritual reflection provide a profound perspective on the individual’s struggle for freedom and moral integrity in times of upheaval.

Anahtar Kelimeler

Doctor Zhivago , Moral Conflict , October Revolution , Trapped Soul , Soviet Union

Sıkışan Ruh: Doktor Jivago’da İnanç, Toplum ve Ahlaki Çatışma

Öz

Doktor Jivago (Доктор Живаго, 1957) romanı, bu çalışmada inanç, toplum ve ahlaki çatışma temaları üzerinden ele alınmaktadır. Pasternak, inanç ile toplumsal değişim arasındaki etkileşimi incelerken, devrim sürecinin karakterlerin manevi ve ahlaki dönüşümleri üzerindeki etkisini vurgular. Romanın tarihi bağlamı, karakterlerin ruhsal çözülme ve yeniden doğuş süreçleriyle ilişkilendirilir. ‘Sıkışan ruh’ kavramı, bireylerin devrim ve toplumsal dönüşüm karşısında yaşadığı içsel çatışmaları anlatmada merkezi bir rol oynar. Eserin dilindeki Hristiyan temalar ve manevi diriliş figürleri, Pasternak’ın birey ve toplum ilişkisini nasıl derinlemesine ele aldığını ortaya koyar. Bu araştırma, Doktor Jivago’da inanç, toplum ve ahlaki çatışma temalarının nasıl işlendiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle bireysel inanç ile toplumsal değişim arasındaki etkileşim, karakterlerin manevi dönüşümü ve Pasternak’ın ‘sıkışan ruh’ kavramını nasıl ele aldığı analiz edilmektedir. Roman, yalnızca tarihsel bir metin değil, aynı zamanda insanlık ve inanç üzerine evrensel bir edebi rehber olarak öne çıkmaktadır. Pasternak’ın toplumsal eleştirisi ve manevi arayışı, romanın derinliğini artırarak özgürlük ve vicdan mücadelesine evrensel bir bakış sunar.

Anahtar Kelimeler

Doktor Jivago , Ahlaki Çatışma , Ekim Devrimi , Sıkışan Ruh , Sovyetler Birliği

Kaynakça

• Alexandrova, Ariadna Viktorovna. ‘‘Family Relationships in the Novel by B. L. Pasternak Doctor Zhivago.’’ Society: Philosophy, History, Culture 12 (2024): 211–220.
• Aydın, Onur. “Atatürk’ün Halkçılık İlkesi Bağlamında Gorkiy’in Ana Adlı Romanının Yeniden Yorumlanması,” Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 12, no. 3 (2022): 2467–2486.
• Bakhnov, Leonid Vladlenovich ve Lev Alekseyevich Voronin. S raznykh tochek zreniya Doktor Zhivago Borisa Pasternaka, giriş yazısı: A. Voznesensky. Moscow: Sovetskiy Pisatel, 1990, 288.
• Barnes, Christopher. Boris Pasternak: A Literary Biography: Volume 2, 1928–1960. Cambridge: Cambridge University Press, 1998.
• Golenko, Zhanna Anatolyevna. “Just One More from Stranger: The Problems of the ‘Superfluous Personal’ in Pasternak’s Novel Doctor Zhivago,” RUDN Journal of Studies in Literature and Journalism 4 (2012): 28–35.
• Melnichuk, E. P. “Second Birth: Novel Pasternak Doctor Zhivago: Thirty Years after the Thaw.” RUDN Journal of Literary Criticism, no. 3 (2016): 48–59.
• Odnosum, Natalia V. “The Genre of Spiritual Autobiography Features in the Novel by B. L. Pasternak ‘Doctor Zhivago,’” The Journal of V. N. Karazin Kharkiv National University. Series ‘Philology’, no. 82 (2019): 70–77.
• Pasternak, Boris Leonidovich. Doktor Zhivago 1945–1955, 100 luchshikh knig vsekh vremyon. Milano: Giangiacomo Feltrinelli Editore, 1988.
• Skoropadskaya, Anna Aleksandrovna. “The Gospel of John in Boris Pasternak’s Novel Doctor Zhivago,” Problems of Historical Poetics 9 (2011): 342–354.
• Skoropadskaya, Anna Aleksandrovna. “Ancient and Christian Traditions in the Depiction of the Garden in Boris Pasternak’s Novel Doctor Zhivago,” Problems of Historical Poetics 13 (2015): 613–628.
• Skorospelova, Ekaterina Borisovna, ve Shakar Kyubra Chaglyan. “Semantika i funktsii motiva meteli v romane B. Pasternaka Doktor Zhivago.” Filologicheskie nauki. Voprosy teorii i praktiki, no. 4-2 (58) (2016): 41–44.
• Yılmaz, Salih. “Sovyetler Birliği’nde İdeolojik Bir Araç Olarak Tarihî Roman.” III. Milletlerarası Tarihî Roman ve Romanda Tarih Bilgi Şöleni Bildirileri içinde. Konya: Türkiye Yazarlar Birliği Yayınları, 2015.
• Zou, Wenyao, ve Ilya Borisovichi Nichiporov. “Religious Perception of Time in B. Pasternak’s Novel Doctor Zhivago.” Nauchnyi Dialog 3 (2019): 202–213.