Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Body and Internalized Authority in Yaşar Kemal's "Sarı Sıcak"

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 20, 114 - 135, 31.12.2025
https://izlik.org/JA28NR86XU

Öz

This study examines Yaşar Kemal’s story “Sarı Sıcak” in the context of the disciplining of the child’s body and the internalization of domination mechanisms. Departing from the “rebellion” motif central to the author's literature, the story presents a form of subjectivity in which resistance becomes impossible. The study treats the body of the protagonist Osman as the intersection point of three interlocking mechanisms of domination: patriarchal family violence, labor exploitation in the fields, and intra-class invisibility. Drawing on Foucault’s conceptual framework and supported by Bourdieu’s theory of habitus and Goffman’s performance sociology, the analysis demonstrates how child subjectivity is fragmented in 1950s Çukurova. The analysis reveals that Osman’s passion for working in the fields is actually a survival strategy and an escape from domestic trauma. The field is interpreted as a performance-based surveillance and disciplinary space. Osman’s insistence on continuing to work despite physical collapse (“Hiç Yorulmadım/I'm not tired at all”) is explained as an internalized necessity through habitus and the panopticon. Spatial transitions between home, field, and the landlord’s house illustrate how the child’s body is fragmented among experiences of discipline, surveillance, and invisibility. While the story concretizes the ambiguities of the transition from feudalism to capitalism through the child’s body, it reveals that power is not merely external coercion but a mechanism reproduced within the subject itself. The study moves beyond socialist realist readings of Yaşar Kemal’s literature, discussing how the author makes visible the micro-level workings of domination without reducing the characters to class allegory.

Etik Beyan

I declare that all processes of this study comply with research and publication ethics, and that I have adhered to ethical rules and scientific citation principles.

Destekleyen Kurum

The article has not been sponsored by any institution

Kaynakça

  • Althusser, L. (2014). On the reproduction of capitalism: Ideology and ideological State Apparatuses. Verso.
  • Ay, İ. (2018). Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” adlı hikâyesinde metnin iç işleyişinde bir gösterge birimi olarak leitmotiv tekniği. Route Educational and Social Science Journal, 5(10), 1052–1060.
  • Bourdieu, P. (2002). Masculine domination (çev. Richard Nice). Stanford University Press.
  • Demirtaş, A. ve Yılmaz, A. (2025). Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” öyküsü üzerine metinbilimsel bir çözümleme denemesi. In M. Gür (Ed.), Günce Filoloji Çalışmaları III (ss. 7–34).
  • Ecevit, Y. (2013). Kurmaca bir dünya. İletişim.
  • Ersözlü, S. (2024). Pierre Bourdieu’nün sembolik şiddet kuramı üzerine eleştirel bir değerlendirme. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, 28, 1–19. https://doi.org/10.26650/iukad.2023.1370762
  • Foucault, M. (1995). Discipline and punish: The birth of the prison. Vintage Books.
  • Foucault, M. (2003/2006). Psychiatric power: Lectures at the Collège de France, 1973–1974. Palgrave MacMillan.
  • Goffman, E. (2014). Günlük yaşamda benliğin sunumu. Metis.
  • Irzık, S. (2013). Yaşar Kemal’s Island of Resistance. In K. Laachir & S. Talajooy (Eds.), Resistance in Contemporary Middle Eastern Cultures: Literature, Cinema and Music (ss. 49–63). Routledge.
  • Jameson, F. (1974). Marxism and form. Princeton University Press.
  • Keyder, Ç. (2014). Türkiye’de devlet ve sınıflar. İletişim Yayınları.
  • Kemal, Y. (2003). Yaşar Kemal kendini anlatıyor: Alain Bosquet ile görüşmeler. Yapı Kredi Yayınları.
  • Kemal, Y. (2014). Sarı Sıcak. Yapı Kredi Yayınları.
  • Köroğlu, E. (2014). Yaşar Kemal’in “Bir Ada Hikâyesi” dörtlüsünde eleştirel tarih, kolektif anlatı ve toplumsal imgelem. Monograf, 3, 219–247.
  • Lukacs, G. (1975). Çağdaş gerçekçiliğin anlamı. Payel Yayınları.
  • Moran, B. (2001). Türk romanına eleştirel bir bakış 2. İletişim Yayınları.
  • Naci, F. (2004). Yaşar Kemal’in romancılığı. YKY.
  • Nakiboğlu, M. & Kılıç, B. J. (2023). Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” ve “Beyaz Pantolon” hikâyelerinin karşılaştırılması. Journal of Current Debates in Social Sciences, 6(2), 147–157.
  • Parla, J. (2006). Yaşar Kemal’in eksantrikleri. In W. Andrews & Ö. Felek (Eds.), Victoria R. Holbrook’a Armağan (ss. 75–107). Kanat Kitap.
  • Skeggs, B. (2004). Context and background: Pierre Bourdieu’s analysis of class, gender and sexuality. The Sociological Review, 52, 19–33. https://doi.org/10.1111/j.1467-954X.2005.00522.x

Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” Öyküsünde Beden ve İçsel Tahakküm

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 20, 114 - 135, 31.12.2025
https://izlik.org/JA28NR86XU

Öz

Bu çalışma Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” öyküsünü çocuk bedeninin disipline edilişi ve tahakküm mekanizmalarının içselleştirilmesi bağlamında incelemektedir. Yazarın edebiyatında merkezi bir tema olan “başkaldırı” motifinden sapan öykü, direnişin imkânsız hale geldiği bir öznellik biçimini sunar. Çalışma, ana karakter Osman'ın bedenini üç iç içe geçmiş tahakküm mekanizmasının kesişme noktası olarak ele almaktadır: patriarkal aile şiddeti, tarladaki emek sömürüsü ve sınıf içi görünmezlik. Foucault’nun kavramsal setlerinden hareketle, Bourdieu’nün habitus teorisi ve Goffman’ın performans sosyolojisiyle desteklenen analiz, çocuk öznelliğinin 1950’ler Çukurova’sında nasıl parçalandığını gösterir. Yapılan analizde Osman’ın tarlada çalışma tutkusunun aslında evdeki travmadan kaçış ve hayatta kalma stratejisi olduğu ortaya konmaktadır. Tarla ise performans temelli bir gözetim ve disiplin alanı olarak yorumlanmaktadır. Osman’ın fiziksel çöküşüne rağmen çalışmaya devam etme çabası (“Hiç yorulmadım”) habitus ve panopticon aracılığıyla içselleştirilmiş bir gereklilik olarak açıklanmaktadır. Ev, tarla ve ağanın evi arasındaki mekânsal geçişler, çocuk bedeninin disiplin, gözetim ve görünmezlik deneyimleri arasında nasıl parçalandığını göstermektedir. Öykü feodalizmden kapitalizme geçiş sürecinin belirsizliklerini çocuk bedeni üzerinden somutlaştırırken, iktidarın sadece dışsal bir baskı değil, aynı zamanda öznenin kendi içinde yeniden ürettiği bir mekanizma olduğunu ortaya koyar. Çalışma Yaşar Kemal edebiyatının toplumcu gerçekçi okumalarının ötesine geçerek, yazarın karakterlerini sınıfsal alegoriye indirgemeden, tahakkümün mikro düzeydeki işleyişini nasıl görünür kıldığını tartışmaktadır.

Etik Beyan

Çalışmanın tüm süreçlerinin araştırma ve yayın etiğine uygun olduğunu, etik kurallara ve bilimsel atıf gösterme ilkelerine uyduğumu beyan ederim.

Destekleyen Kurum

Makale herhangi bir kurum tarafından desteklenmemiştir.

Kaynakça

  • Althusser, L. (2014). On the reproduction of capitalism: Ideology and ideological State Apparatuses. Verso.
  • Ay, İ. (2018). Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” adlı hikâyesinde metnin iç işleyişinde bir gösterge birimi olarak leitmotiv tekniği. Route Educational and Social Science Journal, 5(10), 1052–1060.
  • Bourdieu, P. (2002). Masculine domination (çev. Richard Nice). Stanford University Press.
  • Demirtaş, A. ve Yılmaz, A. (2025). Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” öyküsü üzerine metinbilimsel bir çözümleme denemesi. In M. Gür (Ed.), Günce Filoloji Çalışmaları III (ss. 7–34).
  • Ecevit, Y. (2013). Kurmaca bir dünya. İletişim.
  • Ersözlü, S. (2024). Pierre Bourdieu’nün sembolik şiddet kuramı üzerine eleştirel bir değerlendirme. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, 28, 1–19. https://doi.org/10.26650/iukad.2023.1370762
  • Foucault, M. (1995). Discipline and punish: The birth of the prison. Vintage Books.
  • Foucault, M. (2003/2006). Psychiatric power: Lectures at the Collège de France, 1973–1974. Palgrave MacMillan.
  • Goffman, E. (2014). Günlük yaşamda benliğin sunumu. Metis.
  • Irzık, S. (2013). Yaşar Kemal’s Island of Resistance. In K. Laachir & S. Talajooy (Eds.), Resistance in Contemporary Middle Eastern Cultures: Literature, Cinema and Music (ss. 49–63). Routledge.
  • Jameson, F. (1974). Marxism and form. Princeton University Press.
  • Keyder, Ç. (2014). Türkiye’de devlet ve sınıflar. İletişim Yayınları.
  • Kemal, Y. (2003). Yaşar Kemal kendini anlatıyor: Alain Bosquet ile görüşmeler. Yapı Kredi Yayınları.
  • Kemal, Y. (2014). Sarı Sıcak. Yapı Kredi Yayınları.
  • Köroğlu, E. (2014). Yaşar Kemal’in “Bir Ada Hikâyesi” dörtlüsünde eleştirel tarih, kolektif anlatı ve toplumsal imgelem. Monograf, 3, 219–247.
  • Lukacs, G. (1975). Çağdaş gerçekçiliğin anlamı. Payel Yayınları.
  • Moran, B. (2001). Türk romanına eleştirel bir bakış 2. İletişim Yayınları.
  • Naci, F. (2004). Yaşar Kemal’in romancılığı. YKY.
  • Nakiboğlu, M. & Kılıç, B. J. (2023). Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” ve “Beyaz Pantolon” hikâyelerinin karşılaştırılması. Journal of Current Debates in Social Sciences, 6(2), 147–157.
  • Parla, J. (2006). Yaşar Kemal’in eksantrikleri. In W. Andrews & Ö. Felek (Eds.), Victoria R. Holbrook’a Armağan (ss. 75–107). Kanat Kitap.
  • Skeggs, B. (2004). Context and background: Pierre Bourdieu’s analysis of class, gender and sexuality. The Sociological Review, 52, 19–33. https://doi.org/10.1111/j.1467-954X.2005.00522.x
Toplam 21 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Edebi Çalışmalar (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Abdulhamit Akın 0009-0008-8805-2185

Gönderilme Tarihi 11 Aralık 2025
Kabul Tarihi 23 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi 31 Aralık 2025
DOI https://doi.org/10.53427/katre.1840683
IZ https://izlik.org/JA28NR86XU
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 20

Kaynak Göster

APA Akın, A. (2025). Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” Öyküsünde Beden ve İçsel Tahakküm. Katre Uluslararası İnsan Araştırmaları Dergisi, 10(20), 114-135. https://doi.org/10.53427/katre.1840683

88x31.png

Katre Uluslararası İnsan Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

https://dergipark.org.tr/tr/pub/katre

E-mail: katre@iikv.org