Araştırma Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

TÜRK VE RUS KAYNAKLARINA GÖRE KAFKAS İSLAM ORDUSU’NUN KAFKASYA HAREKÂTINA YENİ BİR BAKIŞ

Yıl 2020, Cilt 6, Sayı 11, 403 - 428, 28.12.2020
https://doi.org/10.31765/karen.798722

Öz

Osmanlı Devleti’nin Kafkasya politikası bu bölgede çıkarları olan İran ve Rusya gibi devletlerin politikasına ters düştüğünden Osmanlı Devleti sadece Kafkasya’nın Müslüman nüfusuna manevi yardımlarda bulunmakla yetinmiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nun Kafkasya bölgesine girmek için ilk ve tek fırsatını 1917 Bolşevik İhtilali sonrası Sovyet Rusya ile Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’ndaki müttefiki olan Almanya arasında imzalanan Brest Litovsk Barış Antlaşması’yla yakalamış ve bu fırsatı elden kaçırmamak adına anlaşmanın imzalanmasının hemen ardından bölgeye askeri harekâta başlamıştır. Bölgedeki Türk ve Müslüman halklarına yardım ve kendi devlet politikasını yürütmek adına özel olarak Kafkas İslam Ordusu’nu kurmuş ve bu ordu Kafkasya’daki Türk ve Müslümanların bölgedeki Ermeni-Bolşevik mezalimine karşı tek umut yeri olmuştur. Hem Güney Kafkasya’da kurulmuş olan Azerbaycan Halk Cumhuriyeti hem Kuzey Kafkasya’daki Dağlı Cumhuriyeti, Kafkas İslam Ordusu’nu kendi kurtarıcısı olarak görmüş, bölgeye yerleşen Türk askerlerinin yardımlarıyla onlara karşı yapılan katliamın karşısında yer almıştırlar. Ancak Osmanlı Devleti’nin 1918 yılında imzaladığı Mondros Ateşkes Antlaşması bu yardımı kısa süreli kılmış ve Kafkas İslam Ordusu anlaşmanın maddelerine uygun olarak bölgeden çekilmek zorunda kalmıştır. Bu ise yeni kurulmuş devletleri Bolşeviklerin Kızıl Ordusu, çar taraftarlarının Beyaz Ordusu ve İtilaf devletlerinden bölgenin büyük kısmının manda hukukunu almış İngiltere karşısında zayıf duruma düşürmüş ve sonuçta Bolşeviklerin işgaliyle yeni kurulmuş cumhuriyetler tarih sahnesinden kaldırılmışlar.

Kaynakça

  • 1. Гаджиев А.-Г. Горская Республика 11 мая 1918 года (историческая правда и вымыслы) // Сборник материалов 1- й научно-практической конференции «История горских народов Кавказа (1917–1920 гг.) и независимая Горская Республика 11 мая 1918 года». Махачкала, 18–19 мая 1992 г. С. 25.
  • 2. Berzeg, Sefer E. Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti 1917-1922 I. Cilt Kafkasya Dağlıları Birliği’nin Kuruluşu, İstanbul: Birleşik Kafkasya Derneği, 2003
  • 3. Göyüşov, Altay. “Kafkas İslam Ordusu’nun Dağıstan Harekâtı”, Kafkas İslam Ordusu ve Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin Oluşumu, Editör: Mehmet Rıhtım-Mehman Süleymanov, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 2012.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Marziye MEMMEDLİ (Sorumlu Yazar)
Karabük Üniversitesi
0000-0001-6993-5822
Türkiye


Muharrem Yunus ÇELİK Bu kişi benim
KARABÜK ÜNİVERSİTESİ
0000-0003-2872-8071
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 28 Aralık 2020
Yayınlandığı Sayı Yıl 2020, Cilt 6, Sayı 11

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { karen798722, journal = {Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi}, issn = {2458-7680}, eissn = {2458-9705}, address = {Karadeniz Teknik Üniversitesi, Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü, 61080, Trabzon / Türkiye}, publisher = {Karadeniz Teknik Üniversitesi}, year = {2020}, volume = {6}, pages = {403 - 428}, doi = {10.31765/karen.798722}, title = {TÜRK VE RUS KAYNAKLARINA GÖRE KAFKAS İSLAM ORDUSU’NUN KAFKASYA HAREKÂTINA YENİ BİR BAKIŞ}, key = {cite}, author = {Memmedli, Marziye and Çelik, Muharrem Yunus} }
APA Memmedli, M. & Çelik, M. Y. (2020). TÜRK VE RUS KAYNAKLARINA GÖRE KAFKAS İSLAM ORDUSU’NUN KAFKASYA HAREKÂTINA YENİ BİR BAKIŞ . Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi , 6 (11) , 403-428 . DOI: 10.31765/karen.798722
MLA Memmedli, M. , Çelik, M. Y. "TÜRK VE RUS KAYNAKLARINA GÖRE KAFKAS İSLAM ORDUSU’NUN KAFKASYA HAREKÂTINA YENİ BİR BAKIŞ" . Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 6 (2020 ): 403-428 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/karen/issue/59221/798722>
Chicago Memmedli, M. , Çelik, M. Y. "TÜRK VE RUS KAYNAKLARINA GÖRE KAFKAS İSLAM ORDUSU’NUN KAFKASYA HAREKÂTINA YENİ BİR BAKIŞ". Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 6 (2020 ): 403-428
RIS TY - JOUR T1 - TÜRK VE RUS KAYNAKLARINA GÖRE KAFKAS İSLAM ORDUSU’NUN KAFKASYA HAREKÂTINA YENİ BİR BAKIŞ AU - Marziye Memmedli , Muharrem Yunus Çelik Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.31765/karen.798722 DO - 10.31765/karen.798722 T2 - Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 403 EP - 428 VL - 6 IS - 11 SN - 2458-7680-2458-9705 M3 - doi: 10.31765/karen.798722 UR - https://doi.org/10.31765/karen.798722 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi TÜRK VE RUS KAYNAKLARINA GÖRE KAFKAS İSLAM ORDUSU’NUN KAFKASYA HAREKÂTINA YENİ BİR BAKIŞ %A Marziye Memmedli , Muharrem Yunus Çelik %T TÜRK VE RUS KAYNAKLARINA GÖRE KAFKAS İSLAM ORDUSU’NUN KAFKASYA HAREKÂTINA YENİ BİR BAKIŞ %D 2020 %J Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi %P 2458-7680-2458-9705 %V 6 %N 11 %R doi: 10.31765/karen.798722 %U 10.31765/karen.798722
ISNAD Memmedli, Marziye , Çelik, Muharrem Yunus . "TÜRK VE RUS KAYNAKLARINA GÖRE KAFKAS İSLAM ORDUSU’NUN KAFKASYA HAREKÂTINA YENİ BİR BAKIŞ". Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 6 / 11 (Aralık 2020): 403-428 . https://doi.org/10.31765/karen.798722
AMA Memmedli M. , Çelik M. Y. TÜRK VE RUS KAYNAKLARINA GÖRE KAFKAS İSLAM ORDUSU’NUN KAFKASYA HAREKÂTINA YENİ BİR BAKIŞ. KAREN. 2020; 6(11): 403-428.
Vancouver Memmedli M. , Çelik M. Y. TÜRK VE RUS KAYNAKLARINA GÖRE KAFKAS İSLAM ORDUSU’NUN KAFKASYA HAREKÂTINA YENİ BİR BAKIŞ. Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi. 2020; 6(11): 403-428.
IEEE M. Memmedli ve M. Y. Çelik , "TÜRK VE RUS KAYNAKLARINA GÖRE KAFKAS İSLAM ORDUSU’NUN KAFKASYA HAREKÂTINA YENİ BİR BAKIŞ", Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, c. 6, sayı. 11, ss. 403-428, Ara. 2021, doi:10.31765/karen.798722

The Journal of Institute of Black Sea Studies is an Open Access journal and provides immediate open access to its contents. The Journal aims to promote the development of global Open Access to scientific information and research. The Publisher provides copyrights of all online published papers (except where otherwise noted) for free use of readers, scientists, and institutions (such as link to the content or permission for its download, distribution, printing, copying, and reproduction in any medium, except change of contents and for commercial use), under the terms oCreative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0). License, provided the original work is cited. Written permission is required from the publisher for use of its contents for commercial purposes.

 

Creative Commons Lisansı
The Journal of Institute of Black Sea Studies is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0).