Araştırma Makalesi

Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” Öyküsünde Beden ve İçsel Tahakküm

Cilt: 10 Sayı: 20 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” Öyküsünde Beden ve İçsel Tahakküm

Öz

Bu çalışma Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” öyküsünü çocuk bedeninin disipline edilişi ve tahakküm mekanizmalarının içselleştirilmesi bağlamında incelemektedir. Yazarın edebiyatında merkezi bir tema olan “başkaldırı” motifinden sapan öykü, direnişin imkânsız hale geldiği bir öznellik biçimini sunar. Çalışma, ana karakter Osman'ın bedenini üç iç içe geçmiş tahakküm mekanizmasının kesişme noktası olarak ele almaktadır: patriarkal aile şiddeti, tarladaki emek sömürüsü ve sınıf içi görünmezlik. Foucault’nun kavramsal setlerinden hareketle, Bourdieu’nün habitus teorisi ve Goffman’ın performans sosyolojisiyle desteklenen analiz, çocuk öznelliğinin 1950’ler Çukurova’sında nasıl parçalandığını gösterir. Yapılan analizde Osman’ın tarlada çalışma tutkusunun aslında evdeki travmadan kaçış ve hayatta kalma stratejisi olduğu ortaya konmaktadır. Tarla ise performans temelli bir gözetim ve disiplin alanı olarak yorumlanmaktadır. Osman’ın fiziksel çöküşüne rağmen çalışmaya devam etme çabası (“Hiç yorulmadım”) habitus ve panopticon aracılığıyla içselleştirilmiş bir gereklilik olarak açıklanmaktadır. Ev, tarla ve ağanın evi arasındaki mekânsal geçişler, çocuk bedeninin disiplin, gözetim ve görünmezlik deneyimleri arasında nasıl parçalandığını göstermektedir. Öykü feodalizmden kapitalizme geçiş sürecinin belirsizliklerini çocuk bedeni üzerinden somutlaştırırken, iktidarın sadece dışsal bir baskı değil, aynı zamanda öznenin kendi içinde yeniden ürettiği bir mekanizma olduğunu ortaya koyar. Çalışma Yaşar Kemal edebiyatının toplumcu gerçekçi okumalarının ötesine geçerek, yazarın karakterlerini sınıfsal alegoriye indirgemeden, tahakkümün mikro düzeydeki işleyişini nasıl görünür kıldığını tartışmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Makale herhangi bir kurum tarafından desteklenmemiştir.

Etik Beyan

Çalışmanın tüm süreçlerinin araştırma ve yayın etiğine uygun olduğunu, etik kurallara ve bilimsel atıf gösterme ilkelerine uyduğumu beyan ederim.

Kaynakça

  1. Althusser, L. (2014). On the reproduction of capitalism: Ideology and ideological State Apparatuses. Verso.
  2. Ay, İ. (2018). Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” adlı hikâyesinde metnin iç işleyişinde bir gösterge birimi olarak leitmotiv tekniği. Route Educational and Social Science Journal, 5(10), 1052–1060.
  3. Bourdieu, P. (2002). Masculine domination (çev. Richard Nice). Stanford University Press.
  4. Demirtaş, A. ve Yılmaz, A. (2025). Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” öyküsü üzerine metinbilimsel bir çözümleme denemesi. In M. Gür (Ed.), Günce Filoloji Çalışmaları III (ss. 7–34).
  5. Ecevit, Y. (2013). Kurmaca bir dünya. İletişim.
  6. Ersözlü, S. (2024). Pierre Bourdieu’nün sembolik şiddet kuramı üzerine eleştirel bir değerlendirme. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, 28, 1–19. https://doi.org/10.26650/iukad.2023.1370762
  7. Foucault, M. (1995). Discipline and punish: The birth of the prison. Vintage Books.
  8. Foucault, M. (2003/2006). Psychiatric power: Lectures at the Collège de France, 1973–1974. Palgrave MacMillan.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Edebi Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

11 Aralık 2025

Kabul Tarihi

23 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 20

Kaynak Göster

APA
Akın, A. (2025). Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” Öyküsünde Beden ve İçsel Tahakküm. Katre Uluslararası İnsan Araştırmaları Dergisi, 10(20), 114-135. https://doi.org/10.53427/katre.1840683
AMA
1.Akın A. Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” Öyküsünde Beden ve İçsel Tahakküm. Katre. 2025;10(20):114-135. doi:10.53427/katre.1840683
Chicago
Akın, Abdulhamit. 2025. “Yaşar Kemal’in ‘Sarı Sıcak’ Öyküsünde Beden ve İçsel Tahakküm”. Katre Uluslararası İnsan Araştırmaları Dergisi 10 (20): 114-35. https://doi.org/10.53427/katre.1840683.
EndNote
Akın A (01 Aralık 2025) Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” Öyküsünde Beden ve İçsel Tahakküm. Katre Uluslararası İnsan Araştırmaları Dergisi 10 20 114–135.
IEEE
[1]A. Akın, “Yaşar Kemal’in ‘Sarı Sıcak’ Öyküsünde Beden ve İçsel Tahakküm”, Katre, c. 10, sy 20, ss. 114–135, Ara. 2025, doi: 10.53427/katre.1840683.
ISNAD
Akın, Abdulhamit. “Yaşar Kemal’in ‘Sarı Sıcak’ Öyküsünde Beden ve İçsel Tahakküm”. Katre Uluslararası İnsan Araştırmaları Dergisi 10/20 (01 Aralık 2025): 114-135. https://doi.org/10.53427/katre.1840683.
JAMA
1.Akın A. Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” Öyküsünde Beden ve İçsel Tahakküm. Katre. 2025;10:114–135.
MLA
Akın, Abdulhamit. “Yaşar Kemal’in ‘Sarı Sıcak’ Öyküsünde Beden ve İçsel Tahakküm”. Katre Uluslararası İnsan Araştırmaları Dergisi, c. 10, sy 20, Aralık 2025, ss. 114-35, doi:10.53427/katre.1840683.
Vancouver
1.Abdulhamit Akın. Yaşar Kemal’in “Sarı Sıcak” Öyküsünde Beden ve İçsel Tahakküm. Katre. 01 Aralık 2025;10(20):114-35. doi:10.53427/katre.1840683

88x31.png

Katre Uluslararası İnsan Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

https://dergipark.org.tr/tr/pub/katre

E-mail: katre@iikv.org