EN
TR
Küresel İklim Değişikliğinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkileri ve Hemşirelik Yaklaşımları
Öz
Küresel iklim değişikliği, kadın sağlığını çok boyutlu biçimde etkileyerek özellikle üreme sağlığı, beslenme, bulaşıcı hastalıklar ve ruhsal sağlık için ciddi tehditler oluşturmaktadır. Artan sıcaklıklar, hava kirliliği, toksik kimyasallar ve sıklaşan doğal afetler, gebelik komplikasyonları, hormonal bozukluklar, infertilite ve fetal gelişim sorunlarının görülme sıklığını artırmaktadır. İklim değişikliğine bağlı olarak gıda güvensizliği ve temiz suya erişimde yaşanan kısıtlılıklar, özellikle gebe ve emziren kadınlarda mikro besin eksikliklerine yol açarak anemi, düşük doğum ağırlığı ve nörogelişimsel bozukluklara neden olmaktadır. Aynı zamanda su ve sanitasyon koşullarının bozulması, enfeksiyon hastalıklarının yayılımını hızlandırmakta ve bu durum kadın sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Doğal afetler sonrası ortaya çıkan barınma sorunları, şiddet riski, sağlık hizmetlerine erişim kısıtlılığı gibi sosyal ve psikolojik faktörler, kadınların ruh sağlığını da tehdit etmektedir. Özellikle göçmen, mülteci ya da kırsalda yaşayan kadınlar bu etkilerden daha yoğun biçimde etkilenmektedir. Bu kapsamda özellikle kadın sağlığı alanında görev alan hemşireler gebelik izlemi, doğum öncesi ve sonrası bakım ile psikososyal destek hizmetlerinin planlanması ve yürütülmesinde önemli roller üstlenmektedir. Toplumsal cinsiyet eşitliği odaklı, kapsayıcı ve sürdürülebilir sağlık politikalarıyla hemşirelerin güçlendirilmesi, iklim değişikliğine karşı kadınların dayanıklılığını artırmada belirleyici olacaktır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
yok
Proje Numarası
Yok
Etik Beyan
Çalışmanın yazım ve yayın sürecinde araştırma ve yayın etiğine uygun davranılmıştır.
Teşekkür
Yok
Kaynakça
- KAYNAKLAR Abu El Kheir-Mataria, W., & Chun, S. (2025). Climate change and women’s cancer in the MENA region: assessing temperature-related health impacts. Frontiers in Public Health, 13, 1529706. doi: 10.3389/fpubh.2025.1529706.
- Akyüz, A. A. (2019). Yaşamsal bilinmezlik: İklim krizi ve gıda. Toplum ve Hekim Dergisi, 34(4).
- Álvarez-Nieto, C., Richardson, J., Navarro-Perán, M. Á., Tutticci, N., Huss, N., Elf, M., & López-Medina, I. M. (2022). Nursing students' attitudes towards climate change and sustainability: A cross-sectional multisite study. Nurse Education Today, 108, 105185. doi: 10.1016/j.nedt.2021.105185.
- Anjum, G., & Aziz, M. (2025). Climate change and gendered vulnerability: A systematic review of women’s health. Women's Health, 21. doi: 10.1177/17455057251323645.
- Anthonj, C., Nkongolo, O. T., Schmitz, P., Hango, J. N., & Kistemann, T. (2015). The impact of flooding on people living with HIV: A case study from the Ohangwena Region, Namibia. Global Health Action, 8(1), 26441. doi: 10.3402/gha.v8.26441.
- Butsch, C., Beckers, L. M., Nilson, E., Frassl, M., Brennholt, N., Kwiatkowski, R., & Söder, M. (2023). Gesundheitliche Auswirkungen von Extremwetterereignissen–Risikokaskaden im anthropogenen Klimawandel. doi: 10.25646/11646.2.
- Canipari, R., De Santis, L., & Cecconi, S. (2020). Female fertility and environmental pollution. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(23), 8802. doi :10.3390/ijerph17238802.
- Christodoulou, N., Laaidi, K., Fifre, G., Lejoyeux, M., Akaoui, M. A., & Geoffroy, P. A. (2024). Heatwaves and mental disorders: A study on national emergency and weather services data. The European Journal of Psychiatry, 38(3), 100249. doi: 10.1016/j.ejpsy.2023.100249.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
29 Kasım 2025
Gönderilme Tarihi
9 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
25 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 3
APA
Uçar, B., & Çıtak Bilgin, N. (2025). Küresel İklim Değişikliğinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkileri ve Hemşirelik Yaklaşımları. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 11(3), 99-109. https://izlik.org/JA86BM72XA
AMA
1.Uçar B, Çıtak Bilgin N. Küresel İklim Değişikliğinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkileri ve Hemşirelik Yaklaşımları. KASHED. 2025;11(3):99-109. https://izlik.org/JA86BM72XA
Chicago
Uçar, Beyza, ve Nevin Çıtak Bilgin. 2025. “Küresel İklim Değişikliğinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkileri ve Hemşirelik Yaklaşımları”. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi 11 (3): 99-109. https://izlik.org/JA86BM72XA.
EndNote
Uçar B, Çıtak Bilgin N (01 Kasım 2025) Küresel İklim Değişikliğinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkileri ve Hemşirelik Yaklaşımları. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi 11 3 99–109.
IEEE
[1]B. Uçar ve N. Çıtak Bilgin, “Küresel İklim Değişikliğinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkileri ve Hemşirelik Yaklaşımları”, KASHED, c. 11, sy 3, ss. 99–109, Kas. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86BM72XA
ISNAD
Uçar, Beyza - Çıtak Bilgin, Nevin. “Küresel İklim Değişikliğinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkileri ve Hemşirelik Yaklaşımları”. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi 11/3 (01 Kasım 2025): 99-109. https://izlik.org/JA86BM72XA.
JAMA
1.Uçar B, Çıtak Bilgin N. Küresel İklim Değişikliğinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkileri ve Hemşirelik Yaklaşımları. KASHED. 2025;11:99–109.
MLA
Uçar, Beyza, ve Nevin Çıtak Bilgin. “Küresel İklim Değişikliğinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkileri ve Hemşirelik Yaklaşımları”. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, c. 11, sy 3, Kasım 2025, ss. 99-109, https://izlik.org/JA86BM72XA.
Vancouver
1.Beyza Uçar, Nevin Çıtak Bilgin. Küresel İklim Değişikliğinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkileri ve Hemşirelik Yaklaşımları. KASHED [Internet]. 01 Kasım 2025;11(3):99-109. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86BM72XA