Derleme

Yenidoğan Döneminde Bebek Uykusunun Özellikleri ve Ebelerin Rolü: Güncel Kanıtlar Üzerine Bir Derleme

Cilt: 12 Sayı: 1 31 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Yenidoğan Döneminde Bebek Uykusunun Özellikleri ve Ebelerin Rolü: Güncel Kanıtlar Üzerine Bir Derleme

Öz

Bu derleme çalışması, yenidoğan döneminde bebeklerin uyku özelliklerini ve bu süreçte ebelik hizmetlerinin rolünü güncel kanıtlar ışığında incelemeyi amaçlamaktadır. Yenidoğanlar, yaşamın ilk 28 gününde uykunun fizyolojik, nörolojik ve davranışsal gelişim üzerindeki belirleyici etkilerine bağlı olarak, yoğun bir uyku süreci yaşarlar. Uyku, bu dönemde sinaptik bağlantıların oluşumu, bağışıklık sisteminin güçlenmesi ve beyin gelişimi açısından kritik bir işlev taşımaktadır. Derlemede, REM/NREM döngüsü, term ve prematüre bebeklerde uyku farklılıkları, fizyolojik değişimler ve uykuya etki eden çevresel faktörler ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Bununla birlikte, doğum şekli, anne sütüyle beslenme, annenin psikolojik durumu ve ebeveyn etkileşimi gibi faktörlerin bebek uykusuna olan etkileri de değerlendirilmiştir. Ebelik uygulamalarının bebek uykusunu desteklemedeki yeri, emzirme danışmanlığı, kanguru bakımı, bebek masajı, müzik ve ninni temelli müdahaleler gibi non-farmakolojik yöntemler üzerinden tartışılmış; uyku hijyeni eğitimi ve ebe tarafından yürütülen ev ziyaretlerinin önemine vurgu yapılmıştır. Ayrıca, uyku kalitesinin değerlendirilmesinde kullanılan ölçekler ve klinik protokollerin ebelik bakımına entegrasyonu incelenmiştir. Sonuç olarak, yenidoğan uykusunun düzenlenmesinde ebelerin hem klinik hem toplumsal düzeyde üstlendiği koruyucu, eğitici ve rehberlik eden rollerin güçlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ebelerin aktif katılımıyla yürütülecek çok boyutlu müdahaleler hem bebek sağlığı hem de ebeveyn refahı açısından olumlu katkılar sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aghaie, M., Jabraeili, M., Asghari Jafarabadi, M., & Ghojazadeh, M. (2021). The effect of recorded lullaby and live lullaby on oxygen saturation in premature infants: A randomized double-blind clinical trial. Journal of Neonatal Nursing, 27(1), 66–71. https://doi.org/ 10.1016/j.jnn.2019.07.001
  2. Akanalçı, C., Bilici, S. (2024). Biological clock and circadian rhythm of breast milk composition. Chronobiology International, 41(8), 1226-1236.
  3. Ball, H. L., Taylor, C. E., Thomas, V., Douglas, P. S., SBY Working Group. (2020). Development and evaluation of ‘Sleep, Baby & You’—An approach to supporting parental well-being and responsive infant caregiving. PLoS One, 15(8), e0237240. https://doi.org/10.1371/ journal.pone.0237240
  4. Bathory, E., Tomopoulos, S. (2017). Sleep regulation, physiology and development, sleep duration and patterns, and sleep hygiene in infants, toddlers, and preschool-age children. Current Problems in Pediatric and Adolescent Health Care, 47(2):29-42. https://doi.org/10.1016/ j.cppeds. 2016.12.001
  5. Beaugrand, M., Jaramillo, V., Markovic, A., Huber, R., Kohler, M., Schoch, S. F., Kurth, S. (2023). Lack of association between behavioral development and simplified topographical markers of the sleep EEG in infancy. Neurobiology of Sleep and Circadian Rhythms, 15, 100098. https://doi.org/10.1016/j.nbscr.2023.100098
  6. Bieleninik, Ł., Ettenberger, M., Epstein, S., Elefant, C., Arnon, S. (2021). Potential psychological and biological mechanisms underlying the effectiveness of neonatal music therapy during kangaroo mother care for preterm infants and their parents. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(16), 8557. https://doi.org/10.3390/ijerph18168557
  7. Blumberg, M. S., Seelke, A. M., Lowen, S. B., & Karlsson, K. A. (2020). The developing brain revealed during sleep. Current Opinion in Physiology, 15, 63–70. https://doi.org/10.1016/j.cophys.2019.11.003
  8. Boran, P., Barış, H. E., Us, M. C., Barlak, H., Aşkan, Ö. Ö., Teke, Z., Spruyt, K. (2025). Predictors of early childhood insomnia according to parent-rated degree of severity. Sleep Medicine, 127, 138-144. https://doi.org/10.1016/ j.sleep. 2025.01.019

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

25 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

19 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Beyazgül, S., & İnal, S. (2026). Yenidoğan Döneminde Bebek Uykusunun Özellikleri ve Ebelerin Rolü: Güncel Kanıtlar Üzerine Bir Derleme. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 12(1), 23-34. https://izlik.org/JA57RR44RA
AMA
1.Beyazgül S, İnal S. Yenidoğan Döneminde Bebek Uykusunun Özellikleri ve Ebelerin Rolü: Güncel Kanıtlar Üzerine Bir Derleme. KASHED. 2026;12(1):23-34. https://izlik.org/JA57RR44RA
Chicago
Beyazgül, Sevgi, ve Sevil İnal. 2026. “Yenidoğan Döneminde Bebek Uykusunun Özellikleri ve Ebelerin Rolü: Güncel Kanıtlar Üzerine Bir Derleme”. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi 12 (1): 23-34. https://izlik.org/JA57RR44RA.
EndNote
Beyazgül S, İnal S (01 Mart 2026) Yenidoğan Döneminde Bebek Uykusunun Özellikleri ve Ebelerin Rolü: Güncel Kanıtlar Üzerine Bir Derleme. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi 12 1 23–34.
IEEE
[1]S. Beyazgül ve S. İnal, “Yenidoğan Döneminde Bebek Uykusunun Özellikleri ve Ebelerin Rolü: Güncel Kanıtlar Üzerine Bir Derleme”, KASHED, c. 12, sy 1, ss. 23–34, Mar. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57RR44RA
ISNAD
Beyazgül, Sevgi - İnal, Sevil. “Yenidoğan Döneminde Bebek Uykusunun Özellikleri ve Ebelerin Rolü: Güncel Kanıtlar Üzerine Bir Derleme”. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi 12/1 (01 Mart 2026): 23-34. https://izlik.org/JA57RR44RA.
JAMA
1.Beyazgül S, İnal S. Yenidoğan Döneminde Bebek Uykusunun Özellikleri ve Ebelerin Rolü: Güncel Kanıtlar Üzerine Bir Derleme. KASHED. 2026;12:23–34.
MLA
Beyazgül, Sevgi, ve Sevil İnal. “Yenidoğan Döneminde Bebek Uykusunun Özellikleri ve Ebelerin Rolü: Güncel Kanıtlar Üzerine Bir Derleme”. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, c. 12, sy 1, Mart 2026, ss. 23-34, https://izlik.org/JA57RR44RA.
Vancouver
1.Sevgi Beyazgül, Sevil İnal. Yenidoğan Döneminde Bebek Uykusunun Özellikleri ve Ebelerin Rolü: Güncel Kanıtlar Üzerine Bir Derleme. KASHED [Internet]. 01 Mart 2026;12(1):23-34. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57RR44RA