Gümüşhane-Torul Barajı Yağış Havzasında Arazi Kullanımına Göre WEPP (Water Erosion Prediction Project) Modeli ile Toprak Kayıplarının Belirlenmesi ve Alınması Gereken Önlemler
Öz
Gümüşhane-Torul Barajı yağış havzasında bulunan alt havzalar 5 ayrı eş havza grubuna ayrılmış ve her bir eş havza grubu içerisinden bir adet model havza seçilmiştir. Bu araştırmada (1) nolu model havzada WEPP modeli kullanılarak arazi kullanım durumuna göre toprak kayıpları ve erozyonun önlenmesi için alınması gereken önlemler belirlenmiştir. Bu amaçla farklı arazi kullanım şekillerinden toplam 56 adet toprak örneği alınmıştır. (1) nolu model yağış havzası için tahmini toprak kayıpları havzanın % 69.70’ini oluşturan ormanlık alanlarda 10494.04 ton/yıl iken; bu değer toplam havza alanının % 20.17’sini oluşturan mera alanlarında 12630.18 ton/yıl ve % 10.77’sini oluşturan tarım alanlarında 10108.18 ton/yıl olarak tespit edilmiştir. Model havzada sediment taşınımını önleyici tedbirler planlanmış ve planlama maliyetleri hesaplanmıştır. Bu model havza için fayda/masraf oranı 12.12 olarak tespit edilmiş ve bu proje ekonomik olarak kabul edilebilir olduğu belirlenmiştir
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anonim, 1984. Torul Orman İşletme Müdürlüğü Amenajman Planları.
- Anonim, 2004. Trabzon Orman Bölge Müdürlüğü, Meşcerelerden Alınan Ortalama Üretim Değerleri.
- Anonim 2005. Çölleşme ile Mücadele Türkiye Ulusal Eylem Programı, Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi, T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı, Ankara.
- Anonim, 2006. Torul Orman İşletme Müdürlüğü, 2006 yılı odun ürünü satış cetvelleri.
- Balcı A.N. 1973. Toprak Koruması Ders Notları, İ.Ü. Orman Fak., İstanbul.
- Bann C., Clements M. 1999. Türkiye’de Orman Kaynaklarının Yönetimi ve Ormandan Faydalanma ile İlgili Dışsallıklarda Alt Sınır (Minumum) Değerlerinin Tahmini ve Bu Bilgilerden Yararlanılması Konusunda İlgili Öneriler, TC. Orman Bakanlığı-Dünya Bankası Ormancılık Sektör İncelemesi Küresel Örtüşme Programı Çalışması Final Raporu, Nisan 1999.
- Çokbaşaran G., Kırık S. 1990. Ülkemizdeki Erozyon ve DSİ Genel Müdürlüğü Çalışmaları, Etüd ve Plan Dairesi Başkanlığı, Ankara, 65-76.
- El-Hassanin A.S., Labib T.M., Gaber, E.I. 1993. Effect of Vegetation Covar and Land Slope on Runoff and Soil Losses from The Watershed of Brundi, Agricultura, Ecosystem and Environment, Elsevier Science Publishers B.V., Emsterdam, 43, 301-308, Egypt.
- Garbrecht J., Martz LW 1999. TOPAZ: An Automated Digital Landscape Analysis tool for Topographic Evaluation, Drainage Identifications, Watershed Segmentation and Subcatchment Parametirization, ARS-NAWQL, 95-1, US Department of Agriculture, ARS, Durant, Oklahama.
- Garbrecht, J., Martz LW., 1993, Network and Subwatershed Parameters Extracted from Digital Elevation Models: The Bills Creek Experience. Water Resources Bulletin., American Water Resources Association, 29, 6, 909-916.