Etik İlkeler
KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi Erciyes Üniversitesi Edebiyat Fakültesi tarafından yılda iki kez online olarak yayımlanan, edebiyat ve düşünce alanlarından akademik araştırmalar kabul eden uluslararası hakemli bir dergidir. KARE Dergi sosyal bilimler (edebiyat,dil,felsefe kültür) alanında yapılan karşılaştırmalı akademik araştırmaların ortaya çıkardığı bilginin kamu menfaatine uygun, nesnel olarak paylaşılması ve yaygınlaştırılması esasına göre yayın faaliyetini sürdürür.
KARE Dergi sosyal bilimlerin akademik çalışma esaslarına göre dergi yayın etiği ve politikası belirlemiştir. KARE Dergi Erciyes Üniversites Edebiyat Fakültesi bölümlerinden çalışma alanlarını dikkate alarak Dergi Yayın Komisyonu oluşturmuştur. Komisyon derginin yansız bir değerlendirme süreci benimsemesini, uluslararası yayın etik ve ilkelerin uygulanmasını uygun bulmuştur. Bu kapsamda KARE Dergi Directory of Open Access Journals (DOAJ) ve Uluslararası Yayın Etiği Komitesi’nin (COPE) açık erişimde yayınladığı kılavuzlar ve politikalara uygun olarak hakemlerin, editörlerin ve yazarların dergi yayın sürecinin bir üyesi olarak tanımlanan bilimsel ilkelere uymasını zorunlu görmektedir.
KARE Dergi’de yayımlanan makalelerin içeriğinin bilimsel düşünceye, etik ilkelere ve kamu menfaatine aykırı olduğu tespit edildiğinde; makalelerin içeriğinin manipule edilmesi, çarpıtılması ve uydurma verilerin kullanılması durumunda makale yazarının çalıştığı kuruma bu durum resmi olarak bildirilir ve makalesi red edilir. Dergimiz, editör ve/veya hakem raporlarına göre yazardan makalesi ile ilgili açıklama isteme hakkına sahiptir.
Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler
• İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek,
• Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak,
• Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
• Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
• Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
• Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,
Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
ç) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
d) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
e) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
f) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
g) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
h) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak,
Editörlerinin Etik Sorumlulukları
• Erciyes Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yönetim kurulunca belirlenen KARE Dergi editörleri, hakemler ve yazarlar etik ilkelerin ve akademik kuralların öngördüğü şekilde düzeltme, açıklama, sorulara cevap verme ve yayın sürecini devam ettirme konusunda çaba harcar.
• KARE Dergi editörleri makalelerin yayımlanmasına karar verirken, makalelerin derginin alanına uygun olmasına, özgünlüğüne, bilimselliğine, okuyucu, araştırmacı ve topluma katkı sağlamasına özen gösterir.
• KARE Dergi editörleri makalelerle ilgili olumlu ya da olumsuz karar verirken, bilimsel etik kurallarına uygunluğu, makalelerin özgün değeri, alana katkısı, araştırma yönteminin geçerliliği ve güvenirliği, anlatımın açıklığı ile derginin amaç ve kapsamını göz önünde tutar.
• KARE Dergi editörleri dergiye gönderilen makaleleri (önemli sorunu olmadığı sürece) ön değerlendirme aşamasına alır, olumlu hakem önerilerini göz önünde bulundurur, etik ihlâl olmadıkça önceki editör(ler)ce verilen kararları değiştirmez.
• KARE Dergi editörleri derginin yayın politikaları arasında bulunan çift kör hakemlik ve değerlendirme süreci politikalarını uygular, hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutar, her makalenin yansız ve süresi içinde değerlendirilmesini sağlar.
• KARE Dergi editörleri makaleleri alan editörleri ve hakemlerin uzmanlık alanlarını dikkate alarak gönderir. Dergiye gönderilen makalenin yansız değerlendirilmesi için hakemler ve yazar(lar) arasında bilinen bir çıkar çatışması olmamasına dikkat eder.
• KARE Dergi editörleri dergi yayın kurulunun ulusal ve uluslararası alanında uzman akademisyenlerden oluşmasına dikkat eder.
• KARE Dergi editörleri derginin yayın sürecinin ilan edilen yazım ve yayın kurallarına göre yürütülmesini sağlar. Bu sürecin doğru yürütülmesi için gerekli güncellemeleri yapar.
• KARE Dergi editörleri yılda en az bir kez değerlendirme toplantısı yapar. Bu toplantıda dergi politikaları tartışılır. Editörler akademik beklentilere uygun yeni kriterler oluşturmak veya var olan kriterleri güncellemek için kararlar alır.
• KARE Dergi editörleri makalelerdeki kişisel verilerin korunmasını sağlar; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korur.
• KARE Dergi editörleri suistimal ve etik kuralların ihlaline karşı önlem alır. Akademik suistimaller ve etik kural ihlallerine yönelik şikayetleri değerlendirir; nesnel bir soruşturma yapar ve konuyla ilgili bulguları paylaşır.
• KARE Dergi editörleri yayınlanan makalelerin fikri mülkiyet hakkını korur, ihlal olması durumunda derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunur.
• KARE Dergi editörleri yayımlanan makalelere yönelik tutarlı eleştirileri dikkate alır. Makalenin yazarından eleştirilere cevap vermesini isteyebilir.
• KARE Dergi editörleri dergiye iletilen şikayetleri akademik etik ilkeler ve akademik kurallara uygun olarak değerlendirir ve cevaplar.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
• Hakemler kendi uzmanlık alanı ile ilgili makalelerin değerlendirmesini kabul etmelidir.
• Hakemler değerlendirmeyi tarafsız, akademik ilkeleri gözeterek ve gizlilik içinde yapmalıdır. Bu ilke gereğince inceledikleri makaleleri değerlendirme sürecinden sonra yok etmeli, ancak dergide yayımlandıktan sonra kullanmalıdır. Uyruk, cinsiyet, dinsel inanç, siyasal inanç, akademik ve ticari beklentiler değerlendirme sürecini etkilememelidir.
• Hakemler, çıkar çatışması-çıkar birliği olduğunu anladıklarında, makaleyi değerlendirmeyi reddederek, Yayın Kuruluna bilgi vermelidir.
• Hakemler, değerlendirmeyi akademik etik ve saygı kurallarına uygun olarak, yapıcı bir dille yapmalı; hakaret ve düşmanlık içeren kişisel yorumlardan kaçınmalıdır.
• Hakemler değerlendirmesini kabul ettikleri makaleyi süresi içinde değerlendirmeli ve sonucu sisteme yüklemelidir.
Yazarların Etik Sorumlulukları
• Yazar(lar), başka yerde yayımladıkları ya da yayımlanmak üzere gönderdikleri bir makaleyi, aynı anda birden fazla makaleyi KARE Dergi’ye gönderemezler.
• Yazar(lar), KARE Dergi’ye özgün makale göndermelidir.
• Yazar(lar), makale yazımı sırasında yararlandıkları kaynaklara etik ilkelere dikkat ederek, doğru biçimde ve derginin öngördüğü biçim ve kurallara uygun olarak (atıf) yapmalıdır.
• Makaleye katkı sağlamayan kişilerin adı, yazar olarak yazılmamalı, yayımlanmak üzere başvurusu yapılan bir makalenin yazar sırasını değiştirme, yazar çıkartma, yazar ekleme önerilmemelidir.
• Yayınlanma başvurusu yapılan makaleyle ilgili çıkar çatışması-çıkar birliği olan kişileri editörlere bildirmelidir.
• Değerlendirme sürecinde yazar(lar)dan makalelerine ilişkin bilgi ya da ham veri istenmesi durumunda beklenen bilgileri Editöre sunmalıdırlar.
• Yazar(lar), makalelerinde kullandıkları verilerin kullanım haklarına, araştırma-çözümlemelerle ilgili izinlerin ya da üzerinde araştırma yaptıkları katılımcıların onayının alındığını belgelemelidirler.
• Yazar(lar), değerlendirme ve erken görünüm aşamasındaki ya da elektronik ortamda yayımlanmış makalesiyle ilgili hatayı fark ettiklerinde bilgi vermek, düzeltmek ya da geri çekmek için editörle iletişime geçmelidir.
• Yazar(lar), veri toplama sürecinde etik ilkelere özen gösterdiklerinin kanıtlarını (başkalarının ölçek, anket, fotoğraf gibi belgelerinin kullanılması için kendilerinden izin alınması, başkasına ait ifadelerin atıf yapılarak verilmesi gibi) makale içinde sunmalıdır. Makalelerde araştırma ve yayın etiği ile fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğu belirtilmelidir.
• Yazar(lar)dan derleme makaleler için etik kurul onayı istenmez. Bununla birlikte etik kurul kararı gerektirmeyen makalelerde de, etik kurul kararının gerekmediği, makalenin ilk-son sayfasında ve yöntem bölümünde belirtilmelidir.
Araştırma Etiği İlkeleri
• Araştırmaların planlanması, yürütülmesi, raporlanması ve yayımlanması süreçlerinde bilimsel dürüstlük, tarafsızlık, güvenilirlik ve şeffaflık esas alınmalıdır. Araştırmacılar; veri üretimi, analiz ve yorumlama aşamalarında yanıltıcı, eksik veya manipülatif uygulamalardan kaçınmalı; tüm süreçleri gerektiğinde doğrulanabilecek şekilde kayıt altına almalıdır.
• Araştırmaya katılan bireyler ve araştırma ekibi, çalışmanın amacı, yöntemi, kapsamı, süresi, veri toplama araçları ve elde edilen verilerin hangi amaçlarla kullanılacağı konusunda açık ve anlaşılır biçimde bilgilendirilmelidir. Katılımcıların araştırmaya ilişkin tüm sorularına yeterli açıklama yapılmalı ve bilinçli onam süreci eksiksiz şekilde yürütülmelidir.
• Katılımcılardan elde edilen kişisel veriler ve özel bilgiler gizlilik ilkesi çerçevesinde korunmalıdır. Verilerin saklanması, işlenmesi ve paylaşılması süreçlerinde ulusal ve uluslararası veri koruma düzenlemelerine uygun hareket edilmeli; anonimlik ve mahremiyet ilkeleri gözetilmelidir. Katılımcı kimliklerinin ifşa edilmesine yol açabilecek her türlü bilgi güvenli biçimde korunmalıdır.
• Araştırmalara katılım tamamen gönüllülük esasına dayanmalıdır. Katılımcılar üzerinde herhangi bir baskı, yönlendirme, tehdit ya da maddi-manevi zorlayıcı unsur oluşturulmamalıdır. Katılımcılara, istedikleri anda gerekçe göstermeksizin araştırmadan çekilebilecekleri açıkça bildirilmelidir.
• Araştırma sürecinde bireylerin fiziksel, psikolojik, sosyal, kültürel ve ekonomik açıdan zarar görmemesi için gerekli tüm önlemler alınmalıdır. Olası riskler önceden değerlendirilerek zarar azaltıcı stratejiler geliştirilmelidir. Çocuklar, engelli bireyler, yaşlılar veya karar verme yeterliliği sınırlı gruplarla yürütülen çalışmalarda ek etik hassasiyet gösterilmeli; gerekli durumlarda yasal temsilci onayı alınmalıdır.
• Araştırmacılar bilimsel bağımsızlıklarını korumalı ve çalışma sonuçlarını etkileyebilecek her türlü çıkar çatışmasını şeffaf biçimde açıklamalıdır. Finansal destekler, sponsorluk ilişkileri, kurum bağlantıları ve proje destekleri açıkça beyan edilmelidir. Araştırmanın sonuçları hiçbir kişi, kurum veya kuruluşun çıkarları doğrultusunda değiştirilmemelidir.
• Bilimsel yayın etiği ilkelerine uygun davranılmalı; intihal, sahtecilik, çarpıtma, dilimleme ve haksız yazarlık gibi etik ihlallerden kaçınılmalıdır. Kaynak gösterimi akademik kurallara uygun şekilde yapılmalı ve kullanılan tüm bilimsel katkılar doğru biçimde atıflandırılmalıdır.
• Araştırma sonuçları toplum yararı gözetilerek değerlendirilmelidir. Bilimsel bilginin yanlış yorumlanmasına veya kamuoyunun yanıltılmasına neden olabilecek eksik ya da yanıltıcı açıklamalardan kaçınılmalıdır. Araştırmacılar, bilimsel iletişim süreçlerinde akademik sorumluluk bilinciyle hareket etmelidir.
• Yapay zekâ, dijital analiz araçları veya otomatik veri işleme sistemlerinin kullanıldığı araştırmalarda, kullanılan teknolojilerin çalışma kapsamındaki rolü açıkça belirtilmeli; veri güvenliği, doğruluk ve etik kullanım ilkeleri dikkate alınmalıdır.
Dergimize Yapılacak Şikayet ve İtirazlar
Dergimiz veya dergi kurullarımızda yer alan kurul üyelerinin sorumluluğunda olan içerik, prosedürler veya politikalarla ilgili şikayet ve itirazlarınızı karedergi@erciyes.edu.tr adresine e-posta ile iletebilirsiniz.
30 Haziran 2026
Sayfa
8-31
