TRABZON GÜMRÜK MUKATAASINDA KADILARIN FONKSİYONLARI: TEFTİŞ, TAKİP VE TASDİK (1600-1650)
Öz
Kadıların bilinen idari ve adli meselelere ilaveten, merkez maliyesi ve idaresi tarafından kendilerine tevdi edilen ve imparatorluğun erken devirlerinden itibaren başta mukataa müfettişliği ve nazırlık olmak üzere birtakım mali işlerle de ilgilendiklerin bilinmektedir. Bilhassa XVII. yüzyıl gibi muhtelif krizlerin yaşandığı bir dönemde mali bürokrasinin, imparatorluğun merkezden uzak bölgelerindeki gelir-gider kalemlerinin ahvalini sorgulatmak ve teftiş ettirmek gibi meselelerde yerel kadılıklarla iş birliği içinde olduğu arşiv kayıtlarından anlaşılmaktadır. Bu çalışmada imparatorluğun sosyal, ekonomik ve askeri pek çok alana inhisar eden meselelerinde hem merkezin hem de yerel bölgedeki unsurların doğrudan başvurdukları bir makam olan kadılıkların, tanzim ettikleri arzlar ve dava hüccetleri incelenmek suretiyle Trabzon gümrüğünün tevcihinde ve mukataa olarak işletilmesindeki rolleri üzerinde durulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi:
- (A.DVNSMHM.d) Mühimme Defterleri, Nr. 41, 42.
- (D.AMH.d) Anadolu Muhasebesi Kalemi Defterleri Nr. 24528.
- Trabzon Şer’iyye Sicilleri (TŞS): Defter Nr. 1821-4, 1822, 1823, 1825, 1826, 1827, 1828, 1829, 1830, 1831.
- Açık, Turan (2014), ““Bey”likten “Ağa”lığa: 17. Yüzyılın İlk Yarısında Trabzon’da ‘Unvan Enflasyonu’”, Karadeniz İncelemeleri Dergisi, 16, 9-38.
- ______ (2012), Gelenek ve Modernlik Arasında Bir Osmanlı Şehri: 17. Yüzyılın İlk Yarısında Trabzon’da Siyaset, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Akgündüz, Ahmet (1992), Osmanlı Kanunnameleri ve Hukukî Tahlilleri, C. 1, İstanbul: Fey Vakfı Yayınları
- Aygün, Necmettin (1997), Trabzon Gümrüğü (1750-1800), Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yeniçağ Osmanlı Tarihi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
5 Aralık 2024
Gönderilme Tarihi
28 Ekim 2024
Kabul Tarihi
14 Kasım 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 10 Sayı: 22
APA
Tosun, M., & Tütüncü, B. (2024). TRABZON GÜMRÜK MUKATAASINDA KADILARIN FONKSİYONLARI: TEFTİŞ, TAKİP VE TASDİK (1600-1650). Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 10(22), 367-378. https://doi.org/10.31765/karen.1574983
AMA
1.Tosun M, Tütüncü B. TRABZON GÜMRÜK MUKATAASINDA KADILARIN FONKSİYONLARI: TEFTİŞ, TAKİP VE TASDİK (1600-1650). KAREN. 2024;10(22):367-378. doi:10.31765/karen.1574983
Chicago
Tosun, Miraç, ve Bekir Tütüncü. 2024. “TRABZON GÜMRÜK MUKATAASINDA KADILARIN FONKSİYONLARI: TEFTİŞ, TAKİP VE TASDİK (1600-1650)”. Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 10 (22): 367-78. https://doi.org/10.31765/karen.1574983.
EndNote
Tosun M, Tütüncü B (01 Aralık 2024) TRABZON GÜMRÜK MUKATAASINDA KADILARIN FONKSİYONLARI: TEFTİŞ, TAKİP VE TASDİK (1600-1650). Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 10 22 367–378.
IEEE
[1]M. Tosun ve B. Tütüncü, “TRABZON GÜMRÜK MUKATAASINDA KADILARIN FONKSİYONLARI: TEFTİŞ, TAKİP VE TASDİK (1600-1650)”, KAREN, c. 10, sy 22, ss. 367–378, Ara. 2024, doi: 10.31765/karen.1574983.
ISNAD
Tosun, Miraç - Tütüncü, Bekir. “TRABZON GÜMRÜK MUKATAASINDA KADILARIN FONKSİYONLARI: TEFTİŞ, TAKİP VE TASDİK (1600-1650)”. Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 10/22 (01 Aralık 2024): 367-378. https://doi.org/10.31765/karen.1574983.
JAMA
1.Tosun M, Tütüncü B. TRABZON GÜMRÜK MUKATAASINDA KADILARIN FONKSİYONLARI: TEFTİŞ, TAKİP VE TASDİK (1600-1650). KAREN. 2024;10:367–378.
MLA
Tosun, Miraç, ve Bekir Tütüncü. “TRABZON GÜMRÜK MUKATAASINDA KADILARIN FONKSİYONLARI: TEFTİŞ, TAKİP VE TASDİK (1600-1650)”. Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, c. 10, sy 22, Aralık 2024, ss. 367-78, doi:10.31765/karen.1574983.
Vancouver
1.Miraç Tosun, Bekir Tütüncü. TRABZON GÜMRÜK MUKATAASINDA KADILARIN FONKSİYONLARI: TEFTİŞ, TAKİP VE TASDİK (1600-1650). KAREN. 01 Aralık 2024;10(22):367-78. doi:10.31765/karen.1574983
