-

Abstract

The working manner of the local management is quite important for understanding both thenational and provincial situations. Provincial council was first constituted as the Ottoman government, after which it continued until the present the republic period. As time passed, a number of member, functionin and responsibilities were changed. The council characteristics were similartothe “consultativecouncil” as the Ottoman government, where as the council became more active during the republic period. This council had been working diligently for thecentral management as appliedevery where in the country. This council had been providingas order,which coming to the center, had been providing education, health, population and agriculturemaintenance of the province.Thıs study explain the local administration constructuntil the Tanzimat Period of there public. After examining the information provided about theProvincial General Council, for example the Çankırı Province General Council has tried to explain the importance of these councils.According to the called by Çankırı, local newspaper has a part in consultation text, has been understood the system of work at the council.Çankırı newspaper is published seven years. Our work has been used in 22 copies that were published between 1926 and 1928 in the archivesof the Çankırı Kamil Rıfkı Urga Research Center. Located on analysis of Provence General Councildebates in this copy, has been show to be at the forefront of education, population officers and inspectors, health, agriculture, printing,and generel issues.At thesame time also reflects the social structure of that period Çankırı. Our study is expected to contribute to the study of Çankırı’s local history.

Keywords

• Çankırı, Province General Council, Local Management, Çankırı Newspaper

Tarihsel Süreçte Vilayet Meclis-i Umumileri Ve Çankırı Örneği Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Yerel yönetimlerin çalışma şekilleri, hem ülkenin hem de vilayetin durumunun anlaşılabilmesi açısından çok önemlidir. Vilayet Genel Meclisleri ilk olarak Osmanlı Devletinde oluşturulmuş, Cumhuriyet döneminde de varlığına devam etmiştir. Zaman içerisinde üye sayılarında, yetki ve sorumluluklarında değişiklikler yapılmıştır. Osmanlı Devleti döneminde, “danışma meclisi” özelliğinde olan bu meclisler, Cumhuriyet döneminde daha etkin hale getirilmiştir. Merkezi yönetimin ülkenin her yerinde uygulanabilmesi için bu meclisler oldukça önemli işler yapmışlardır. Merkezden gelen emirlerin vilayetlerde uygulanmasını sağlamışlar, ayrıca vilayetin eğitim, sağlık, nüfus, ziraat hizmetlerinin gerektiği gibi yapılmasını sağlamışlardır. Çalışmamızda Tanzimat Döneminden Cumhuriyet Dönemine kadar Osmanlı Devletinin mahalli idare yapılanması hakkında açıklamalar yapılmıştır. Vilayet Meclis-i Umumileri ile ilgili verilen bilgilerin ardından, Çankırı Vilayet-i Meclis-i Umumisi örneği incelenerek bu meclislerin önemi açıklanmaya çalışılmıştır. Çankırı adlı yerel gazetede bulunan görüşme metinlerinden yola çıkarak meclisin çalışma sistemi anlaşılmaya çalışılmıştır.Çankırı gazetesi yedi yıl süre ile yayınlanmış olup, çalışmamızda, Çankırı Kamil Rıfkı Urga Araştırma Merkezi Arşivinde bulunan 1926 – 1928 yılları arasında yayınlanmış olan 22 nüsha kullanılmıştır. Bu nüshalarda yer alan Vilayet Meclis-i Umumisi görüşme metinlerinin incelenmesi üzerine, Maarif, Nüfus Memurları ve Müfettişleri, Sağlık, Ziraat, Matbaa ve Genel konuların ön plana çıktığı tespit edilmiştir. Bu konu başlıkları altında yapılan görüşmeler hem Çankırı Vilayet Meclis-i Umumisinin çalışma tarzının hem de Çankırı’nın o dönemdeki sosyal yapısının anlaşılması açısından önem arz etmektedir. Bunlara ilave olarak çalışmamızda adı geçen mecliste yer almış olan Çankırı eşrafının o dönemde öne çıkan isimleri de yer almaktadır. Vali başkanlığında toplanan bu meclisin üyeleri arasında merkezden katılanların yanında, kazalardan gelenlerinde olduğu görülmektedir. Çalışmamızın Çankırı yerel tarihi ile ilgili yapılan çalışmalara katkı sağlaması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çankırı, İl Genel Meclisi, Yerel Yönetim, Çankırı Gazetesi

Kaynakça

1. Arşiv Kaynakları ÇANKIRI, Yerel gazete, 1927, sayı: 243, 244, 245, 246, Çankırı Belediyesi
2. Kamil Rıfkı Urga Araştırma Merkezi Arşivi. Araştırma Eserler BEYHAN Eyüp, “Osmanlı’dan Günümüze Vilayet Meclisleri”, http://www.yerelsiyaset.com/pdf/eylül2008/6.pdf.
3. BIÇAKLI Buket, Türkiye’de İl Özel İdarelerinin Gelişimi ve Dönüşümü, Süleyman Demirel Üniv. Sos. Bil. Enst. (Yayımlanmamış) Yüksek Lisans Tezi, Isparta, 2009, s. 6.
4. ÇADIRCI Musa, “Osmanlı Döneminde Yerel Meclisler”, Çağdaş Yerel Yönetimler, cilt 2, sayı 5, Eylül1993, s.7, http://www.yayin.todaie.gov.tr goster.phpDosya=MDQ5MDUyMDU2MDU3.
5. ÇADIRCI Musa, “Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Ülke yönetimi”, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, Cilt 1, İletişim Yayınları, İstanbul, 1985, s.210 - 230.
6. ÇADIRCI Musa, “Tanzimat” Osmanlı Ansiklopedisi, Cilt 6, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 1999, s.183 – 199.
7. DEMİR Gönül Türkan, “Çankırı Arşt. Merkezinde Bulunan Çankırı Gazetesine Göre 1926 – 1928 Yılları Arasında Çankırı’nın Sosyal
8. Durumunun Değerlendirilmesi”, Çankırı Araştırmaları Dergisi, Sayı 5 – 6, Çankırı, 2011, s.125 – 138.

9. ES Muharrem, “Osmanlı Devleti’nde Mahalli İdareler”, Yerel Siyaset, sayı , İstanbul, Mart 2008, s. 35, http://www.yerelsiyaset.com/v4/sayfalar.php ?goster=ayrinti&id=929.
10. KARAL Enver Ziya, Osmanlı Tarihi, Cilt VII, TTK Yayınları, Ankara, KAŞTAN Yüksel, “Yerel Yönetimlerde “Devlet Yatırımı” Kavramının Tarihi Gelişimi”, Kastamonu Eğitim Dergisi,cilt 12, no 2, Ekim, 2004, s.
11. LAMBA Mustafa, “Osmanlı’dan Günümüze Türk Kamu Yönetiminde Merkeziyetçilik-Adem-i Merkeziyetçilik Üzerine Bir İnceleme”, Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, cilt 2, sayı 1, 2010, s. 138 -139.
12. LEWIS Bernard, Modern Türkiye’nin Doğuşu, çev. Metin Kıratlı, Türk Tarih Kurumu, Ankara, 2007.
13. ORTAYLI İlber, Türkiye Teşkilat ve İdare Tarihi, Cedit Neşriyat, Ankara, ORTAYLI İlber,“Tanzimat ve Meşrutiyet Dönemlerinde Yerel Yönetimler”, Tanzimattan Cumhuriyete Türkiye Ansiklopedisi, Cilt 1, s. 231 – 244. ORTAYLI İlber, Tanzimat Devrinde Osmanlı Mahalli İdareleri, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 2000.
14. SEZEN Tahir, Osmanlı Yer Adları, T.C. Başbakanlı Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Yayın Nu: 21, Ankara, 2006.
15. Türk Ansiklopedisi, cilt 30, Milli eğitim Basımevi, Ankara, 1981.