Bu makale, 2014–2023 yılları arasında enflasyon ve gıda fiyatlarındaki değişimlerin Arnavutluk’ta hanehalkı reel tüketimi ve gıda harcamaları üzerindeki etkilerini, Avrupa Birliği ile karşılaştırmalı olarak incelemektedir. INSTAT, Eurostat, IMF ve Arnavutluk Merkez Bankası’ndan elde edilen veriler kullanılarak, pandemi öncesi, pandemi dönemi ve pandemi sonrası olmak üzere üç farklı dönem boyunca yaşanan eğilimler analiz edilmektedir. Arnavutluk’un kişi başına reel GSYH’sında %40’lık bir artış ve önemli ölçüde kur değerlenmesi yaşanmasına rağmen, bulgular gıda ve alkolsüz içecek tüketiminde on yılın büyük bölümünde reel küçülmeye işaret etmektedir. Buna karşılık Avrupa Birliği’nde benzer düşüşler yalnızca pandemi sonrasında ve en son 2008–2009 küresel finansal krizi sırasında gözlemlenmiştir. Arnavutluk’un yüksek gıda harcaması payı ve daha sert fiyat artışları, hanehalklarını enflasyona karşı daha kırılgan hâle getirmiştir. Elde edilen sonuçlar, gıda bağımlılığı yüksek olan ekonomilerde hane refahının korunabilmesi için kapsayıcı büyüme politikalarının geliştirilmesi, gıda güvenliğinin sağlanması ve piyasa rekabetinin güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Enflasyon Ekonomik büyüme Hanehalkı Tüketici Fiyat Endeksi Gıda fiyatları Hanehalkı Tüketimi
This paper examines how inflation and food price changes from 2014 to 2023 affected real household consumption and food expenditure in Albania, compared to the European Union. Using a quantitative approach and data from INSTAT, Eurostat, IMF, and the Bank of Albania, it analyzes trends across three periods: pre-pandemic, pandemic, and post-pandemic. Despite Albania’s 40% real GDP per capita growth and significant currency appreciation, findings reveal negative real growth in food and non-alcoholic beverage consumption throughout most of the decade—unlike the EU, where such declines appeared post-pandemic and were last observed during the during the financial crisis of 2008–2009. Albania’s high food expenditure share and steeper price increases made households more vulnerable to inflation. The results highlight the need for inclusive growth, food security, and stronger market competition to protect household welfare in economies with high food dependency.
Inflation Economy growth Household Index of Consumer Prices Food prices Household Consumption
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Ekonomi Teorisi (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 4 Ekim 2025 |
| Kabul Tarihi | 26 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| IZ | https://izlik.org/JA68ZP73RL |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 3 Sayı: 2 |