EBEVEYNLİK STRESİ: BİR GÖZDEN GEÇİRME
Öz
Ebeveynlik stresi, çocuğun bakımından sorumlu yetişkinlerin ebeveynliğin ve bakım süreçlerinin gerekliliklerini karşılayacak yeterli kaynağın bulunmadığı durumlarda deneyimlenen role ilişkin ortaya çıkan psikolojik ve fizyolojik tepkileri kapsamaktadır. Yaşam koşullarındaki değişimler ebeveynlik süreçlerine dair dinamikleri etkileyerek ebeveynlik stresini artırabilmektedir. Ebeveynlik stresi tüm bakım verenler tarafından belirli ölçüde deneyimlenmekte olup çok düşük ya da yüksek olduğu durumlarda çocuğun, ebeveynin ve ailenin üzerinde olumsuz etkiler görülebilmektedir. Çalışma sistematik bir inceleme olmayıp, mevcut literatürün kavramsal olarak değerlendirilmesine dayanan kavramsal bir gözden geçirme niteliğindedir. Çalışmanın amacı; ebeveynlik stresi kavramının kuramsal gelişimini incelemek, ilgili kavramın aile üyeleri ve ilişkileri üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmaları sunarak literatüre ve alanda çalışan uzmanlara bilgi sunmaktır. Çalışmanın ilk bölümünde ebeveynlik stresi kavramı ele alınmış ve ardından kuramsal gelişimi sunulmuştur. Ardından, ebeveynlik stresinin değerlendirilmesinde kullanılan ölçüm araçları gözden geçirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- Abidin, R. R. (1983). Parenting Stress Index: Manual, administration booklet and research Update. Virginia: Pediatric Psychology Press.
- Abidin, R. R. (1989, Ağustos). The determinants of parenting: What variables do we need to look at? Paper presented at American Psychological Association Annual Meeting, New Orleans, Amerika Birleşik Devletleri.
- Abidin, R. R. (1992). The determinants of parenting behavior. Journal of Clinical Child Psychology, 21(4), 407–412. https://doi.org/10.1207/s15374424jccp2104_12
- Abidin, R. R. (1995). Parenting Stress Index: Professional manual. 3. Baskı, Psychological Assessment Resources.
- Abidin, R. R. (2012). Parenting stress index. 4. Baskı, PAR.
- Abidin, R. R., & Burke, W. T. (1978, August). The development of the Parenting Stress Index. Paper presented at the Annual Meeting of the American Psychological Association, Toronto, Canada.
- Aslan Gördesli, M., & Aydın Sünbül, Z. (2021). The psychometric properties of parental stress scale-Turkish form. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 11(61), 199-213.
- Aydoğan, D., & Özbay, Y. (2017). Ebeveynlik Stres Ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 2(2), 24-38.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Stres, Aile Psikolojisi, Çocuk ve Ergen Gelişimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ezgi Şen
*
0000-0002-8968-8205
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
30 Eylül 2025
Kabul Tarihi
5 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 4 Sayı: 1