A Comparative Study of Michel Tournier’s Friday, or the Other Island, and Madeline Miller’s Circe in the Context of the Monomyth Theory

Öz

Joseph Campbell believed that humanity shares a collective unconscious, leading every hero’s journey to follow a common pattern. In 1949, he introduced the “monomyth,” also known as the hero’s journey, to outline these universal stages. These stages reflect human psychology and the various phases of life, categorizing transformative experiences from childhood to old age. Maureen Murdock expanded on Campbell’s work by analyzing the male-centered hero model from a different perspective. In her book “The Heroine’s Journey” (1990), she defines the stages of women’s mythic quests. Although Campbell claimed his framework was gender-neutral, Murdock addresses specific questions and themes to better explain women’s unique experiences, creating a distinct model for the female life journey. This study compares Michel Tournier’s “Friday, or, The Other Island” (Vendredi ou les Limbes du Pacifique) which reinterprets Daniel Defoe’s “Robinson Crusoe” (1719) through philosophical and mythic lenses with Madeline Miller’s “Circe”, a female-centered retelling of the Circe myth. By examining how the monomyth framework is transformed in both works, masculine and feminine journeys are analyzed structurally and thematically. This analysis utilizes Carl Gustav Jung’s concept of the "archetype," grounded in the collective unconscious, to highlight the fundamental differences between the journeys of both genders.

Anahtar Kelimeler

• Myth
• Monomyth theory
• Archetype
• Masculine journey
• Feminine journey

Monomit Kuramı Bağlamında Michel Tournier’nin Cuma ya da Pasifik Arafı ve Madeline Miller’ın Kirke’sine Karşılaştırmalı Bir Bakış

Öz

Her bireyin ortak bir bilinç dışından beslendiğini ve bu nedenle her kahramanın yolculuğunun ortak bir şema çerçevesinde gerçekleştiğini düşünen Joseph Campbell, 1949’da “monomit” (kahramanın yolculuğu) adını verdiği kuramı geliştirmiştir. Bu yolculuğun aşamaları, insan psikolojisinin ve yaşam aşamalarının ortak bir simgesi haline gelmiştir. Çocukluk, ilk gençlik, ergenlik, erginlik ve yaşlılık gibi aşamalarda insanın yaşadığı dönüşümsel deneyimler belli başlı başlıklar altında şematize edilmiştir. Campbell’ın yanı sıra Maureen Murdock da onun çalışmasını merkeze koyarak erkek merkezli kahraman modeline farklı açıdan yaklaşarak kadının mitsel arayış deneyiminin aşamalarını tanımlamak için “Kadın Kahramanın Yolculuğu” (1990) adlı kitabını yazar. Campbell’ın her ne kadar cinsiyet ayrımı gözetmeksizin bu çalışmayı yaptığı söylense de, Murdock gerçek anlamda kadını anlamaya ve çözümlemeye yönelik doğru soruları ve temaları belirlemiştir. Böylece kadın kahramanların yaşamsal yolculukları için de yeni bir model geliştirilmiştir. Bu çalışmada, Michel Tournier’nin, Daniel Defoe’ un Robinson Crusoe ( 1719) romanını felsefi ve mitik açıdan ele alarak yeniden yazdığı “Cuma ya da Pasifik Arafı” (Vendredi ou les Limbes du Pacifique) ile Madeline Miller’ın Kirke mitinin, kadını merkeze alan “Ben, Kirke” romanları karşılaştırılmaktadır. Her iki eserde monomit şemasının nasıl dönüştürüldüğü ortaya konularak eril yolculuk ile dişil yolculuk yapısal ve tematik bağlamda, insanların kolektif bir bilinç dışından geldiğini savunan Carl Gustave Jung’un “arketip” kavramı aracılığıyla irdelenemekte ve her iki cinsin yolculukları arasındaki farklar ortaya konmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Mit
• Monomit kuramı
• Arketip
• Eril yolculuk
• Dişil yolculuk

Kaynakça

1. Aktulum, Kubilay. İmgelem Çözümlemesine Giriş. İstanbul: Çizgi Kitabevi, 2021.
2. Aydos, Yorum Sibel. Monomit Kuramı Bağlamında Prenses Moana ve Prenses Merida’nın Fantastik Yolculuklarına Karşılaştırmalı Bir Bakış. Yüksek Lisans tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2022.
3. Bonnefoy, Yves, ed., ve Levent Yılmaz, haz. Antik Dünya ve Geleneksel Toplumlarda Dinler ve Mitolojiler Sözlüğü. Ankara: Dost Kitabevi, 2000.
4. Campbell, Joseph. Kahramanın Sonsuz Yolculuğu. İstanbul: İthaki Yayınları, 2020.
5. Deger, Zeynep İ. “Köroğlu’nun Arketipsel Yolculuğunda Mağara Sembolü.” Littera Turca: Journal of Turkish Language and Literature 10, no. 1 (2024): 71–84.
6. Eliade, Mircea. Ebedi Dönüş Mitosu. Çev. Altuğ Ümit. Ankara: İmge Kitabevi, 1994.
7. Eliade, Mircea. Mitlerin Özellikleri. Çev. Sema Rifat. İstanbul: Alfa Mitoloji, 2024.
8. Fordham, Frieda. Jung Psikolojisi. Çev. Aslan Yalçıner. İstanbul: Say Yayınları, 2019.

9. Frazer, J. G. Altın Dal: Dinin ve Folklorun Kökleri. Çev. Mehmet H. Doğan. İstanbul: Payel Yayınevi, 2004.
10. Jung, Carl Gustav. Analitik Psikoloji. Çev. Ender Gürol. İstanbul: Payel Yayınevi, 2006.
11. Jung, Carl Gustav. İnsan ve Sembolleri. Çev. A. Nahit Babaoğlu. İstanbul: Okuyan Us Yayınları, 2009.
12. Jung, Carl Gustav. İnsan Ruhuna Yöneliş. Çev. Engin Büyükinal. İstanbul: Say Yayınları, 2013.
13. Jung, Carl Gustav. Dört Arketip. Çev. Y. Zehra Aksu. İstanbul: Metis Yayınları, 2024.
14. Koşmak, F., Z. Angın, V. Lidar ve A. Yetim. Gölgenin Edebiyattaki İzdüşümleri. İstanbul: Kriter Yayınevi, 2020.
15. Lacey, A. R. Dictionary of Philosophy. London: Taylor & Francis, 2005.
16. Lévi-Strauss, Claude. Irk, Tarih ve Kültür. İstanbul: Metis Yayınları, 1995.
17. Lévi-Strauss, Claude. Mit ve Anlam. Çev. G. Yavuz Demir. İstanbul: Minotor Kitap, 2023.
18. Miller, Madeline. Ben, Kirke. Çev. S. Çıngay Mellor. İstanbul: İthaki Yayınları, 2019.
19. Moran, Berna. Edebiyat Kuramları ve Eleştiri. İstanbul: İletişim Yayınları, 2018.
20. Murdock, Maureen. Kadın Kahramanın Yolculuğu Çalışma Kitabı. Çev. S. Güneş. İstanbul: Destek Yayınları, 2025.
21. Önal, Sema. “Kültür Dünyasının İlk Üretimleri: Mitolojiler.” FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), no. 23 (Bahar 2017): 233–240.
22. Paglia, Camille. Cinsel Kimlikler. Çev. Anahid Hazayan ve Fikriye Demirci. Ankara: Epos Yayınları, 2014.
23. Serrican, Ece. “Carl Gustav Jung’un Analitik Psikoloji Kuramındaki Arketip Kavramının Edebiyata Yansıması.” International Journal of Social Sciences and Education Research 1, no. 4 (2015): 1205–1215.
24. Sivri, Medine ve Işıl Köylü. “Karşılaştırmalı Edebiyat ve Mitoloji İlişkisi.” Humanitas, no. 2 (Güz 2013): 185–207.
25. Tournier, Michel. Cuma Ya da Pasifik Arafı. Çev. Melis Ece. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2021.
26. Yılmaz, Leyla Polat. “Türk Halk Hikâyelerinde ‘Cadı’ İmgesi: Kadın Algısının Mitolojik Derinliği.” Folklor Akademi Dergisi 8, no. 3 (2025): 591–606.