Çankırı Sarıçam Ormanlarında Diprion pini L. (Hymenoptera: Diprionidae)’nin Feromon Tuzakları Yardımıyla Popülasyon Seyrinin Belirlenmesi
Öz
Çalışmalar, Kalfat (Çankırı, Orta)’ta yaklaşık 1100 ha, Kurşunlu (Çankırı)’da 1 ha büyüklükteki Sarıçam (Pinus sylvestris L.) orman alanlarında, Diprion pini L. (Hymenoptera: Diprionidae)’nin türe özgü eşeysel çekici feromonu [(2S,3R,7R)-3,7-dimetil-2-tridekanol) asetat ve propionatı] ile Lund-I tipi tuzak setleri kullanılarak yürütülmüştür. Elde edilen bulgulara göre, D. pini’nin 6 larva dönemi geçirerek yılda bir döl verdiği; erginlerin birbiriyle iç içe iki uçuş periyodunun bulunduğu ve ergin uçuşlarının 50-80 gün sürdüğü, anlaşılmıştır. Feromon tuzaklarda 2004–2006 yılları arasında Kalfat çalışma alanında yıllar itibarıyla sırasıyla 4434, 430 ve 437 adet; Kurşunlu’da ise 1175, 279 ve 43 adet olmak üzere 3 yılda toplam 6798 adet D.pini ergini yakalanmıştır. Buna göre; D. pini’nin türe özgü feromon tuzaklarla popülasyon seyrinin Türkiye’de de izlenebileceği ilk kez ortaya konulmuştur. Aynı çalışmada, feromon tuzakları kullanılmak suretiyle, izole sarıçam alanlarında D. pini popülasyon yoğunluğunun azaltılabileceği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Chen, G. F., Zhang, Q., Li, Z. Y., Miao, Z. W., Wang, L. Z., Anderbrandt, O. 1987. A preliminary study on the sex pheromone of Diprion jingyuansis Xiao et Zhang. Chinese Journal of Biological Control, 13 (2), 61-64.
- Daskalova, I., Kitin, B. 1973. Growth and Condition of Pinus nigra Plantations After Attack by Diprion pini. Naucni Trudove,Vissh Lesotekhnicheski Institut,Sofiya Gorsko Stopansto, 19 161-170.
- Glowachka, B., Malinowski, H. 1994. The Activity of Some Acylurea Insects Growth Regulators Against Forest Pest Sawflies (Pamphilidae and Diprionidae). Folia Forestalia Polonica Seria A, Lesnictwo, (36), 79-90.
- Herz, A., Heitland, W., Anderbrandt, O., Edlund, H., Hedenström, E. 2000. First use of pheromone traps to detect phenology patterns and density relationships of pine sawflies in German forests. Agricultural and Forest Entomology 2123-129.
- Klimetzek, D., Yue, C. F., Kulfan, J., Suslik, V., Zach, P., Kristin, A. 1997. Climate and forest insect outbreaks. Conference on Insects and Environment (5-6 September 1995), 153-157, Zloven, Slovakia.
- Konukçu, M. 1999. Ormancılığımız. Turkish Forestry. 146,
- Lyytikainen-Saarenmaa, P., Anderbrandt, O., Löfqvist, J., Hedenström, E., Högberg, H. E. 1999. Monitoring European pine sawfly population densities with pheromone traps in young pine plantations. Forest Ecology and Management 124 113-121.
- Malinowski, H., Glowachka, B. 1992. Chitin Synthesis Inhibitors as Insecticides Against Harmful Forest Insects. Materialy Sesji Institytu Ochrony Roslin, 32 (1), 116-127.
- Moiseenki, F. P., Kozhevnikov, A. M. 1976. The Increment of Pine Stands Damaged by Sawflies. Lesnoe Khozyaistvo 279-82.
- Öner, N., Şimşek, Z., Kondur, Y., İmal, B., Şimşek, M. 2010. Küresel iklim değişikliği dikkate alınarak kurak ve yarıkurak alanların ağaçlandırılması ve zararlı böceklerle mücadelesine yönelik öneriler (Çankırı ili örneği). III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi (20-22.05.2010), 827-838, Artvin.