Araştırma Makalesi

Yapay Zekâ Tabanlı Psikolojik Destek Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Gelecek Perspektifleri

Cilt: 7 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Yapay Zekâ Tabanlı Psikolojik Destek Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Gelecek Perspektifleri

Öz

Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) destekli psikolojik destek uygulamalarının ruh sağlığı alanındaki kullanımını çok boyutlu bir yaklaşımla incelemektedir. Tarihsel gelişim süreci ve teknolojik evrimi aktarılan YZ uygulamaları; sohbet botları, oyunlaştırılmış terapiler, avatar tabanlı sistemler ve sanal gerçeklik maruz bırakma terapisi gibi çeşitli araçlarla ele alınmıştır. Özellikle depresyon, anksiyete ve travma sonrası stres bozukluğu gibi yaygın ruhsal sorunlarda etkili olduğu gözlemlenen bu sistemlerin; ağır psikotik bozukluklar, kişilik bozuklukları ve madde bağımlılığı gibi karmaşık vakalarda sınırlı etki gösterdiği vurgulanmıştır. Çalışmada, YZ tabanlı terapilerin klinik geçerliliği, kullanıcı memnuniyeti, etik riskler ve veri güvenliği konuları da detaylı biçimde tartışılmıştır. Ayrıca, subjektif iyilik hali ile klinik iyileşme arasındaki ayrım ortaya konarak, dijital terapilerin kısa vadeli rahatlama ile uzun vadeli tedavi başarısı arasındaki farklara dikkat çekilmiştir. Mevcut uygulamaların insan terapist desteğinden bağımsız olarak ne derece işlevsel olduğu sorgulanmış; sürdürülebilir dijital terapiler için hibrit modellerin gerekliliği vurgulanmıştır. Ayrıca YZ destekli psikolojik müdahalelerin yaygınlaşmasıyla birlikte, etik, yasal ve klinik standartların yeniden tanımlanması gerekliliği üzerine terapötik süreçlerde insan uzmanlığı ile teknolojik desteğin dengeli bir şekilde bütünleştirilmesi yönünde öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aalbers, S., Fusar Poli, L., Freeman, R., Spreen, M., Ket, J., Vink, A., . . . & Gold, C. (2017). Music therapy for depression. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2017(11).
  2. Abd-Alrazaq, A. A., Rababeh, A., Alajlani, M., Bewick, B. M., & Househ, M. (2020). Effectiveness and safety of using chatbots to improve mental health: Systematic review and meta-analysis. Journal of Medical Internet Research, 22(7).
  3. Aluç, N. (2024). Sanat terapİsinde yapay zekâ kullanımı. Sanat Terapileri Dergisi, 3(4), 81–109.
  4. App Store. (2024). Youper: User reviews. 31 Mayıs 2026 tarihinde https://apps.apple.com adresinden alındı.
  5. Babitsch, B. G. (2012). Re-revisiting Andersen’s Behavioral Model of Health. GMS Psycho-Social-Medicine, 9.
  6. Bakker, D., Kazantzis, N., Rickwood, D., & Rickard, N. (2018). A randomized controlled trial of three smartphone apps for enhancing public mental health. Behaviour Research and Therapy, 109, 75–83.
  7. Barak, A., Hen, L., Boniel-Nissim, M., & Shapira, N. (2008). A comprehensive review and a meta-analysis of the effectiveness of internet-based psychotherapeutic interventions. Journal of Technology in Human Services, 26(2-4), 109-160.
  8. Baumel, A., Tinkelman, A., Mathur, N., & Kane, J. M. (2018). Digital peer-support platform (7Cups) as an adjunct treatment for women with postpartum depression: Feasibility, acceptability, and preliminary efficacy study. JMIR MHealth and UHealth, 6(2).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Politikası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

26 Şubat 2026

Kabul Tarihi

22 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çallar, T., & Işık, G. (2026). Yapay Zekâ Tabanlı Psikolojik Destek Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Gelecek Perspektifleri. TOGU Career Research Journal, 7(1), 55-77. https://izlik.org/JA73MH83SX
AMA
1.Çallar T, Işık G. Yapay Zekâ Tabanlı Psikolojik Destek Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Gelecek Perspektifleri. TOGU Career Research Journal. 2026;7(1):55-77. https://izlik.org/JA73MH83SX
Chicago
Çallar, Tuğba, ve Gürkan Işık. 2026. “Yapay Zekâ Tabanlı Psikolojik Destek Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Gelecek Perspektifleri”. TOGU Career Research Journal 7 (1): 55-77. https://izlik.org/JA73MH83SX.
EndNote
Çallar T, Işık G (01 Haziran 2026) Yapay Zekâ Tabanlı Psikolojik Destek Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Gelecek Perspektifleri. TOGU Career Research Journal 7 1 55–77.
IEEE
[1]T. Çallar ve G. Işık, “Yapay Zekâ Tabanlı Psikolojik Destek Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Gelecek Perspektifleri”, TOGU Career Research Journal, c. 7, sy 1, ss. 55–77, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73MH83SX
ISNAD
Çallar, Tuğba - Işık, Gürkan. “Yapay Zekâ Tabanlı Psikolojik Destek Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Gelecek Perspektifleri”. TOGU Career Research Journal 7/1 (01 Haziran 2026): 55-77. https://izlik.org/JA73MH83SX.
JAMA
1.Çallar T, Işık G. Yapay Zekâ Tabanlı Psikolojik Destek Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Gelecek Perspektifleri. TOGU Career Research Journal. 2026;7:55–77.
MLA
Çallar, Tuğba, ve Gürkan Işık. “Yapay Zekâ Tabanlı Psikolojik Destek Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Gelecek Perspektifleri”. TOGU Career Research Journal, c. 7, sy 1, Haziran 2026, ss. 55-77, https://izlik.org/JA73MH83SX.
Vancouver
1.Tuğba Çallar, Gürkan Işık. Yapay Zekâ Tabanlı Psikolojik Destek Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Gelecek Perspektifleri. TOGU Career Research Journal [Internet]. 01 Haziran 2026;7(1):55-77. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73MH83SX