Dönüşüm ve Kimlik Kavramı: Trabzon Örneği

Aim of study: The aim of the study was to evaluate the general perceptions of the large transformation projects by people living in urbanized region of the Trabzon city.

Area of study: The study was carried out in Meydan Park, Ayasofya Museum and Zağnos Valley in the Eastern Black Sea region of Trabzon, Turkey.

Material and Methods: In the study, surveys were conducted using photographs that reflect the state of the research areas before and after the implementation of the urban transformation projects. In the questionnaires, the demographic characteristics of the users, the level of knowledge about the urban transformation projects and the similarities between the old and new form of the mentioned areas were investigated.

Main results: The results of the study revealed that Zağnos Vallley project was the most approved one among all regeneration projects. Increasing rate of green coverage, rising recreational potential and biological diversity were the most influential factors in decision process of the interviewees.  The previous form of the study areas were not preferred by the participants. Therefore, the participants were not approved the regeneration process in case of preserving its initial form and features. The lack of recreational opportunities, contradiction with city identity and texture and not having an attraction could be the main factors that affect the results of the decision making on urban transformation projects.

Research highlights: Trabzon is one of the most important coastal settlements in Turkey regarding its unique cultural and natural properties. Urban transformations in Trabzon were carried out for achieving not only physical change of the landscape but also for better social, economical and sustainable living habitats. The relationship between urban identity and urban transformation in this study could guide to future rehabilitation or regeneration projects. Suggestions and recommendations were made for the potential urban transformation projects based on results and findings of the current study.

Çalışmanın amacı: Çalışmada, Trabzon kentinde yapılan büyük dönüşüm projelerinin kentliler üzerinde oluşturduğu genel algıların değerlendirilmesi amaçlanmıştır.       

Çalışma alanı: Çalışma Türkiye’nin Doğu Karadeniz bölgesi Trabzon kentinde bulunan Meydan Parkı, Ayasofya Müzesi ve Zağnos Vadisi’nde gerçekleştirilmiştir.

Materyal ve Yöntem: Çalışmada araştırma alanlarının kentsel dönüşüm projeleri uygulanmadan önceki ve projeler uygulandıktan sonraki durumlarını yansıtan fotoğraflar kullanılarak yapılan anketler kullanılmıştır. Anketlerde kullanıcıların demografik özellikleri, kentsel dönüşüm projeleri hakkında bilgi düzeyleri ve söz konusu alanların eski ve yeni durumları arasındaki beğenileri sorgulanmıştır.

Sonuçlar: Katılımcıların, Trabzon kentinde gerçekleştirilen üç dönüşüm projesinden en çok Zağnos Vadisi projesini beğendiği belirlenmiştir. Vadide gerçekleştirilen dönüş projesinin yeşil alan miktarını arttırması, kent halkına birçok rekreatif olanaklar sunması ve biyolojik çeşitliliği arttırması Zağnos Vadisi’nin beğenilmesindeki en büyük etkenlerdir. Çalışma alanlarının eski durumları katılımcılar tarafından beğenilmemiş ve dolayısıyla alanların eski haline dönüşmesi istenmemiştir. Projelerin önceki durumlarının topluma hitap etmemesi, kent kimliğine ve dokusuna aykırı olması ve rekreatif olanaklara imkan sağlamaması gibi bir çok etken bu sonuçların elde edilmesinde etkin rol oynamıştır.

Araştırma vurguları: Trabzon, sahip olduğu doğal ve kültürel kaynak değerleri bakımından ülkemizin önemli kıyı şehirlerindendir. Trabzon’da kentsel dönüşüm; fiziksel mekan dönüşümünün yanı sıra, sosyal gelişim, ekonomik kalkınma, çevre ve doğal dengenin korunup sürdürebilirliğinin sağlanması gibi bir çok sebeplerle gerçekleşmektedir. Yapılan bu çalışma içerisinde ele alınan kent kimliği ve kentsel dönüşüm ilişkisi, ileride yapılacak olan proje ve rehabilite çalışmalarında bire bir etkili olacaktır. Çalışmada elde edilen veriler doğrultusunda ileride yapılacak kentsel dönüşüm projeleri için önerilerde bulunulmuştur.