AFGANİSTAN’DAN TOKAT’A GÖÇ EDEN TÜRKMENLERİN DOĞUM GELENEKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
Öz
İnsan, öz kültürünü geçmişten geleceğe ulaştırma gücüne haiz sosyal bir varlıktır. Kolektif belleğinde yer alan pek çok veriyi kültürel yapılar ve geleneksel kalıplar etrafında işleme becerisiyle muhteşem bir kabiliyete sahip olan insanın, dünyadaki varoluşun ilk ancak en önemli aşaması sayılan doğum tasavvuru üzerine de güçlü bir anlam oluşturduğu ve bu anlamı geleceğe ulaştırdığı aşikârdır. Bu bağlamda binlerce yıllık geçmişiyle ulaştığı/göç ettiği her yere geleneklerini taşıyan Türk milletinin, hayatın geçiş dönemlerinden biri olan doğum etrafında da kadim bilgisini geleneksel normlar etrafında buluşturduğu görülmektedir.
Hayatın içerisinde kişiyi farklı yönlerden etkileyen çeşitli dönüm noktaları bulunmaktadır. İnsanın en savunmasız, en mutlu, en hüzünlü anlarına denk gelen bu kritik dönemler geçiş dönemi olarak adlandırılır. Doğum, evlenme, ölüm gibi ana başlıklar altında incelenen bu geçiş dönemleri, insanın sosyal bir varlık olması sebebiyle yalnız kendisini değil içinde bulunduğu toplumu da yakından ilgilendirmekte ve buna dair çeşitli uygulamaları beraberinde getirmektedir. Bu dönemlerden ilki olan doğum üzerine yüklenen anlamlar ise oldukça değerlidir. Bu bağlamda Afganistan’dan Tokat’a göç eden Türkmenlerin doğum geleneklerinin de Türk millî kodlarını içerdiğini söylemek mümkündür.
1982’de Afganistan’dan Türkiye’ye göç eden Türkmenler, Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarafından Tokat iline ve Yeşilyurt ilçesine yerleştirilmiş, yaşamlarına Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak devam etmişlerdir. Bununla birlikte Anadolu’da varlığını sürdürün Türk kültür ekosistemine dâhil olup bu toprakların güçlü bir parçası olmuşlardır. Bundan ötürü Türkmenlerin gelenekleri üzerine çalışma yapılması son derece elzemdir. Çünkü teknolojik gelişmelerin bazı olumsuz etkileri, sözlü kültüre ait verilerin unutulması gibi sebeplerle geleneklerin muhafazası da zorlaşmaktadır. Bu nedene bağlı olarak bu makalede Afganistan’dan Tokat’a göç eden Türkmenlerin doğum gelenekleri üzerinde durulmuştur.
Anahtar Kelimeler
A STUDY ON THE BIRTH TRADITIONS OF TURKMEN IMMIGRANT FROM AFGHANISTAN TO TOKAT
Öz
Man is a social being who has the power to convey his own culture from the past to the future. It is obvious that man, who has a magnificent ability to process many data in his collective memory around cultural structures and traditional patterns, also creates a strong meaning on the conception of birth, which is considered the first but most important stage of existence in the world, and conveys this meaning to the future. In this context, it is seen that the Turkish nation, which carries its traditions everywhere it has reached/immigrated with its thousands of years of history, brings together its ancient knowledge around traditional norms around birth, which is one of the transitional periods of life.
There are various turning points in life that affect the person from different aspects. These critical periods, which coincide with the most vulnerable, happiest and saddest moments of a person, are called transitional periods. These transitional periods, which are examined under the main headings such as birth, marriage, and death, are of interest not only to the human being, but also to the society in which he lives, and bring along various practices related to this. The meanings attributed to birth, which is the first of these periods, are very valuable. In this context, it is possible to say that the birth traditions of the Turkmen who migrated from Afghanistan to Tokat also include Turkish national codes.
Turkmens who migrated from Afghanistan to Turkey in 1982, they were settled in the province of Tokat and Yeşilyurt by the State of the Republic of Turkey and continued their lives as citizens of the Republic of Turkey. However, they continue to exist in Anatolia, they have been included in the Turkish cultural ecosystem and have become a strong part of these lands. For this reason, it is extremely necessary to study the traditions of the Turkmen. Because some of the negative effects of technological developments and the oblivion of oral culture data make it difficult to preserve traditions. For this reason, this article focuses on the birth traditions of the Turkmens who migrated from Afghanistan to Tokat.
Anahtar Kelimeler
